steun vpro

OVT

OVT 18 september 2016

Deze zondag in OVT o.a. de geschiedenis van de hangjongere, de guillotine terug in Nederland en de Atjehoorlog. Gerard Leenders maakte deze week voor Het Spoor Terug de documentaire Puputan: Het einde van Bali.

hangjongeren

Poelenburg. We hadden er tot voor kort nooit van gehoord. Maar dankzij een groepje zogeheten hangjongeren is de wijk in Zaandam sinds een kleine week een begrip.

Maar ‘hangjongeren’? Hoe lang hebben we die al in Nederland? We hadden al pleiners, nozems, en zelfs de provo’s werden in het begin aangezien voor een soort hangjongeren – althans door de criminoloog Buikhuisen.
Een gesprek over een oud fenomeen dat steeds weer actueel blijkt.
Met criminoloog en jongerenonderzoeker Jan Dirk de Jong.

de doema

Aanstaande zondag kiest Rusland zijn parlement oftewel de Doema. Maar hoe geïnteresseerd is de gemiddelde Rus in de Doema, die al sinds 1906 een kwijnend bestaan lijdt? ‘De Rus gelooft in de tsaar, niet in het parlement’, zo vertelde de mismoedige parlementskandidaat Pjotr Tolstoi – achterkleinzoon van – deze week al aan de Volkskrant.

Een gesprek over de vallen en opstaan-historie van de Doema met Ruslandkenner en historicus Hubert Smeets.

column

De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

indiaanse zuigelingenmoord

Er bestaat zelfs een term voor: Infanticide. Het verwijst naar de ‘gewoonte’ om niet-levensvatbare of bijvoorbeeld spastische kinderen achter te laten in het bos. Deze praktijk, van oorsprong stammend uit de tijd van de jager-verzamelaars, komt nog steeds voor. Bijvoorbeeld bij de Suruwahá-indianen in Brazilië. Ten minste zolang het nog duurt. Want in Brazilië is nu een wettelijk verbod op deze zuigelingenmoord in voorbereiding. Met de komst van die wet zou er een einde komen aan de heersende praktijk, waarin de Braziliaanse wetten niet van toepassing zijn op inheemse volkeren.

Een gesprek over de traditionele zuigelingenmoord en de Suruhawá-stam die zich heeft teruggetrokken in het oerwoud om te ontkomen aan de zegeningen van de beschaving.

boeken

Onze recensent Bart Funnekotter bespreekt de nieuwste historische boeken:

  • De Romanovs van Simon Sebag Montefiore
  • Het huis van de dood. Siberische strafkampen in het tsarentijdperk van Daniel Beer
  • Ridder zonder vrees of blaam. Het leven van George Maduro van Kathleen Brandt Carey
  • Founding Fathers. De grondleggers van de Verenigde Staten van Amerika van Frans Verhagen

onze guillotine

Hij staat er echt: de guillotine, het grote gelijkmakersapparaat uit de Franse Revolutie, dat overigens vóór die tijd al onder Lodewijk XVI gebruikt werd als humaan executie-instrument. Nu bezit het martel- en strafwerktuigenmuseum de Gevangenpoort in Den Haag een exemplaar, dat nooit gebruikt werd. Want in ons land zijn alleen onder de Franse Bezetting tussen 1812 en 1813 mensen met behulp van een guillotine een kopje kleiner gemaakt.

Een gesprek over de korte historie van de guillotine. Met Marco van Baalen, directeur van het Museum de Gevangenpoort.

het spoor terug: puputan: het einde van bali

Als begin twintigste eeuw wordt besloten om in Nederlands-Indië een ethische politiek te gaan voeren, hoort daar expansie bij, dus onder meer het oprollen van een handjevol onafhankelijke koninkrijkjes in het zuiden van Bali. Op 20 september komt het Nederlandse leger op Bali tegenover honderden met kris en speer gewapende Balinezen te staan. Een bloedbad is het gevolg.

Gerard Leenders maakte voor Het Spoor Terug een documentaire over de gebeurtenissen.

onze atjeh-oorlog

Schrijver en journalist Anton Stolwijk reisde de Atjeh-Oorlog (1873-1942) of beter gezegd de Atjeh-oorlogen na. Hij keek om zich heen, tekende herinneringen op, en bezocht een historische vereniging die van hem excuses eiste voor onze misdaden van voorheen. En natuurlijk beschreef hij de Atjeh-oorlogen vanuit de historische bronnen. Dat alles resulteerde in het boek ‘Atjeh. Het verhaal van de bloedigste strijd uit de Nederlandse koloniale geschiedenis.’

De schrijver Anton Stolwijk is te gast.