Zomergasten

Junkie XL

Zomergasten

Junkie XL

Muziekproducer en componist Tom Holkenborg is geboren en opgegroeid in Lichtenvoorde, in de Achterhoek. Na de middelbare school meldt hij zich aan het Conservatorium in Leeuwarden. Die opleiding maakt hij niet af; hij stort zich helemaal in de praktijk van de muziek. Holkenborgs eerste serieuze band was Weekend at Waikiki, waarin hij gitaar speelde. Omdat hij zijn inbreng bij ‘Waikiki’ te gering vindt verlaat hij de groep. Hij richt zijn eigen band op: Mambo Jambo. Later speelt hij in de industrial band Nerve. Na botsingen met bandleden kiest hij ervoor om alleen verder te gaan. Holkenborg begint Junkie XL. Samen met Patrick Tilon, alias ‘Rudeboy’ (bekend van de Urban Dance Squad) brengt hij in 1997 het eerste Junkie XL album uit: Saturday Teenage Kick, dat in binnen- en buitenland goed ontvangen wordt. Op het podium worden ze bijgestaan door een band. In 2000 komt de samenwerking tussen Holkenborg en Rudeboy tot een breuk: Rudeboy stapt op en Holkenborg gaat solo verder. De grote doorbraak van Junkie XL was de remix van het Elvis-nummer A Little Less Conversation in 2002, die werd gebruikt voor een Nike-commercial tijdens het WK voetbal in Japan en Korea. Inmiddels werkt Junkie XL vanuit zijn studio in Venice (Los Angeles) met indrukwekkende energie aan nieuwe muziek – dit voorjaar kwam het vijfde Junkie XL-album uit: Booming Back at You – en remixen voor popiconen zoals Madonna. Zijn composities zijn te horen in reclamecampagnes van o.a. Nike, Heineken en Adidas. De videogame- en filmindustrie heeft hem inmiddels ook ontdekt als sound engineer: hij maakte de muziek voor o.a. het spel Need for Speed en de film The Matrix Reloaded (2003). Naast deze activiteiten weet hij tijd te vinden om geregeld naar Nederland over te vliegen om als speciaal docent 'Composition & Musicdesign' aan de ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten college te geven. Voor deze colleges komen studenten over uit heel Europa. De Zomergastenavond van Junkie XL gaat over risicovol leven, zijn jeugd in de Achterhoek en over zijn sprong voorwaarts naar Los Angeles. Met fragmenten over complottheorieën in Loose Change, Baghwan, de muziek van Herman van Veen en Ennio Morricone en de culinaire ‘battle’ tussen topkoks in Las Vegas. De keuzefilm van Junkie is XL is Eraserhead (David Lynch 1978). Eraserhead is een surrealistisch horrordrama over de toenemende ruis in de binnen- en buitenwereld van een jonge vader. Henry (John Nance) leeft in een grauwe, postapocalyptische omgeving die is doordrenkt met industrieel kabaal. Zijn wankele gemoedstoestand wordt gevaarlijk labiel als zijn vriendin hem achterlaat met hun constant krijsende, gemuteerde broedsel. Speelfilmdebutant David Lynch noemde zijn eersteling ‘een droom van duistere en verontrustende dingen’. (Cinema.nl) De keuzefilm wordt aansluitend op de Zomergastenavond uitgezonden (23.30 uur op Nederland 2). Albums: 1997: Saturday Teenage Kick 1999: Big Sounds of the Drag 2003: Radio JXL 2006: Today 2008: Booming Back at You

