Ovt

Ovt

Presentatie: Mathijs Deen 10.00-11.00: In Staphorst wil men dat er een verbod op het vloeken komt als signaal tegen de taalverruwing. Een gesprek met lexicoloog en vloekspecialist professor Sterkenburg. Op 12 april presenteert het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis de correspondentie van Willem van Oranje. Dertienduizend brieven van en aan de Prins van Oranje komen via internet beschikbaar voor de wetenschap. Onderzoekers van het instituut hebben de correspondentie samengebracht uit bijna 200 archieven en bibliotheken binnen en buiten Nederland. Een gesprek met de onderzoeksleider Hans Smit. Met om + 10.30 de column van de journalist Jan van der Putten ‘De drie van Breda’. De vrijlating van de vier, later drie overgebleven Duitse oorlogsmisdadigers Lages, Aus der Fünten, Fischer en Kotälla die nog gevangen zaten in Nederland heeft de gemoederen vanaf hun berechting eind jaren veertig tot de vrijlating van de laatste twee in 1989 altijd zeer beziggehouden. Hinke Piersma promoveerde vorige week op ‘De drie van Breda, Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap, 1945-1989’. Een gesprek met Hinke Piersma over de drie van Breda. 11.00-12.00: Een in memoriam van de vorige week overleden historicus van de arbeidersbeweging Ger Harmsen. Met historicus Homme Wedman. Een reportage over de Zwaanridder die in Nijmegen aankwam. In de Nicolaaskapel op Het Valkhof in Nijmegen - waar deze ridder ooit trouwde met een schone jonkvrouw – vertelt auteur Martijn Wijngaards het oudste Zwaanridderverhaal. Wijngaards heeft de heruitgave van deze oude tekst verzorgd. Deze week verscheen in Nederlandse vertaling het autobiografisch verhaal van de man die Marc Chagall en vele andere kunstenaars redde uit handen van de nazi’s: Varian Fry. Fry werd in 1940 door een Amerikaanse hulporganisatie naar Marseille gestuurd om zoveel mogelijk joodse kunstenaars en intellectuelen te helpen vluchten. De Amerikaanse journalist schreef het verhaal over zijn ervaringen in Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog in 1945 na terugkeer in de verenigde staten op. De historicus Sierk Plantinga vertelt over Fry en de vluchtelingen die uit Frankrijk probeerden te vluchten. Met om 11.25 Het Spoor terug: Zoektocht naar het Goud Deel 2 van een drieluik over de grootste goudvondst uit de geschiedenis van Suriname. In 1932 vond de echtgenoot van de Surinaamse Paulina Bruyning 70 kg goud. Zij werd de rijkste vrouw van Suriname. Toch stierf Paulina in 1979 in armoede. Haar kleindochter Hennah Draaibaar bezocht Suriname met verslaggeefster Babs Assink om een reconstructie te maken van de vondst en te achterhalen waar het goud is gebleven. INFO: - Brieven Willem van Oranje: http://www.inghist.nl/ - ‘De drie van Breda, Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap, 1945-1989’ – Hinke Piersma, uitg. Blans, isbn 90 5018 661 0 - ‘De wonderlijke historie van de Zwaanridder die in Nijmegen aankwam’ - Martijn Wijngaards, Inco-Hippo, Wageningen 2005 isbn9075980310 - ‘Varians oorlog’- Varian Fry, uitg. Mouria, isbn 90 458 4972 0

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Verbod op vloeken en godslastering

vanaf 00:06:55

Vloeken en godslastering waren lange tijd verboden, maar in tijden van ontkerkelijking voelen mensen zich minder aangesproken door dit soort regels. Welke maatregelen zijn er in het verleden genomen tegen vloeken en hoe serieus werden deze regels gehandhaafd? En hoe heeft ‘de vloek’ zich in de Nederlandse taal ontwikkeld? Mathijs Deen spreekt met lexicoloog en vloekspecialist professor Sterkenburg.

