vrijdag 28 oktober om 23.35 op NPO 3

3Doc: We Live in Public

Al in de jaren negentig voorspelde internetvernieuwer Josh Harris dat mensen hun privacy zouden willen opgeven in ruil voor vijftien minuten roem op het 21ste-eeuwse internet à la Facebook en YouTube.

Jurgen Tiekstra,

3Doc: We Live in Public
vrijdag 28 oktober om 23.35 uur op NPO 3

De vaste grap ten huize van de familie Harris was om jongste zoon Josh bovenop de televisie te zetten zodat hij ook zelf ‘on television’ was. Eind jaren negentig zou dit door zijn broers en zussen gekleineerde jongetje een markante internetvernieuwer worden, mede dankzij de vele uren die hij als bebrild mannetje achter de beeldbuis doorbracht. Hij werd niet door zijn ouders opgevoed, zei Josh Harris later, maar door Sherwood Schwartz, bedenker van de Amerikaanse televisieseries Gilligan’s Island (1964-1967) en The Brady Bunch (1969-1974).

De documentaire We Live in Public uit 2009 is een portret van Josh Harris, maar belangrijker dan de biografische feiten zijn de voorspellingen die hij midden jaren negentig al deed over de richting die het internet op zou gaan. Zijn voorzeggingen uit die tijd zijn voor een belangrijk deel werkelijkheid geworden met de opkomst van platforms als Facebook en YouTube. Dat is de reden dat deze documentaire, hoewel al zeven jaar oud, zo goed past in de themaweek over privacy op NPO 3.

Begin jaren negentig verdiende Josh Harris als dertiger ontzaglijk veel geld met de beursgang van zijn bedrijf JupiterResearch, een consultancyfirma, en de verkoop van door hem bedachte chatboxen op het vroege publieksinternet. Met dat fortuin richtte Harris in 1993 Pseudo op, een televisienetwerk op het internet. Toen hij in die tijd geportretteerd werd door het befaamde interviewprogramma 60 Minutes van CBS kondigde hij provocatief aan dat internettelevisie de klassieke omroepbedrijven uit de markt ging stoten. Wat afbreuk deed aan die bravoure was de afgrijselijke kwaliteit van streaming video, bij gebrek aan echt snel internet.

experiment

In 1999 kwam Josh Harris op het idee om in een kelder in New York een gemeenschap in te richten waar ruim honderd mensen gratis konden samenleven als ze bereid waren zich 24 uur per dag te laten filmen. Werkelijk overal waren camera’s geïnstalleerd, tot in de toiletpotten aan toe, en overal hingen televisies waarop de deelnemers konden zien wat de anderen aan het doen waren. Om toegelaten te worden werd van iedereen een dossier aangelegd wat betreft medicijngebruik, politieke activiteiten en psychische problemen. Dat hinderde de toeloop niet: mensen stonden in de rij om zich in te laten schrijven.

Documentairemaker Ondi Timoner was erbij in 1999. Harris had haar gevraagd het sociale experiment te filmen. Dit beeldmateriaal is altijd blijven liggen, totdat Timoner met de opkomst van Facebook na 2005 ineens de relevantie ervan inzag en in deze film over Harris monteerde. ‘Toen het internet opkwam, voorspelde Josh dat we allemaal elke dag onze vijftien minuten roem zouden zoeken,’ zei ze na de première van We Live in Public. ‘Hij is narcistisch, dus hij denkt dat wij het allemaal daarom willen. Maar ik denk dat we gewoon niet alleen willen zijn en dat we allemaal iets achter willen laten. Het internet geeft ons die mogelijkheid. Zelfs als we alleen achter ons toetsenbord zitten, voelen we ons niet alleen. Omdat er altijd iemand aan de andere kant is met wie we ons kunnen verbinden.’