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Strawberry Fields Forever

vanaf 00:12:31

Er zitten verschillende visuele effecten in de film, zoals stop-motion animatie, achterstevoren gespeelde filmbeelden, negatiefbeelden, onverwachts van dag naar nacht springende beelden en de Beatles die verf over een piano gieten. De clip werd samen met die voor Penny Lane door het New Yorkse Museum of Modern Art geselecteerd als twee van de meest invloedrijke muziekvideo's van de late jaren 60. Beide clips werden voor het eerst in AMerika uitgezonden begin 1967 in Liberace's show 'Hollywood Palace'. Strawberry Fields Forever (van het album Magical Mystery Tour) verwijst naar Strawberry Field, een kindertehuis in Liverpool, waar John Lennon als kind vaak in de tuin speelde. Lennon schreef de eerste, simpelere versie van het nummer in 1966 voor de film 'How I Won The War' van Richard Lester. Tom Holkenborg en zijn zus hadden als kind alletwee een pick-up op hun kamer. Soms mochten ze de platen van hun ouders mee naar boven nemen. Daar ontdekte Tom dat muziek je hersens aan het werk zet. Hij hoorde Pink Floyd en van de Beatles Sgt Pepper Lonely Heartsclub Band. Na het luisteren van de Beatles wist Tom zeker: Hij zou zich de rest van zijn leven met muziek gaan bezighouden. Op welke manier dan ook. Tekst Strawberry Fields Forever: Let me take you down, 'cause I'm going to Strawberry Fields. Nothing is real and nothing to get hung about. Strawberry Fields forever. Living is easy with eyes closed, misunderstanding all you see. It's getting hard to be someone but it all works out. It doesn't matter much to me. Let me take you down, 'cause I'm going to Strawberry Fields. Nothing is real and nothing to get hung about. Strawberry Fields forever. No one I think is in my tree, I mean it must be high or low. That is you can't you know tune in but it's all right. That is I think it's not too bad. Let me take you down, 'cause I'm going to Strawberry Fields. Nothing is real and nothing to get hung about. Strawberry Fields forever. Always no sometimes think it's me, but you know I know when it's a dream. I think I know I mean "Yes," but it's all wrong. That is I think I disagree. Let me take you down, 'cause I'm going to Strawberry Fields. Nothing is real and nothing to get hung about. Strawberry Fields forever. Strawberry Fields forever. Strawberry Fields forever. Lennon/McCartney

Modern Marvels: videogames behind the fun (Pong)

vanaf 00:21:06

Tom Holkenborg maakt ook muziek voor videogames. Hij staat vrij hoog in de rangorde van muziekcomponisten van games. Holkenborg herinnert zich nog goed dat de electronicazaak in Lichtenvoorde de eerste videorecorder in de etalage had staan. En later ook de eerste videogame: het was ‘Pong’. Als je muziek maakt voor een game, moet je weten wat de speler allemaal beleeft tijdens het spelen. In Los Angeles zijn jongeren die, goed betaald, alleen maar games spelen in opdracht van de producent. Hun ervaringen worden gebruikt om het spel beter te maken en ook om bijvoorbeeld Holkenborg te briefen waar het met de muziek in de game naartoe moet. Ieder level heeft weer een andere sfeer. Holkenborg sluit overigens niet uit dat in de toekomst alleen nog samples worden geladen in de software en dat het spel zijn eigen muziek samenstelt afhankelijk van wat er in het spel gebeurt.

Reiziger in muziek

vanaf 00:29:33

Stockhausen en Reiziger zitten aan tafel en luisteren naar het begin van ‘Gruppen’. De camera zoomt in op het gezicht van Stockhausen. Volledige concentratie. Dan doorbreekt Reiziger de muziek met een opmerking. Stockhausen merkt op dat het gekraak niet bij het muziekstuk hoort: “You should polish this.” Han Reiziger was een constante in de weekenden van Holkenborg. Brak van de nacht ervoor bracht Holkenborg op zondagochtend uren in zijn bed door. Kijkend naar Han Reiziger die presentator van van 1989 tot 2001 het VPRO-televisieprogramma 'Reiziger in Muziek' presenteerde. Een man die volgens Holkenborg echt houdt van muziek en die zijn gasten bewondert. Stockhausen gebruikte in zijn muziek de theremin: het eerste elektronische instrument, ontwikkeld door de Rus Leon Theremin aan het begin van de 20e eeuw. Het bijzondere aan de theremin is dat je er live elektronische muziek mee kunt maken door je handen te bewegen tussen de twee antennes (een hand controleert het volumen, de ander de toonhoogte), zonder het apparaat aan te raken. Han Reiziger is in 2006 op 72-jarige leeftijd overleden.

