Interview Karl Popper

Zomergasten 2009: Trudy Dehue

Interview Karl Popper

Zomergasten 2009: Trudy Dehue

Interview met de Oostenrijks-Britse wetenschapsfilosoof Karl Popper over de onmogelijkheid tot zekerheid te komen. We hebben een instinctief begrip van wat 'waarheid' (truth) betekent, maar waarheid betekent niet dat iets zeker (certain) is. Wetenschap moet altijd falsifieerbaar zijn, volgens Popper. Feiten zijn gebaseerd op afspraken en wetenschappelijke kennis is geen objectief gegeven. Popper is bekend om zijn pleidooi voor falsifieerbaarheid als criterium van echte wetenschap (je weet pas of de hypothese dat er alleen witte zwanen zijn een goede theorie is als je op zoek gaat naar een zwarte zwaan) en voor de open society (liberale democratie, hij is tegen autoritarisme). Hij refereert in het fragment met 'de recente geschiedenis' aan het nazisme. Als Oostenrijkse jood vluchtte hij voor de oorlog eerst naar Nieuw-Zeeland en vervolgens naar Engeland, waar hij aan de London School of Economics ging werken. (Open Universiteit Nederland, 1987)

Dit fragment is onderdeel van

Trudy Dehue

Trudy Dehue (Den Bosch, 1951) is hoogleraar wetenschapstheorie en wetenschapsgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Dehue won de NWO Eureka Boekenprijs 2009 voor haar boek 'De depressie-epidemie. Over de plicht het lot in eigen hand te nemen' (Augustus, 2008). Na eerst een aantal jaren werkzaam te zijn geweest in de kinder- en jeugdpsychiatrie studeerde Trudy Dehue af in de psychologie (1983) en de filosofie (1985). Meer nog dan de menselijke psyche die psychologen bestuderen, bestudeert Dehue juist die psychologen zelf. Ze promoveerde cum laude op 'De regels van het vak' (Van Gennep 1990), een kritische studie van het ‘meten en tellen’ en de vooronderstellingen die bepalend zijn geworden voor psychologisch onderzoek. In 'De depressie-epidemie' analyseert Dehue hoe het kan dat juist in rijke en welvarende landen steeds meer mensen lijden aan depressie. Dehue laat zien dat wat in de loop van de geschiedenis als melancholie, neerslachtigheid of depressie beschreven is, steeds sterk tijdsgebonden is geweest. Heeft depressie bijvoorbeeld te maken met levensomstandigheden en is het iets wat ‘op de sofa’ behandeld kan worden, of eerder iets biologisch, wat met pillen bestreden kan worden? Dehue neemt ook de invloed van de farmaceutische industrie kritisch onder de loep. Haar opinieartikel in NRC Handelsblad over de mogelijke bijwerkingen van antidepressiva deed recentelijk veel stof opwaaien. In haar werk laat Dehue zien hoe de ‘depressie-epidemie’ verbonden is met het huidige maatschappelijke ideaal van het maakbare individu: we zijn zelf verantwoordelijk geworden voor ons lot: schoonheid en succes zijn een keuze geworden, en het antidepressivum steeds meer een ‘prestatiepil’. Dehue laat zien hoe een samenleving ervaart en bepaalt wat ‘normaal’ is en geeft daarmee niet alleen een analyse van depressie, maar ook van onze tijd. Een avond over afwijken van de norm, wetenschap en vooroordelen, de vrouw als hoeder van de stemming en hoe grillig de grens tussen ‘goed’ en ‘kwaad’ zich kan tonen. Met o.a. fragmenten uit de scandinavische tragikomedie 'Kitchen Stories' (Bent Hamer 2003), beelden van o.a. Joni Mitchell, Bob Dylan en Neil Young tijdens het afscheidsconcert van The Band in 'The Last Waltz' (Martin Scorsese 1978) en de Britse serie 'The Singing Detective'. De keuzefilm van Trudy Dehue is 'Mephisto' (István Szabó, 1981). Een film over de relatie kunst en politiek, gebaseerd op de gelijknamige roman van Klaus Mann uit 1936. De jonge zeer ambitieuze Duitse acteur Hendrik Höfgen (Klaus Maria Brandauer) heeft er alles voor over dé grote ster te worden, zelfs als dit leidt tot een verregaande aanpassing aan een fascistisch regime. Met een Oscar bekroond als beste niet-Engelstalige film. (Cinema.nl)