Tegenlicht

De dag dat de dollar valt... (update)

In deze update van 'De Dag dat de Dollar valt' wordt het doemscenario uitgewerkt dat de Amerikaanse economie instort, een optie die door de kredietcrisis een stuk dichterbij is gekomen.

Wat hebben topmodel Gisele Bündchen en blingrapper Jay-Z gemeen met megabeleggers als Jim Rogers en politici in Iran, Koeweit, Irak, Qatar en China? Twijfels over de dollar en een voorkeur voor de euro. Waarom? Voortschrijdend inzicht in het op handen zijnde drama getiteld: 'de Dag dat de Dollar valt'. Die oorspronkelijk in november 2005 uitgezonden 'preconstructie' is zo langzamerhand waarheid aan het worden. Alle reden voor herhaling, in licht aangepaste vorm.

Leven we op een zeepbel? Kan de zwaar in de schulden geraakte Amerikaanse economie instorten en ons, Europeanen, meesleuren in een vrije val? Zijn de dagen van de dollar als wereldmunt geteld? En hoe realistisch is de angst voor een recessie zoals die van 1929?

In deze veelgevraagde update van de moderne klassieker 'De Dag dat de Dollar valt' wordt het doemscenario uitgewerkt dat de Amerikaanse economie instort, een optie die het afgelopen jaar door huizen- en kredietcrisis een stuk dichterbij lijkt gekomen. Centrale banken in VS en EU hebben inmiddels al een paar keer ingegrepen, zoals het scenario uit 2005 al voorspelde. En voor het 'omvallen' van banken in scene 7 hoeven we maar te verwijzen naar Northern Rock en zowat anderen die in de problemen zijn of zwaar moeten afschrijven momenteel.

Analisten als Stephen Roach, chief economist bij MorganStanley, luiden al sinds 2004 de noodklok over de almaar toenemende tekorten in Amerika. Die vormen een tijdbom onder de wereldeconomie. Andere experts zijn minder stellig maar moeten het ook toegeven: waarschijnlijk komt binnen nu en tien jaar een einde aan het tijdperk van de dollar als wereldreservemunt. Zoals de dollar ooit het estafettestokje overnam van het Britse pond, zo zal ook de dollarstandaard overgaan in een nieuwe standaard. In elk geval heeft het huidige valutastelsel zijn beste tijd gehad. Want het lijkt onvoorstelbaar dat Azië tot in lengte van dagen de tekorten van Uncle Sam zal blijven financieren: momenteel is al ruim 4 biljoen dollar aan Amerikaanse staatsschuld (ongeveer tweederde van het hele bedrag) in handen van buitenlandse regeringen.

Maar wat gebeurt er nou precies als die tikkende tijdbom ontploft? Tegenlicht nodigde Maarten Schinkel, financieel-economisch redacteur van NRC Handelsblad, uit om hardop mee te denken over (de gevolgen van) een dergelijke monetaire crisis. Een plotse spike in de dagkoersgrafiek van de dollar kan de eerste steen zijn in een nog relatief rustige zee. Maar de vloedgolf die eruit voortkomt, bedreigt de geglobaliseerde en geïntegreerde mondiale economie. Want waren die internationale economische verhoudingen wel zo rustig als ze leken? Was alles wel zo in evenwicht? De kenners weten beter. De wereld steekt massaal de kop in het zand: "het gaat goed zolang het nog goed gaat".

In 'De Dag dat de Dollar valt' voegt regisseur Roel van Broekhoven fictie en werkelijkheid samen. De in scène gezette val van de dollar wordt becommentarieerd door onder anderen bankeconomen Stephen Roach (New York) en Andy Xie (Hong Kong), topbankier en voormalig thesaurier Cees Maas, defensiespecialist Rob de Wijk en GroenLinks kamerlid Kees Vendrik. In gespeelde scènes en journaalfragmenten zien we hoe de paniek van de financiële wereld overslaat naar het leven van alledag. Met medewerking van Twan Huys (New York) en nieuwslezeres Aldith Hunkar.

Regie: Roel van Broekhoven
Research: William de Bruijn
Produktie: Madeleine Somer/Karin Spiegel
Eindredactie: Doke Romeijn/Frank Wiering/Jos de Putter