Het uur van de wolf; sonic acts (Stockhausen)

vanaf 00:33:08

Tom Holkenborg vindt Karlheinz Stockhausen beslist een van de grootste vernieuwers van de afgelopen eeuw. Het begrip 'vernieuwing' is ingewikkeld. Holkenborg is gefascineerd door de jaren '50 en '60 waarin op veel gebieden baanbrekende ideeën werden gelanceerd. Stockhausen deed dit in de muziek. Hij bedacht 'nieuwe' klanken en probeerde hiermee de expressiemogelijkheden van muziek uit te breiden. Stockhausen was een serialist. Hiermee is hij van grote invloed geweest op de electronische muziek. En op die 'luie technnomusici'! Karlheinz Stockhausen overleed in 2007 op 79-jarige leeftijd.

Diamonds are forever

vanaf 00:49:42

Architect John Lautner (1911-1994) ontwierp Elrod Residence voor de binnenhuisarchitect Arthur Elrod. Elrod Residence fungeert in de film als het huis van het personage Willard Whyte (gespeeld door Jimmy Dean), de teruggetrokken miljardair die weet waar Bond's vijand Blofeld zich bevindt. Het personage van Whyte is waarschijnlijk geinspireerd op Howard Hughes, een rijke, excentrieke kluizenaar. Elrod Residence is een voorbeeld van Lautner's "free architecture", waarmee hij Frank Lloyd Wrights idee van het integreren van architectuur in de natuur continueerde in. De woonkamer is een kegelvormige koepel met negen lichtbeuken die vanuit de top rond naar beneden lopen is een mooi voorbeeld van Lautner's gebruik van gegoten beton. De bestaande rotsformaties in het landschap zijn in het huis gebouwd, net als een zwembad dat zich uitstrekt tot in het omringende landschap. Het uitzicht op Mount Jacinto en de vallei van Palm Springs is te zien door glazen muren en glazen schuifpuien die precies op maat gemaakt zijn voor de contouren van de rotsen.

Dogtown and Z-boys

vanaf 00:59:58

Venice was een idee van Abbott Kinney, een ontwikkelaar en conservator uit New Jersey. Hij maakte op het eind van zijn leven een wandeltocht door Venetië en de Italiaanse Riviera. Daarna kocht hij een stuk grond in de buurt van Santa Monica. Daar stichtte hij Venice. Hij liet kanalen graven. Er voeren gondels rond. Een aantal architecten zette design-huizen neer. Na de jaren 60 raakten de wijk en de pretparken aan het strand in verval door concurrentie van nieuwere pretparken in de omgeving zoals Disneyland, Busch Gardens en Marineland. De wijk rond Pacific Ocean Park stond bekend als 'Dogtown', de thuisbasis van een groep skateboarders die bekend stonden als de Z-Boys. Tom Holkenborg woont in Venice. Het was voor hem een enorme gok om alles achter zich te laten om het te gaan maken in Hollywood. Inmiddels voelt hij zich thuis in L.A.

Monty Python and the Holy Grail

vanaf 01:13:39

Deze parodie van het Monty Python-gezelschap (Graham Chapman, John Cleese, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones en Michael Palin), steekt de draak met de Britse behoudendheid. Er zitten hilarische scènes in, zoals aanstormende 'ridders zonder paard', maar het geheel rond het vage intrige over Koning Arthur en de Ridders van de Ronde Tafel die op kruistocht gaan, is wat rommelig. Het blijft echter heel leuk. De tweede speelfilm van de grappenmakers. Camerawerk van Terry Bedford. (Cinema.nl) De film 'Monty Python and the Holy Grail' is verkozen tot beste Britse film aller tijden. De Britten kozen hun favoriet in een telefonische enquête onder 7000 mensen van internetboekhandel Amazon.com en de Internet Movie Database.