Correspondentie van Willem van Oranje op internet

vanaf 00:13:41

Dertienduizend brieven van en aan Willem van Oranje komen via internet beschikbaar voor de wetenschap. Onderzoekers van het instituut hebben de correspondentie samengebracht uit bijna 200 archieven en bibliotheken binnen en buiten Nederland. Mathijs Deen spreekt met de onderzoeksleider Hans Smit. Wat voor een man komt er uit deze brieven naar voren?

Column van Jan van der Putten: De paus

vanaf 00:30:49

Van der Putten zag paus Johannes Paulus II een aantal malen. In 1978 in Mexico-Stad, in 1983 bij de pauselijke reis door Midden-Amerika en later als correspondent in Rome, waar Van der Putten een ‘Vatican watcher’ werd. ‘Een aartsconservatief als het ging om de seksuele moraal en binnenkerkelijke kwesties zoals de hiërarchische verhoudingen, het priestercelibaat en de rol van de vrouw. Op sociaal en politiek gebied was hij echter een progressieve figuur,’ is zijn orrdeel over deze paus.

Debat over de ‘Drie van Breda’ in naoorlogs Nederland

vanaf 00:36:34

De vrijlating van de vier, later drie overgebleven Duitse oorlogsmisdadigers Lages, Aus der Fünten, Fischer en Kotälla die nog gevangen zaten in Nederland heeft de gemoederen vanaf hun berechting eind jaren veertig tot de vrijlating van de laatste twee in 1989 altijd zeer beziggehouden. Hinke Piersma promoveerde op 'De drie van Breda, Duitse oorlogsmisdadigers in Nederlandse gevangenschap, 1945-1989'. Interview van Jos Palm.

In memoriam Ger Harmsen: geschiedschrijver van de arbeidersbeweging

vanaf 01:04:50

Ger Harmsen (1922-2005) was historicus en filosoof, geschiedschrijver van de arbeidersbeweging en mossen-deskundige. Harmsen kwam uit een arbeidersachtergrond en werd hoogleraar. Zijn achtergrond bleef altijd erg belangrijk voor hem. Mathijs Deen spreekt met historicus Homme Wedman.

De Zwaanridder die in Nijmegen aankwam

vanaf 01:10:41

Het verhaal van de zwaanridder stamt uit de 11e eeuw. De ridder dankt zijn naam aan zijn broer, die een zwaan was, en zijn schip de Waal op sleepte. In Nijmegen ging de held van boord, beklom de Valkhof, versloeg een andere ridder en trouwde met Clarisse van Bouillon. Martijn Wijngaards leidde verslaggever Mathijs Deen rond over de ruines van de Valkhof waar het hele drama zich ooit moet hebben afgespeeld. Wijngaards hertaalde het verhaal in het boek 'De wonderlijke historie van de Zwaanridder die in Nijmegen aankwam.' Een reportage.

Varian Fry en de redding van joodse kunstenaars uit Frankrijk in WO II

vanaf 01:16:26

Varian Fry werd in 1940 door een Amerikaanse hulporganisatie naar Marseille gestuurd om zoveel mogelijk joodse kunstenaars en intellectuelen te helpen vluchten. De Amerikaanse journalist schreef het verhaal over zijn ervaringen in Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog in 1945 na terugkeer in de Verenigde Staten op. Het boek is onlangs vertaald in het Nederlands: 'Varians oorlog.' Historicus Sierk Plantinga vertelt over Fry en de vluchtelingen die uit Frankrijk probeerden te vluchten. Interview van Mathijs Deen.

Het Spoor terug: Zoektocht naar het Goud: deel 2

vanaf 01:25:00

Deel 2 van een drieluik over de grootste goudvondst uit de geschiedenis van Suriname. In 1932 vond de echtgenoot van de Surinaamse Paulina Bruyning 70 kg goud. Zij werd de rijkste vrouw van Suriname. Toch stierf Paulina in 1979 in armoede. Haar kleindochter Hennah Draaibaar bezocht Suriname met verslaggeefster Babs Assink om een reconstructie te maken van de vondst en te achterhalen waar het goud is gebleven.