Wikipedia schandalen

Seigenthaler, Prinses Mabel, Wales vs Sanger en Wikiscanner. Schandaaltjes en tools om die op te sporen.

Opperwikipediaan Jimmy Wales wijzigde in 2005 zijn eigen biografie op Wikipedia, zo is te zien in de edit geschiedenis van de pagina door User Jimbo_Wales. Hij verwijderde de woorden "softcore pornography" uit de beschrijving van zijn bedrijf Bomis en veranderde die in "adult content". Ook veranderde hij de rol van medeoprichter Larry Sanger in de ontstaansgeschiedenis van Wikipedia (zie over dit conflict ook de video rechtboven aan deze pagina en de versie van Sanger in zijn "memoire"). Zo veranderde hij de zin 'Wales and Sanger founded Wikipedia' in 'Wales founded Wikipedia'. Wales zegt in Wiki's Waarheid dat Sanger gewoon een werknemer was, in dienst van Wales. Rogers Cadenhead beschreef deze edits in zijn weblog, net als die van Adam Curry, die zijn eigen rol in het Wikipedia-artikel over podcasting ophemelde. Schrijven over jezelf gaat in tegen het conflict-of-interest beleid (vergelijk NPOV: Neutral Point of View) van Wikipedia, en Wales gaf later aan spijt te hebben van zijn wijzigingen, en het weinig smaakvol te vinden (zie artikel Times online).

Wales raakte onlangs weer in opspraak toen hij zijn relatie met Rachel Marsden (voormalig Fox News) beeindigde via Wikipedia. Marsden antwoordde prompt via eBay, waar ze Wales' kleding te koop aanbood.

IN 2006 kwam John Seigenthaler, voormalig medewerker van Robert Kennedy, erachter dat hij in 'zijn' Wikipedia-lemma valselijk werd beschuldigd van betrokkenheid bij de moorden op zowel Robert als John F. Kennedy. Dit 'vandalisme' bleef maandenlang onopgemerkt maar leidde na een woedend opiniestuk van Seigenthaler in de krant USA Today tot aankondigingen van nieuw beleid bij Wikipedia: voortaan moesten gebruikers zich registreren om een artikel te kunnen schrijven (niet om te editen).

De Amerikaanse student Virgil Griffith ontwikkelde Wikiscanner, waarmee (anonieme)wijzigingen op Wikipedia gekoppeld kunnen worden aan een IP-adres, dus aan de locatie van de computer vanwaar de wijziging is gemaakt.
Wikipedia: "Wikiscanner is een database waarmee anonieme wijzigingen op Wikipedia gekoppeld kunnen worden aan de organisaties waarvan ze afkomstig zijn. Wikiscanner is ontwikkeld door Virgil Griffith, een Amerikaanse hacker en student aan het California Institute of Technology. Toen Wikiscanner op 14 augustus 2007 werd gelanceerd, leidde dit tot een internationale golf van publiciteit over omstreden wijzigingen op Wikipedia door belanghebbende instanties. Wikiscanner is een publieke database die doorzocht kan worden op namen en IP-adressen van bedrijven en andere instanties. De scanner vertelt welke IP-adressen (schijnbaar) bij een bepaalde instantie behoren, en welke wijzigingen vanaf deze IP-adressen op de Engelstalige Wikipedia zijn gedaan. De scanner werkt ook voor de Japans-, Duits- en Franstalige Wikipedia. Door middel van de Wikiscanner werd openbaar dat instanties als de CIA, de Scientology kerk, Exxon Mobil en de BBC wijzigingen hadden aangebracht in de Engelstalige Wikipedia. Sommige van deze wijzigingen leken erop gericht te zijn om negatieve informatie over deze instanties te verwijderen of aan te passen."

Door Wikiscanner (er bestaat inmiddels ook een Nederlandse versie) kwamen al snel een aantal edit-schandalen aan het licht: medewerkers van leden van het Amerikaanse Congress verfraaiden de bio's van hun bazen, vanuit de burelen van de CIA werd informatie over het dodental in Irak veranderd en het verwijderen van satellietfoto's van Guantanamo Bay kon getraced worden tot computers van de FBI. In Nederland ontstond ophef toen bleek dat het Engelstalige artikel over prinses Mabel vanuit Paleis Huis Ten Bosch was gewijzigd door Mabel en Friso zelf.

De 'Wikipedia Trust Coloring Demo' van CITRIS berekent de betrouwbaarheid van Wikipedia-artikelen o.a. aan de hand van de reputatie van de auteur (als diens wijzigingen vaak door de andere Wikipedianen geaccepteerd worden draagt dat bij aan zijn reputatie en andersom) en kleurt de tekst alnaargelang de betrouwbaarheid: hoe onbetrouwbaarder, hoe donkerder oranje.