Tegenlicht

Door schade en schande

Wie in de gevangenis gezeten heeft, loopt een kans van 80% om daar nog eens terug te komen. Rein Gerritsen is een van de mensen die aan de goede kant van de streep terecht gekomen is.

Rein Gerritsen is al jaren actief als wetenschapsfilosoof, vertaler en schrijver en heeft zich definitief met zijn gezin in de bovenwereld gevestigd. Door twee en een half jaar opsluiting (inclusief 13 weken isoleercel) voor o.a. het overvallen van een bank, is hij een ervaringsdeskundige tegen wil en dank van het Nederlandse strafsysteem.

Over zijn jeugd en zijn tijd in het criminele milieu schreef Gerritsen Knock Out, de zieke ziel. Om aan de kost te komen schrijft hij artikelen en werkt hij als vertaler. We volgen Rein naar Barcelona, waar hij met Philip Zimbardo aan de vertaling van Het Lucifereffect werkt. Psycholoog Zimbardo deed in de jaren 70 het beroemde Stanford Prison Experiment, om te onderzoeken hoe omstandigheden het gedrag van mensen kunnen beïnvloeden. Zimbardo was ook getuige-deskundige voor een van de bewakers in de Abu Ghraib gevangenis in Irak.

In Parijs ontmoet Gerritsen de Franse filosoof Bernard Stiegler, die na verschillende bankroven in de gevangenis terechtkwam en daar via de filosofie weer tot bezinning kwam. Groot verschil met Rein is alleen dat Stiegler al heel snel na zijn detentie als hoogleraar en directeur van een onderzoeksinstituut in Centre Pompidou aan de slag kon. De Fransen zijn blijkbaar heel wat vergevingsgezinder dan de Nederlanders; voor zijn Nederlandse evenknie blijft het vooralsnog onmogelijk om een baan te vinden. De ongeschreven regels in Nederland zijn hard.

Gerritsen is, net als veel ex-gevangenen, beschadigd uit zijn detentie gekomen. Het is zijn missie om anderen duidelijk te maken dat het strafsysteem, repressief als het nu is, het beste middel is om te recidiveren. Door schade en schande wijs geworden; wat Rein wil is een strafsysteem dat minder repressief is, humaner omgaat met de gevangene, en meer aandacht voor het slachtoffer heeft waardoor het aantal gedetineerden dat in de oude fouten terugvalt, daalt.

Regie: Eugene Paashuis
Research: Henneke Hagen, Marco de Vries
Productie: Mariska Schneider / Marga Smit
Eindredactie: Henneke Hagen / Jos de Putter