30 maart 22.55 NPO2

(t)error

Sinds 9/11 gelden Amerikaanse moslims al snel als potentiƫle terroristen. Desnoods zorgt de FBI zelf voor bewijslast.

Maarten van Bracht,

2DOC (T)error: 30 maart 22.55 op NPO2

De Verenigde Staten kunnen niet zonder vijanden, desnoods denkbeeldige, die bestreden moeten worden. Na 9/11 kwam er weer zo'n oorlog bij, de war on terror. Die wordt met overgave en ruime financiële middelen gevoerd, al laat het resultaat na vijftien jaar te wensen over en roept de gehanteerde strijdwijze steeds meer vragen op. In eigen land moet sinds 2001 een apart ministerie, de Homeland Security, de bevolking beschermen tegen terreur, en ook voor de FBI heeft terrorismebestrijding op eigen bodem de hoogste prioriteit. Deze dienst ontwaart niet alleen overal homegrown terrorism, maar lokt die desnoods ook uit. Zo ontstaat een klimaat waarin Amerikaanse moslims bij voorbaat verdacht zijn, in de val kunnen worden gelokt en draconische straffen kunnen krijgen, waarbij de rechtsstaat buiten spel wordt gezet.

In de Amerikaanse documentaire (T)error (2015) van Lyric R. Cabral en David Felix Sutcliffe is voor het eerst te zien hoe zo'n FBI-operatie met betrekking tot terrorismebestrijding z'n beslag krijgt; dankzij hun doorzettingsvermogen en enig fortuin konden de filmmakers de gang van zaken van binnenuit volgen. De 63-jarige Saeed Torres, alias Shariff, een Afro-Amerikaanse moslim, ooit actief bij de militante Black Panthers maar nu een bezoldigd FBI-informant, nodigt om hem moverende redenen – zijn opdrachtgevers weten van niks – de filmmakers uit hem te volgen tijdens zijn laatste opdracht voor de FBI: Torres moet in Pittsburgh toenadering zoeken tot Ali Al-Akili, een tot de islam bekeerde witte Amerikaan die zich positief over terreur heeft uitgelaten.

Tijdens zijn door de FBI aangestuurde pogingen tot infiltratie volgen onvoorziene ontwikkelingen en onthullingen waaruit Torres, maar vooral de FBI niet best tevoorschijn komt. Er wordt een macaber spel gespeeld waarbij verdachten van terreur én informanten het onderspit delven, en waarbij manipulatie, intimidatie, gewetenloosheid en rechteloosheid hoogtij vieren. Om vermeende terreur te voorkomen en de veiligheid van de burger te garanderen worden democratische rechten en vrijheden van diezelfde burgers geschonden.

(T)error blijft misschien wat te lang hangen bij Torres, zijn werkwijze en opvattingen, maar wie vervolgens bedenkt dat het uit misdaadseries bekende warrige beeld, schimmige gedoe en geobserveer vanuit auto's ditmaal helemaal echt is, wordt gaandeweg beloond.

Sinds 9/11 zijn in de VS vijfhonderd personen langdurig veroordeeld op beschuldiging van terrorisme, de helft van hen door toedoen van informanten. Die kunnen per ‘geval’ wel 100.000 dollar opstrijken.