Ovt

Ovt

Presentatie: Mathijs Deen 10.00-11.00: Het eerste uur van OVT is geheel gewijd aan de deze week overleden prins Bernhard. De Oranjes en Nederland zijn al eeuwenlang onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de loop der tijd is de grote politieke invloed van deze familie van ‘regenten’ steeds meer ingeperkt. Dat zorgde vaak voor spanning tussen de staat en de Oranjes. Ook prins Bernhard liet zich bijvoorbeeld weinig gelegen liggen aan de huidige constitutionele beknotting. Hoe is de politiek de afgelopen eeuwen omgegaan met de Oranjes? Een gesprek met Piet de Rooij, hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de UvA en de historicus Jaap van Osta, auteur van het boek ‘Het theater van de Staat: Oranje, Windsor en de moderne monarchie’ Daarnaast de persoonlijke herinneringen aan prins Bernhard van OVT-columnisten van nu en vroeger: Arie Kleijwegt, Tomas Ross, Johan van Minnen en Peter Brusse. En met uniek net boven water gekomen archiefmateriaal van het Instituut voor Beeld en Geluid over prins Bernhard uit 1955 dat nu voor het eerst wordt uitgezonden. 11.00-12.00: Verder een reportage over de geschiedenis van het midwinterhoornblazen in Twente, een folkloristisch gebruik tijdens de adventperiode. Met volkskundige en bespeler van de midwinterhoorn Everhard Jans. Een gesprek met Henk van Middelaar, auteur van een biografie over de Groningse zanger Ede Staal (1941-1986) onder de titel ‘Geef mie de nacht’. Vanaf 11.25 Het Spoor terug: 'De strijd om de vrede. De Stasi, de kerken en de vredesbeweging.' Een drieluik over Nederland en de DDR, deel 1 De jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werden gekenmerkt door de strijd tegen de kernwapens. Zelden kwamen er zoveel mensen op de been als tijdens de demonstraties georganiseerd door het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV), Pax Christi, en het comité Stop de Neutronenbom. Tegen het decor van de Koude Oorlog vormden ze ook een gevaar voor de DDR. En de Stasi kreeg het drukker dan ooit. Samenstelling: Hans Olink en Beatrice de Graaf INFO: ‘Het theater van de Staat: Oranje, Windsor en de moderne monarchie’ – Jaap van Osta, uitg. Wereldbibliotheek, isbn 90 284 1822 9 ‘Geef mie de nacht’: Ede Staal’ – Henk van Middelaar, uitg. Luminis, isbn 90 72117 07 7 ‘Over de muur’- Beatrice de Graaf, uitg. Boom, isbn 90 8506 024 9

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Column van Arie Kleijwegt: Prins Bernhard op handelsreis

vanaf 00:03:34

Prins Bernard reisde de wereld af om het Nederlandse bedrijfsleven te promoten. Bij een van zijn handelsmissies reisde een groepje journalisten mee, waaronder oud-OVT-columnist Arie Kleijwegt. Door bluf wekten de vier journalisten de indruk dat ze bij het gezelschap van Bernhard hoorden, zodat ze wekenlang in de watten werden gelegd. De prins kon het wel waarderen, trakteerde de vier op een omweg en noemde hen nog speciaal bij zijn aankomst op Schiphol (geluidsfragment voor de column van Kleijwegt).

Herinnering van de heer Hulleman: de eerste chauffeur van Bernhard

vanaf 00:10:31

Anekdote van de heer Hulleman, die in 1955 aan de KRO vertelde over zijn vriendschap met prins Bernhard. Chauffeur Hulleman kreeg onterecht van de prins op zijn kop, maar het kwam uiteindelijk allemaal meer dan goed.

Hoe om te gaan met de Oranjes: een handboek

vanaf 00:13:10

Hoe moet met de Oranjes worden omgegaan? Prins Bernhard is een klassiek voorbeeld van een lid van de monarchie dat meer macht naar zich toe trok dan de bedoeling was. Hoe gaat dat bijvoorbeeld bij de Britse monarchie? Mathijs Deen en Wim Berkelaar spreken met de historici Piet de Rooij (UvA) en Jaap van Osta (UU).

Column van Peter Brusse: Bernhard in uniform

vanaf 00:19:56

In 1979 was prins Bernhard in uniform aanwezig bij de begrafenis van Lord Mountbatten in Londen. Dat was na het Lockheed-schandaal van een paar jaar daarvoor, waardoor het de prins verboden werd militaire uniformen in het openbaar te dragen. Brusse had het niet door, een fotograaf bleek na afloop alerter geweest. Ook over het wantrouwen van de Britten tegen Bernhard in WO II en de spion Ian Fleming (schrijver van James Bond), die hem in de gaten moest houden.