Blind

vanaf 01:20:40

Over het proces van filmmuziek maken: hij krijgt de scenes en bekijkt het materiaal. Wat doet de scene met je. Daarna is het een tactisch spel tussen hem en de regisseur die al een heel traject achter de rug heeft. Dan begint Tom aan de muziek en ondertussen veranderen er weer scenes waardoor de timing van de muziek steeds moet worden aangepast. Bij Blind moest de muziek steeds lichter worden omdat de producent wilde dat de mensen nog wel vrolijk naar buiten konden wandelen. “De muziekindustrie in Hollywood zoekt mensen die een heel brede muzikale achtergrond hebben. In de praktijk gaat het dan om kennis van klassieke muziek, het arrangeren voor akoestische instrumenten en kennis van sounddesign. Die magische combinatie zoekt ieder filmstudio.” Tom Holkenborgs achtergrond in de electronische muziek is een grote pré in Hollywood. “De grens tussen het componeren van filmmuziek en het gebruik van geluidseffecten is sterk vervaagd. In de jaren 70 waren het componisten als Morricone en Schrifin die pute muziek componeerden voor films als Once Upon a Time in the West, met een kleine hoeveelheid geluidseffecten zoals geweerschoten en voetstappen. Tegenwoordig is er veel meer sprake van sferen in films, sfeerbepalende geluiden met synthesizers bijvoorbeeld. In Blind zitten avantgardeklanken die sommige scenes tot leven brengen, maar die net zo goed door sound-effectcomponisten gemaakt hadden kunnen worden. Ik wil ieder project een bijzonder geluid meegeven waarbij het publiek zich afvraagt ‘Wat is dat nou?’ “Over het resultaat van Blind ben ik heel tevreden. Het is heel subtiel, terwijl veel mensen me kennen van mijn ruige electronische muziek die juist weer geschikt is voor actiefilms. Dat componeer ik bijna in mijn slaap. Voor mij is het juist moeilijk om met minimale middelen veel te zeggen.” (nrc next 26 juli 2007) Holkenborg gaat pas aan de slag met muziek voor een film als de film al bijna af is. (Sergio Leone begon pas met draaien als Morricone de muziek al klaar had). Vaak is het maken van een filmscore een moeizaam proces. “Het is een gevoelige balans waar ik tussenin zit. Hoewel ik met een creatief beroep bezig ben, voelt het vaak aan als een politiek debat. De kick voor mij is hoe ik mijn creatieve ei kwijt kan terwijl ik nog steeds met strikte marges te maken heb. De situatie vraagt van mij dat ik goed omga met kritiek en in dienst van de productie werk, in plaats van voor mijn eigen productie. Dienstbaarheid is een groot goed in Hollywood.” De DVD van Blind is te koop

Ennio Morricone

vanaf 01:44:26

Morricone is de meester, vindt Tom Holkenborg. Over het verschil tussen de traditionele componisten en de nieuwe generatie. Over de onderhandelingen tussen de componist, de regisseur en alle andere belanghebbenden. Ennio Morricone (1928) heeft de muziek gemaakt voor een kleine 500 films, waaronder Once upon a time in the West, The Untouchables en The Mission. Hij was een klasgenoot van regisseur Sergio Leone, met wie hij een zeer productief regisseur-componistenduo vormde. Ennio Morricone studeerde in Rome aan het Santa Cecilia Conservatorium en specialiseerde zich in de trompet. Hij heeft grote invloed gehad op de muziek van Westerns die sinds A Fistful of Dollars (1964, zijn eerste 'score' voor Sergio Leone) zijn gemaakt. Maar Morricone componeerde niet alleen muziek voor (spagetti) Westerns: hij heeft de scores van bijna 400 films op zijn naam, waaronder naast de Leone films Gillo Pontecorvo's De slag om Algiers (1966) , Roland Joffé's The Mission (1986), Brian De Palma's The Untouchables (1987) en Giuseppe Tornatore's Nuovo cinema Paradiso (1988).

