Ovt

Ovt

10.00-12.30: Een speciale uitzending i.s.m. de Belgische VRT. 175 jaar geleden op 25 augustus 1830 trokken, na een opvoering van de opera ‘La Muette de Portici’ in de Muntschouwburg in Brussel, groepen boze burgers plunderend door de stad. Dat was het begin van een opstand die uiteindelijk zou leiden tot de splitsing van België en Nederland. Sinds 1830 varen Nederland en België dus hun eigen koers. Maar hoe verwant zijn Vlamingen en Hollanders nog? Hoe ver zijn wij ondertussen uit elkaar gegroeid? Leeft de Groot Nederlandse gedachte nog of is dat voltooid verleden tijd? En moeten we die splitsing van 1830 nu betreuren? Of moeten we ons verheugen dat het zo is gegaan? Kurt Van Eeghem van het Belgische Radio 1 programma Het Salon en Mathijs Deen van OVT bespreken deze vragen met vele gasten tijdens een live uitzending vanuit De Buren, het Vlaams-Nederlands huis in Brussel. Gasten zijn ondermeer Geert Van Istendael, Louis Tobback, Rolf Falter, Urbaan De Becker, Els Witte, Jeroen van Zanten, Peter Brusse, Jan de Hond, Remieg Aerts, Chantal Kesteloot, Paul Wouters, en Herman Balthazar. Ook met live muziek van Bart Peeters, Rick De Leeuw en Jan Hautekiet. INFO: ‘1830 De scheiding van Nederland, België en Luxemburg’ – Rolf Falter, uitg. Lannoo, isbn 90 209 5836 4 Tentoonstelling ‘Broedertwist België Nederland en de erfenis van 1830’, v.a. 24/9/2005 t/m 8/1/2006, Noordbrabantsmuseum, Den Bosch + Boek, uitg. Waanders, isbn 90 400 9113 7

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Belgische opstand 1830: rellen bij de Muntschouwburg van Brussel

vanaf 00:02:43

Na de opvoering van de opera 'De Stomme van Portici' in de Brusselse Muntschouwburg stormde het publiek de straat op. Dat was het begin van een opstand die uiteindelijk zou leiden tot de splitsing van België en Nederland. Jeroen Wielaert spreekt in Brussel met Tom Verschaffel over de oorzaken en gevolgen van deze uitbarsting in 1830.

De oorzaken van de Belgische opstand van 1830

vanaf 00:09:05

De opstand van de Belgen ontstond door een ingewikkelde samenloop van omstandigheden. Er was een economische depressie en een deel van de middengroepen was zeer ontevreden. De rellen van 25 augustus werden nauwelijks onderdrukt door het centrale gezag. De Belgen creëerden daarop hun eigen burgerwacht. Pas in september was er serieus sprake van een streven naar afscheiding. Kurt Van Eeghem (Het Salon) en Mathijs Deen (OVT) spreken met Els Witte, Rolf Falter en Peter Brusse.

Column van Peter Brusse: In België

vanaf 00:28:38

Brusse woonde kort na de oorlog enige tijd in België. Samen met zijn broertje ging hij er naar school en België bleek een heel ander land te zijn. Ook in het grensgebied bleken Nederlanders en Belgen goed te onderscheiden in de kroeg: ‘De Belgen zuipen zich zat, de Hollanders lullen zich zat.’

De reactie van Noord-Nederland op de Belgische opstand

vanaf 00:32:58

Alles zat de Noordelijk Nederlanden tegen in augustus1830. Een kleinschalig oproer escaleerde binnen de kortste keren tot een dynamische beweging. Het leger greep niet in, de regering was met reces en de koning Willem I en zijn zoon twijfelden wat ze moesten doen. Had Willem I de afscheiding van België kunnen voorkomen? Welke rol speelden de grote buitenlandse mogendheden? En wie waren de ‘helden’ aan Belgische en Nederlandse kant (Jan ‘dan liever de lucht in!’van Speijk)? Kurt Van Eeghem (Het Salon) en Mathijs Deen (OVT) spreken met Rolf Falter en Jeroen van Zanten. Ook met conservator Jan de Hond van het Noord-Brabants Museum, dat een tentoonstelling over de Belgische opstand organiseert.

Korte samenvatting van de Belgische opstand van 1830

vanaf 01:05:33

De Belgische opstand van 1830 wordt in een paar minuten samengevat door historicus Remieg Aerts. Een compacte opsomming van wat er in het eerste uur is gezegd over deze kwestie.

Was de splitsing van België en Nederland onvermijdelijk?

vanaf 01:12:16

In de 19de eeuw ontstonden allerlei nationale staten, waaronder België. De Belgische-Nederlandse constructiestaat was als bufferstaat tegen Frankrijk bedoeld, maar groeide in 15 jaar niet uit tot een natiestaat. Desondanks zijn er kanttekeningen te plaatsten bij het ontstaan van België. Kurt Van Eeghem (Het Salon) en Mathijs Deen (OVT) spreken met Remieg Aerts, Geert Van Istendael (die voor Groot-België is) en Louis Tobback (die 1830 een ‘gemiste kans’ noemt). Verder een gesprek van Jeroen Wielaert met Tom Lanoye over en vanuit Antwerpen.

Hoe verschillend zijn Belgen en Nederlanders?

vanaf 01:35:31

Belgen en Nederlanders verschillen op vele gebieden: taal, eten, ruimtelijke ordening, mentaliteit. Zijn deze verschillen erg groot of valt het allemaal wel mee? En hebben Belgen meer gemeen met Fransen dan met Nederlanders? Kurt Van Eeghem (Het Salon) en Mathijs Deen (OVT) spreken met Chantal Kesteloot, Paul Wouters en Geert Van Istendael.

Samenwerking tussen Nederlanders en Belgen

vanaf 02:15:24

Samenwerking tussen Nederland en België lijkt voordelig voor beide landen. Zouden de grenzen verder open moeten om er een economische zone van te maken? Kurt Van Eeghem (Het Salon) en Mathijs Deen (OVT) spreken Herman Balthazar en Louis Tobback.