Wat je moet weten over de verkiezingen in Gambia

Hannah Kooy ,

Gambia wacht vandaag in spanning af of ze na 22 jaar eindelijk een andere president zullen krijgen. Onder president Yahya Jammeh’s repressieve regime kent het land grote armoede, mensenrechtenschendingen en weinig democratie. Zal hier na vandaag verandering in komen?

Eerst een aantal feiten:

-      Gambia is een klein Afrikaans land met minder dan twee miljoen inwoners. Het landje ligt onder Senegal en heeft een stuk kust aan de Atlantische Oceaan, een trekpleister voor westerse toeristen. Doordat Gambia ooit een Britse kolonie was, is de officiële taal nog steeds Engels.

-      Yahya Jammeh kwam in 1994 aan de macht na een militaire coup en is sindsdien vijf keer herkozen, vaak onder zeer ondemocratische omstandigheden en na het herschrijven van de grondwet.

-      Jammeh voert een strikt islamitisch bewind en riep Gambia vorig jaar uit tot een islamitische staat. Ook haalde de omstreden Afrikaanse leider internationale voorpagina’s door te dreigen homo’s te onthoofden en te claimen dat hij aids kon genezen met niet meer dan gebed en een banaan. In 2011, aan het begin van zijn 17e jaar als president zei hij tegen de BBC: “Ik zal het Gambiaanse volk dienen en als ik dit land voor een biljoen jaar moet regeren zal ik dat doen, als Allah het zo wil.”

-      De belangrijkste naam vandaag: Adama Barrow. Hij is de leider van de acht verenigde oppositiepartijen. Het is voor het eerst dat de oppositie een coalitie vormt en dus een serieuze dreiging is voor Jammeh’s heerschappij. Opvallend detail: voordat Barrow de politiek inging werkte hij als bewaker in Londen. Vandaag kan hij als politicus in zijn land voor een historische omslag zorgen.

Adama Barrow wordt begroet door een menigte op de laatste dag van de presidentscampagne.

Wat gebeurt er nu?

Eerder vandaag gingen de stembureaus open. Hier zullen de 880.000 stemgerechtigde Gambianen hun stem uitbrengen door een knikker in een soort melkbus met de kleur en foto van hun presidentskandidaat te stoppen.

Internationale nieuwsorganisaties melden dat de Gambiaanse autoriteiten enkele uren voor de verkiezingen het internet uit de lucht hebben gehaald en dat telefoongesprekken uit het buitenland worden geblokkeerd. Dit alles maakt het moeilijker voor de oppositie om zich te mobiliseren en kiezers op de hoogte te houden.

Ook heeft Jammeh een verbod op protesten aangekondigd. Daarbij moet worden gezegd dat niemand reden heeft om te demonstreren omdat er onmogelijk gefraudeerd kan worden met het Gambiaanse knikker-stemsysteem.

Vrouwen tellen in Gambia de knikkers op de dag voor de verkiezingen.

Goddelijke interventie

Hoewel er een verenigde oppositie is, is het dus nog maar de vraag of dit genoeg zal zijn om Jammeh van zijn troon te stoten. Antropoloog Marloes Janson legt uit dat het er om gaat spannen: "Yahya Jammeh heeft nog steun, maar de coalitie wordt steeds groter. Vooral door veel jongeren, maar laten we niet de rol van Gambianen in de diaspora, in Noord-Amerika en Europa, vergeten."

Ook de Gambianen die Jammeh’s politieke onderdrukking zijn ontvlucht mogen vanuit het buitenland stemmen. Waarschijnlijk gaat hun stem uit naar de coalitie. Jammeh zelf zegt dat een goddelijke interventie ervoor zal zorgen dat hij opnieuw verkozen wordt.

Yahya Jammeh voert campagne enkele dagen voor de verkiezingen.