Eraserhead (keuzefilm)

vanaf 01:57:16

Eraserhead is een surrealistisch horrordrama over de toenemende ruis in de binnen- en buitenwereld van een jonge vader. Henry (Jack Nance) leeft in een grauwe, postapocalyptische omgeving die is doordrenkt met industrieel kabaal. Zijn wankele gemoedstoestand wordt gevaarlijk labiel als zijn vriendin hem achterlaat met hun constant krijsende, gemuteerde baby. Tijdelijke troost komt van een onweerstaanbare buurvrouw en van The Lady in the Radiator (zangeres van ‘In heaven’, de latere ‘coverhit’ van de Pixies). Speelfilmdebutant David Lynch noemde zijn eersteling ‘een droom van duistere en verontrustende dingen’. (Cinema.nl) Eraserhead is de eerste lange speelfilm van David Lynch. Hij maakte de film aan het Amerikaanse Center for Advanced Film Studies en deed er ongeveer vijf jaar over om de film te maken. Acteur Jack Nance moest al die tijd hetzelfde kapsel houden. De muziek in de film is van David Lynch zelf. De Amerikaanse filmregisseur David Keith Lynch (1946) is vooral bekend door zijn surrealistische films die zowel sprookjesachtig als onheilspellend zijn. De films zijn een combinatie van seks, geweld, sterke beelden en technische perfectie en spelen zich vaak af in plattelandstadjes (Blue Velvet, Twin Peaks) of in de uitgestrektheid van Los Angeles (Lost Highway, Mulholland Drive). Behalve als filmregisseur is Lynch ook actief als kunstschilder, striptekenaar, meubel-ontwerper en hoogleraar (Pennsylvania University of Fine Arts).

Suzanne

vanaf 02:40:44

'Suzanne' was het lievelingsliedje van Toms zus Anne. Zij zong het ook vaak. Tekst Suzanne: Suzanne neemt je mee, naar een bank aan het water, duizend schepen gaan voorbij en tch wordt 't maar niet later, en je weet dat zij gijn gek is, want daarom zit je naast haar en ze geeft je pepermuntjes, want ze geeft je graag iets tastbaars en net als je haar wilt zeggen: 'ik kan jou geen liefde geven' komt heel de stad tot leven en hoor je meeuwen schreeuwen, je hebt steeds van haar gehouden, en je wilt wel met haar meegaan, samen naar de overkant en je moet haar wel vertrouwen, want ze houdt al jouw gedachten in haar hand en Jezus was een visser, die het water zo vertrouwde, dat Hij zomaar over zee liep, omdat Hij had leren houden van de golven en de branding, waarin niemand kan verdrinken, Hij zei: ' Als men blijft geloven, kan de zwaarste steen niet zinken'. Maar de hemel ging pas open, toen Zijn lichaam was gebroken en hoe Hij heeft geleden, dat weet alleen die Visser aan 't kruis en je wilt wel met Hem meegaan, samen naar de overkant en je moet Hem wel vertrouwen, want Hij houdt al jouw gedachten in Zijn hand. Suzanne neemt je mee, naar een bank aan het water, je onthoudt waar ze naar kijkt, als herinnering voor later en het zonlicht lijkt wel honing, waaraan kinderen zich te goed doen en het grasveld ligt bezaaid met wat de mensen zoal weg doen, in de goot liggen de helden, met een glimlach op de lippen en de meeuwen in de lucht, lijken net verdwaalde stippen, als Suzanne je lachend aankijkt en je wilt wel met haar meegaan, samen naar de overkant en je moet haar wel vertrouwen, want ze houdt al jouw gedachten in haar hand.

Loose Change 2nd edition met Hannity and Colmes

vanaf 02:51:02

Over Amerikaanse televisie. De Amerikanen moeten het doen met zenders als Fox; er is geen NOVA of Netwerk die dingen nog eens op een rij zetten.

Iron chef America

vanaf 02:59:57

Een oorspronkelijk Japans tv-format. Wij kijken naar de Amerikaanse uitvoering. Bombastisch kookduel tussen twee koks vanuit MGM-Grand in Las Vegas. Drie scenes: 1. De opkomst van host William Shatner (ook bekend als Captain Kirk): “Welcome Food Lovers !” 2. And the secret ingredient is: Dungeon Crab ! 3. De laatste drie minuten van de battle tussen American Chef Todd English en uitdager Kerry Simon.