Sport en het imago van de dictatuur in Azerbeidzjan

Bureau Buitenland ,

In 2012 was er het Eurovisiesongfestival, vorig jaar de eerste Europese Spelen en deze zomer een Formule 1-race. Bakoe is dol op grote evementen. Maar is het echt zo vaak feest in de hoofdstad van Azerbeidzjan? Fotograaf Ad Nuis deed verslag voor Bureau Buitenland.

Wanneer je op YouTube zoekt naar de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe, word je overspoeld met strak geregisseerde filmpjes van al het spektakel van de afgelopen jaren. Mogelijk herinner je je de openingsceremonie van de eerste Europese Spelen, met Lady Gaga. 

Vrijwel net zo spectaculair (zoek de verschillen): de opening van het Eurovisiesongfestival in Bakoe, drie jaar eerder.

En ook tijdens de Grand Prix van de Formule 1 deze zomer zijn er mooie filmpjes van Bakoe gemaakt.

Achter de schermen

Wanneer er een groot evenement in de stad gehouden wordt, worden kosten noch moeite gespaard. Bewoners worden vaak gedwongen om plaats te maken voor al het moois. Fotograaf Ad Nuis legde vast hoe dat eruit ziet.

Het is een beeld uit Azerbeidzjan dat je niet vaak ziet. Het regime van dit land heeft het namelijk niet zo op kritische journalisten, mensenrechtenactivisten en politici. Zo werd het activistische echtpaar Leyla en Arif Yunus gearresteerd nadat zij opriepen de Europese Spelen in Bakoe te boycotten. Inmiddels zijn ze, na internationale druk, voorwaardelijk vrijgelaten en naar Nederland gehaald.

In een aangenomen resolutie van het Europees Parlement wordt Azerbeidzjan dan ook beschreven als een plek waar de democratie "de afgelopen tien jaar het meest is afgebrokkeld van alle landen in Eurazië". Tegelijkertijd is de relatie tussen Azerbeidzjan en Europa erg goed. Hoe dat komt? Grote hoeveelheden olie en gas. In maart sprak de Europese Commissie bijvoorbeeld nog haar goedkeuring uit voor de aanleg van een gaspijpleiding van Azerbeidzjan naar Europa.

De keerzijde voor het regime

Normaal gesproken hoor je in Nederland niet veel over de misstanden in het land in de Kaukasus. Maar een groot evenement als de Europese Spelen kan een enorme trigger zijn voor kritische verhalen in de media. Dat is de keerzijde voor het regime, dat zulke evenementen juist wil gebruiken om het eigen land internationaal op de kaart te zetten.

En zo lukte het Ad Nuis deze zomer opnieuw om met zijn camera in Bakoe te komen. De fotograaf is al vaker in Azerbeidzjan geweest, wat twee jaar geleden nog leidde tot een grote tentoonstelling in het Nederlands Fotomuseum. Deze zomer vroeg hij een sportaccreditatie aan om verslag te doen van de Grand Prix in de hoofdstad. Maar wat hij werkelijk registreerde, dat hoor je in de onderstaande reportage van Bureau Buitenland.