Pyongyang: een socialistische utopie

Hannah Kooy ,

Noord-Korea is een voor buitenstaanders ontoegankelijk land waarvan we nooit precies weten wat er aan de hand is. Toch is er een enkeling die door de strenge selectie komt. Eddo Hartmann is in 2014 de eerste Nederlandse fotograaf die er mag werken. Dit jaar bracht hij opnieuw een bezoek aan het gesloten land en was hij aanwezig bij het internationale filmfestival in de hoofdstad Pyongyang. Zijn derde bezoek aan de dictatuur leverde wederom bijzondere beelden op.

Eddo Hartmann is de eerste Nederlandse journalist die toestemming krijgt om foto’s te maken in Noord-Korea. Eind 2015 mag hij zijn fotoserie over de hoofdstad Pyongyang ook nog eens publiekelijk exposeren, met uitgesproken goedkeuring van de regering over zijn werk. Door zich aan het protocol te houden en niet op de politiek te focussen krijgt Hartmann de kans om op een bijzondere manier vast te leggen hoe het leven in een perfecte socialistische stad eruitziet. Uit elke foto spreekt de ideologie die de stad ademt.

Verwoest

De uitstraling van de stad is geen toeval. Tijdens de Koreaanse Oorlog, tussen 1950 en 1953, wordt Pyongyang totaal verwoest. Je zou het kunnen vergelijken met Rotterdam of Berlijn na de Tweede Wereldoorlog. Dit gaf het Noord-Koreaanse regime de kans om de stad te herbouwen naar het socialistische ideaalbeeld. De architectuur is doordrenkt van de socialistische boodschap: de straten zijn breed om imposante militaire parades te kunnen houden, er zijn immense pleinen om het volk te laten samenkomen en tal van monumenten om het communisme en de Noord-Koreaanse leiders te eren.

Een militaire parade in Pyongyang

Gids

Hoewel Noord-Korea een zeer gesloten land is laat het zo nu en dan toch buitenstaanders toe. Vooral voor toerisme, vanuit met name China, staat het dictatoriale regime steeds meer open om zo de zwakke economie van het land een impuls te geven. Dit vergroot de mogelijkheden om naar Noord-Korea af te reizen.

Eén van Hartmann's gidsen tijdens zijn bezoek afgelopen september.

Maar als fotograaf wordt Hartmann tijdens zijn bezoeken aan Noord-Korea wel nauwlettend in de gaten gehouden. Overal waar hij gaat wordt hij begeleid door gidsen die hem worden toegewezen door het regime. Ze zijn van het begin tot aan het eind van zijn reis aan zijn zijde en slapen zelfs in hetzelfde hotel. Ook deze mensen legde de fotograaf vast, vaak met als achtergrond een van de vele lege pleinen die Pyongyang rijk is.

Hartmann's gids bij het Bevrijdingsmuseum in Pyongyang.

Filmfestival

Afgelopen september woonde Hartmann het jaarlijkse internationale filmfestival in Pyongyang bij. Interessant is dat de Noord-Koreanen bij het uitdelen van prijzen films niet beoordelen op het beste camerawerk of beste acteerwerk en dergelijke categorieën die wij kennen van de Oscars. In plaats daarvan selecteren ze films op basis van de morele inhoud, zo ontdekte Hartmann. De film die de meest bewonderenswaardige boodschap over wist te brengen won.

Luister hier het gesprek met Eddo Hartmann terug in Bureau Buitenland op NPO Radio 1: