Familie doorsnee?

De aflevering 'Zie Harry Holland' roept wellicht de vraag op wat het gezin Emmerig nou precies tot Nederland's grootste gemene deler maakt, en hoe wij met deze 'familie doorsnee' in contact kwamen. Hier wat achtergronden bij de totstandkoming van de allegorie die Harry Holland ging heten.

Milko Emmerig en Cisca Peeters, en kinderen Kees en Kathy, zijn geen acteurs of fictieve personen maar wonen daadwerkelijk in Almere. Alle 4 deden vrijwillig mee aan de uitzending. Ten eerste om hun leven een keer audiovisueel te documenteren, ten tweede omdat zij het leuk vinden om in hun vrije tijd aan tests en marktonderzoeken deel te nemen; en ten derde omdat het ook hen goed leek om (vaste) VPRO-kijkers een blik te gunnen in een andersoortig leven, waar de nodige zorg is over waar Nederland heengaat en wat de toekomst van ons land is. Kortom: de 'rode wereld' te laten kennismaken met de 'gele wereld'.
Zoals te zien is in het focusgroup-gedeelte op Marketing Village in Leusden, was Milko Emmerig via Market Response al langer onderdeel van de databank van de SmartAgent Company. Voor de 'brand strategy research' van het marktonderzoeksbureau wordt gebruik gemaakt van gegevens van 25.000 huishoudens in Nederland, die daaraan vrijwillig deelnemen. In nauwe samenwerking legden Tegenlicht en SmartAgent Company aan een selecte club respondenten van Market Response de vraag voor of ze aan een televisie-uitzending zouden willen meedoen. Een achttal gezinnen reageeerden positief; de familie Emmerig was daar één van.

De zoekcriteria waren aanvankelijk in grove termen: anderhalfverdienersgezin van twee vroege veertigers met 2 kinderen, anderhalf maal modaal inkomen (dus in totaal rond 45.000), woonachtig in de middenregio van het land, met een koophuis van rond de 240.000, en dienstverlenende beroepen.
Het CBS meldt dat de gemiddelde leeftijd in Nederland 39,5 is. Ons ging het echter niet om het gemiddelde maar juist om de meest voorkomende categorieën. En momenteel wordt de groep boven de 40 kleiner, en de groep van 40 of ouder groter. Binnen de huidige bevolking van 16,7 miljoen Nederlanders is de groep van 40 tot 65 jaar nu het meest omvangrijk met in totaal 5,7 miljoen mensen. Daarbinnen verschillen de meest voorkomende leeftijden (in de leeftijdenpyramide) voor mannen en vrouwen aanzienlijk. De numeriek talrijkste categorieën rondom het gemiddelde vormen de groep van 44-jarige mannen, en die van 40-jarige vrouwen. De gemiddelde levensverwachting (2005) in Nederland is 78,9 jaar. Voor mannen was dat 77,2 jaar, voor vrouwen 81,6 jaar. Doodsoorzaak nr. 1 is nog steeds hart- en vaatziekten, met kleine voorsprong op kanker.

De meeste huishoudens in Nederland bevinden zich in de (bruto) inkomensklasse tussen de 50 en 75 duizend euro: zo'n 3,28 miljoen, in absolute termen. Dat komt netto neer op ongeveer 45.000 euro per jaar. Van de ruim 7 miljoen huishoudens in Nederland zijn er ongeveer 2,5 miljoen eenpersoons, en in ruim 4,5 miljoen gevallen betreft het meerpersoonshuishoudens. Van deze meerpersoonshuishoudens zijn er 2,1 miljoen kinderloos, en ruim 2,5 miljoen mét kinderen. Gaan we binnen die meerderheid weer op zoek naar het aantal kinderen, dan blijken gezinnen met 2 kinderen nog steeds het meest voor te komen.

In de huidige beroepsbevolking werkt de overgrote meerderheid nog steeds 36 uur of meer per week. En de commerciële dienstverlening is veruit de grootste economische sector, waar het arbeid betreft. Dat Milko onderdeel is van het Nederlandse bankwezen voldoet uiteraard aan deze eis. In 2004 was het gemiddelde besteedbaar inkomen per huishouden per maand ongeveer 3000 euro, hetgeen op jaarbasis ook ongeveer neerkomt ook anderhalf maal modaal.

Meer specifiek voor de gele groep, en dan weer toegespitst op postcodegebied 1325 (Komiekenwijk, Almere) blijkt het gezin Emmerig te voldoen aan de meerderheid -het hoogste van de percentages- waar het betreft:
- kostwinner werkt fulltime:
64,4% heel NL; 79,3% geel Nederland; 80,4% vd gelen in Komiekenwijk Almere
- kostwinner is een man:
78,6% heel NL; 81,7% in geel NL; 75,5% in het gele deel van de Komiekenwijk
- leeftijd kostwinner tussen 40 en 44 jaar:
11,2% NL; 17,3% geel NL; 29,2% van de wijk
- gezinstype is tweeverdiener met kinderen:
27% van heel Nederland; 40,4% in geel NL; 36,8% van de gelen postcode 1325
- aantal personen in huishouden is vier:
18,3% in NL (geen meerderheid); 30,2% in geel Nederland; 36,5% in geel in de wijk
- huishouden thuiswonende kinderen:
41,6% NL; 67,5% van geel NL; 71,4% in de wijk
- modaal inkomen:
38,5% van heel NL; 58,5% van geel NL; 62,5% in Komiekenwijk geel
- opleiding kostwinner MBO:
22,9% van heel NL; 33,4% van geel NL; 26,9% wijk-geel

(met dank aan Astrid Glas van het Centraal Bureau voor de Statistiek; gegevens over 'Geel NL' in vergelijking met 'heel NL' afkomstig van MarketResponse)