Naomi Klein

Journalist, activist en een intellectuele popster. Naomi Klein heeft als inzet mensen in beweging te krijgen en daarmee de wereld te veranderen.

De Canadese Naomi Klein is een van de intellectuele popsterren van het afgelopen decennium. Saillant detail: zelf rondde ze haar studie niet af, al scheelde het weinig. In 2000 maakte ze grote indruk met haar eerste boek, No Logo. Ze beschrijft hierin hoe bijna iedereen op aarde gevangen zit in een medialandschap beheerst door merken. Zeven jaar later verscheen de volgende hit, The Shock Doctrine, waarin ze afrekent met het neoliberalisme als meedogenloze en dominante ideologie. Beide boeken gelden als manifesten voor vele protestbewegingen. 
 

In a way I am just an excuse for people to get in a room together.

Naomi Klein

Klein wil niet alleen een intellectueel zijn die haar woord verkondigt, maar een betrokken activist die de wereld kan veranderen. Met haar meest recente boek No Time zet ze weer een stap in die richting. Haar inzet is een wereldwijde sociale beweging die afrekent met een kapitalistisch systeem dat de aarde uitput en onmenselijk is.

Consumptiecultuur en activisme

Opgroeiend in een Joods-Marxistische familie leerde Klein al als kind de "taal" van de activist en werd ze aangemoedigd een eigen mening te vormen. Tegelijkertijd werd ze geconfronteerd met de toenemende consumptiecultuur van de jaren tachtig waar ze vol in op ging. In haar tienerjaren omarmde ze het consumentisme volledig, deels als verzet tegen de politieke dogma's van haar ouders.
 

In haar eerste jaar aan de Universiteit van Toronto kwam ze met een schok tot inkeer toen veertien vrouwelijke bouwkunde studenten omkwamen bij een brand aangestoken door een man gefrustreerd over het feit dat deze vrouwen ook bouwkunde studeerden. Ze werd prompt feminist en activist. Ze schreef artikelen voor studententijdschrift The Varsity waaronder een kritisch artikel over Israël dat haar jaren later nog achtervolgt.

Publieksintellectueel en protesticoon

Na het voortijdig verlaten van de universiteit werkte Klein jaren als journalist waarbij ze haar ideeën ontwikkelde in de praktijk. Vanaf het begin nam Klein een radicale positie in, waarbij in al haar boeken het kernargument over het falende neoliberale project centraal staat. Van linkse en progressieve groeperingen heeft ze de idoolstatus ontvangen, maar rechtse critici doen haar boeken af als inaccuraat en niet goed onderbouwd. Naomi Klein wordt bewonderd en gehaat.

In No Time: Verander Nu, Voor het Klimaat Alles Veranderd (engels: This Changes Everything: Capitalism vs the Climate) beargumenteert Klein dat klimaat niet los staat van economie. Klimaatverandering en uitputting van ecologie kunnen worden aangegrepen om radicale veranderingen in het economische systeem te realiseren. Klimaatsverandering biedt dus een kans om zowel natuur als mens te redden en dit boek moet bijdragen aan besef over deze kans.

Door haar wereldfaam is ze ironisch genoeg zelf een merk geworden. Een publieksoptreden van Klein garandeert volle zalen. Ze wordt algemeen beschouwd als een rolmodel voor vele sociale bewegingen ondanks, of misschien juist dankzij, haar vriendelijke en bescheiden voorkomen in de media. Opmerkelijk genoeg heeft ze net als een bedrijf voor de campagne rond haar meest recente boek een heuse impact producer aangenomen.

Naomi Klein werd geboren op 5 mei 1970 in Montreal, Canada. Haar ouders waren als geëngageerde marxisten eerder al geëmigreerd vanuit de Verenigde Staten. Ze heeft twee maal gestudeerd aan de Universiteit van Toronto, maar geen studie afgemaakt. Begin jaren negentig begon ze te werken als journalist voor de Toronto Globe and Mail en This Magazine.