Jos de Blok

Rianne Lachmeijer ,

Een vernieuwer die gelooft in de kracht van decentrale organisatie: "Als je medewerkers zelf hun problemen laat oplossen, is de kans dat het goedkomt een stuk groter dan als je dat van boven naar beneden probeert."

Jos de Blok merkt als wijkverpleegkundige dat het steeds moeilijker wordt om plezier in zijn werk te houden. De organisaties zijn te groot en onflexibel. Daarom richt hij in 2007 Buurtzorg Nederland op om de menselijke maat terug te brengen in de zorg. Buurtzorg Nederland wordt gekenmerkt door zelfsturende wijkteams waarin de verpleegkundigen zelf bepalen hoeveel tijd ze aan de zorg van een cliënt besteden.

Ze hebben rechtstreeks contact met het ziekenhuis en de huisarts. Zijn manier van organiseren wordt niet alleen gewaardeerd door werknemers, maar ook managers zijn onder de indruk van zijn succes. In 2012 wordt hij verkozen tot 'Gamechanger van het jaar' door Management Team.

De grootste inspiratiebron van Jos de Blok is zijn moeder, omdat zij op elk probleem wel een antwoord weet. "Heel veel dingen kunnen eenvoudig opgelost worden, dit lijken we weleens te vergeten met elkaar," aldus Jos de Blok.

Bij Buurtzorg Nederland staat het zelfoplossend vermogen van de werknemers centraal. Ze kunnen hun creativiteit benutten en er is meer persoonlijke aandacht voor de cliënt. Daarnaast is het belangrijk dat de wijkverpleegkundigen de patiënten op hun eigen manier mogen behandelen en niet vastzitten aan protocollen. Omdat Buurtzorg Nederland vertrouwen heeft in de professionele autonomie van de medewerkers, krijgen de teams veel vrijheid.

“De verpleegkundigen weten zelf het beste waarom zij een bepaalde klant meer zorg verlenen. Wij gaan ze daar niet op aanspreken. Je moet niet meer registreren dan nodig is.”

Jos de Blok in VK Banen

De manager omzeilt

De nadruk ligt op zorg in plaats van op administratie. Hierdoor kunnen teams veel sneller en flexibeler reageren op vragen om zorg. De teams zijn 24 uur per dag direct bereikbaar. Door lagere overheadkosten hebben ze de mogelijkheid om tijd in cliënten en problemen te steken: niet elke minuut hoeft winstgevend te zijn.

Managers zijn niet meer nodig om het werk te coördineren, want dit doen de teams zelf aan de hand van een handig softwareprogramma. Elk team heeft een laptop waarop ze zelf hun administratie bijhouden en hun roosters maken. Alle wijkverpleegkundigen kunnen in het dossier van de cliënt, waar ze ook eigen observaties toevoegen.

Daarnaast houden ze zelf hun uren en productiviteit bij. Deze informatie wordt vergeleken met alle zorgteams in Nederland zodat de teams kunnen zien hoe ze het doen in vergelijking met andere.

Verpleegkundige en manager

Vanaf 1981 werkt Jos de Blok als verpleegkundige in algemene ziekenhuizen, de psychiatrie en de verstandelijk gehandicaptensector. In 1987 gaat hij aan de slag als wijkverpleegkundige. Na zes jaar verruilt hij dit werk voor leidinggevende functies, bijvoorbeeld als centrum-manager bij Sensire (1993-1996) en unitmanager bij Carint (2000-2003). In 2007 richt hij Buurtzorg Nederland op. Samen met Aart Pool schrijft hij het boek Buurtzorg: menselijkheid boven bureaucratie (2011).