20 april 23.00 NPO2

My Brother's Bomber

Filmmaker Ken Dornstein verloor zijn broer tijdens de bomaanslag op Pan Am vlucht 103 boven Lockerbie, Schotland op 21 december 1988 waarbij 270 mensen om het leven kwamen. Zijn zoektocht naar de medeplichtigen van de aanslag, leidt 27 jaar na dato tot een doorbraak.

2doc: My Brother's Bomber
woensdag 20 april om 23.00 op NPO 2 en daarna hier te zien

Lockerbie, 1988

De inhoud in het kort: Na lang procederen wordt in 2001 de Libische Abdelbaset al-Megrahi voor de Lockerbieaanslag veroordeeld. Het verlies van zijn  broer heeft het leven van Dornstein getekend en wanneer Megrahi in 2009 naar huis mag van de Schotse overheid omdat hij prostaatkanker zou hebben, besluit Dornstein een nieuw onderzoek te starten. Hij reist met een lijst met namen van mogelijke verdachten af naar het post-Gaddafi Libië. Dornstein ontmoet steeds nieuwe getuigen en ontdekt nieuwe bewijzen die de waarheid dichterbij brengen over wat er werkelijk is gebeurd.


2Doc: My Brother’s  Bomber is niet alleen een spannende documentaire, maar ook  een bezinning over de erfenis van de oorlog van Amerika tegen het terrorisme en een meditatie over verlies, liefde en wraak.

Achtergrond

‘This mad dog of the Middle East’, zo omschreef de Amerikaanse president Ronald Reagan in 1986 het toenmalig staatshoofd van Libië Moeammar Kadhafi. De relaties tussen de VS en het olierijke Libië waren in deze periode op z’n zachtst gezegd niet gemoedelijk. Kadhafi pleegde in 1969 een militaire coup en veranderde, gewapend met zijn Groene Boekje waarin hij zijn eclectische ideologie van panarabisme, socialisme en islam verkondigde, prompt het politieke, militaire en economische landschap. De machthebber sommeerde Britse en Amerikaanse troepen onmiddellijk te vertrekken. Het regime verdreef expats afkomstig uit Italië, het land dat Libië ooit koloniseerde, en nam hun bezittingen in beslag. De dagen waarop die gebeurtenissen plaatshadden, riep de leider uit tot nationale feestdagen. 

De eigenzinnige dictator omarmde een retoriek die antiwesters, anti-Israël en revolutionair getint was. Dat Kadhafi in de jaren zeventig en tachtig militante groeperingen als de Rote Armee Fraktion (RAF) en de Irish Republican Army (IRA) steunde, viel ook niet in goede aarde bij de Amerikanen. Voor de VS was de maat vol toen in 1986 een bom ontplofte in een Berlijnse discotheek waar veel Amerikaanse soldaten kwamen. Er vielen drie doden; twee daarvan waren Amerikaanse militairen. Meer dan tweehonderd mensen raakten gewond. Libische terroristen zaten achter de aanslag. De ‘dollehondspeech’ van Reagan en een Amerikaanse luchtaanval op Libisch grondgebied, waarbij meer dan zestig doden vielen onder wie Kadhafi’s adoptiedochter, volgden. De rekening die de Libiër vervolgens presenteerde was hoog: vlucht 103 van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Pan Am werd in 1988 boven het Schotse plaatsje Lockerbie opgeblazen. Alle 259 inzittenden en elf mensen op de grond kwamen om het leven.

Ontdekking

Filmmaker en nabestaande Ken Dornstein

Filmmaker Ken Dornstein was negentien toen zijn oudere broer omkwam. Hij zat in vlucht 103. De schok en het verdriet waren groot. De wie-wat-waaromvraag werd een obsessie. Wanneer de enige veroordeelde Libiër, Abdelbaset al-Megrahi, in 2009 wegens medische omstandigheden vervroegd wordt vrijgelaten en op de Libische luchthaven een een heuse heldenontvangst krijgt, besluit Dornstein om het onderzoek weer op te pakken.  

In My Brother’s Bomber zoekt Ken betrokkenen bij (het onderzoek naar) de aanslag op. Zo ontvangt hij van een FBI-agent die destijds het onderzoek deed een lijst met daarop foto’s en namen van alle Libische medeplichtigen rondom de aanslag. 

Ook spreekt hij met de Zwitser Bollier, die de Libiërs jarenlang bevoorraadde met elektronica. Als de Arabische Revolutie in 2011 tot een Libische machtswisseling leidt, besluit Ken om af te reizen naar het land. Hij gaat achter de (nog levende) personen op de FBI-lijst aan en doet een ontdekking die grote gevolgen heeft voor de Lockerbie-zaak.