Tegenlicht

De Arabische lente en wij

Tegenlicht kijkt achter de verhoopte Arabische lente die we nu dagelijks op tv, radio, Twitter en Facebook kunnen volgen. Wat kan Europa doen? En vooral: wat zouden we moéten doen? Programmamaker Chris Kijne gaat te rade bij experts aan beide zijden van ‘mare nostrum’.

Na Oost-Europa in de jaren negentig lijkt nu ook de Arabische wereld af te willen rekenen met ‘oude politiek’. Hoewel de uitkomst nog zeer onduidelijk is en de omstandigheden per land verschillen, lijkt de wens tot politieke en economische hervormingen in de hele Maghreb, de Levant en het Arabisch schiereiland breed gedeeld. De positie van veelal bejaarde autoritaire leiders met een lange staat van dienst staat overal onder druk. De demografisch gesproken relatief jonge bevolkingen zijn de corruptie, de armoede, de hoge voedselprijzen en de werkloosheid meer dan zat.

Dit is het 1989 van de Arabische wereld en waar blijft Europa?’ riep de Britse historicus Timothy Garton Ash vertwijfeld uit. ‘De wereld maakt kennis met een trotse jonge Arabische generatie!’ aldus de Egyptische Tahrir-demonstrante Farida Makar. ‘Hoe groot is nu werkelijk de kans dat islamisten de komende verkiezingen gaan winnen?’ zo vraagt de Amerikaanse historicus Eugene Rogan (‘The Arabs – A History’) zich af.

Herziening van de betrekkingen betekent ook het afbouwen van jullie landbouwsubsidies en niet langer zakendoen met foute regimes’, zo waarschuwt de Turkse econoom Sinan Ulgen. ‘Europa heeft snel een totaal nieuwe strategie nodig ten aanzien van z’n Zuiderburen’ zo betoogt beleidsadviseur Rosa Balfour. 'Maar hoeveel ware democratie zien wij nu eigenlijk nog aan de overzijde van de Middellandse Zee?', vraagt de Tunesische cultuurcriticus Mohamed Salah Omri.

Regie: Chris Kijne
Research: William de Bruijn
Productie: Marie Schutgens
Eindredactie: Henneke Hagen / Jos de Putter

Met dank aan Farid Boussaid