Hoe om te gaan met de Oranjes: 1550 tot 1813

vanaf 00:23:43

Vader des Vaderlands Willem van Oranje en prins Maurits bouwden tijdens de Tachtigjarige Oorlog ijverig aan een machtsbasis voor hun familie. Dat ging ten koste van de regenten in de Republiek. Laten wonnen de regenten weer wat macht terug, geholpen door militaire tegenslagen in 1672 en 1748. Mathijs Deen en Wim Berkelaar spreken met de historici Piet de Rooij (UvA) en Jaap van Osta (UU).

Column van Johan van Minnen: Duitse prins Bernhard

vanaf 00:35:16

Prins Bernhard is altijd een ‘Duitse’ prins gebleven, meent Van Minnen. Bij staatsbezoeken sprak hij de taal met een ‘Pentagon-accent’, in Duitsland accentloos. Ook over het familiebezit in het Teutoburger Woud en het verloren landgoed Reckenwalde, dat na WO II in communistisch Polen kwam te liggen.

Hoe om te gaan met de Oranjes: 1813 tot 1848 tot WO II

vanaf 00:39:05

Na de verdrijving van Napoleon wordt Nederland een koninkrijk onder de Oranjes. De Fransen hadden al in 1798 al eenheidsstaat van het land gemaakt en in 1806 aan het hoofd daarvan de Franse koning Lodewijk Napoleon geplaatst. De Oranjes namen na 1813 die invloedrijk positie over tot in het revolutiejaar 1848 hun macht beknot werd door een nieuwe grondwet. De Oranjes bleven nuttig om de eenheid van het land te versterken. In WO II wordt de verpieterende Oranje-monarchie door Wilhelmina weer sterker, waar ook prins Bernhard de vruchten van plukt. Mathijs Deen en Wim Berkelaar spreken met de historici Piet de Rooij (UvA) en Jaap van Osta (UU).

Column van Tomas Ross: Vragen rond prins Bernhard

vanaf 00:52:00

Na de dood van prins Bernhard zullen er nog allerlei onthullingen over hem volgen, voorspelt Ross. Vragen zijn er nog genoeg rond Bernhard. Heeft hij bijvoorbeeld via voor nazi-Duitsland gespioneerd? Werd hij inderdaad alleen maar lid van de SS om zijn rijbewijs te halen? Stond hij tijdens de oorlog via een geheime radioverbinding in contact met Duitse opposanten van Hitler? Wat waren precies zijn contacten met de CIA, met het Bureau Nationale Veiligheid, met Juan en Evita Peron, met de Bilderberg-groep? En schreef hij op 24 april 1942 nou wel of niet een brief aan Hitler waarin hij zichzelf om wat voor reden dan ook aanbood als Stadhouder van het bezette Nederland?

Midwinterhoornblazen in Twente

vanaf 01:05:14

Midwinterhoornblazen is een folkloristisch gebruik tijdens de adventperiode. Reportage vanuit Twente van Gerard Leenders, die daar spreekt met en luistert naar volkskundige en bespeler van de midwinterhoorn Everhard Jans.

Biografie Groningse zanger Ede Staal

vanaf 01:11:26

In Groningen is zanger Ede Staal (1941-1986) ruim 15 jaar na zijn dood nog steeds een fenomeen. Zijn muziek leeft voort. De onrustige veel verhuizende Staal verdiende zijn geld als leraar Engels. Mathijs Deen spreekt met Henk van Middelaar, auteur van de biografie met de titel ‘Geef mie de nacht’. Middelaar ontdekte dat de vader van Ede Staal een oorlogsmisdadiger was. De ruime aandacht die hij in zijn boek aan dat feit geeft, is de biograaf niet door alle Groningers in dank afgenomen.

Het Spoor terug: De Stasi, de kerken en de vredesbeweging: deel 1

vanaf 01:22:59

Een drieluik over Nederland en de DDR, deel 1. De jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werden gekenmerkt door de strijd tegen de kernwapens. Zelden kwamen er zoveel mensen op de been als tijdens de demonstraties georganiseerd door het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV), Pax Christi, en het comité Stop de Neutronenbom. Tegen het decor van de Koude Oorlog vormden ze ook een gevaar voor de DDR. En de Stasi kreeg het drukker dan ooit. Samenstelling: Hans Olink en Beatrice de Graaf