Ovt

Ovt

Slecht 1 uur OVT i.v.m. een lijsstrekkersdebat om 11.00 uur. 10.00-11.00: Een speciale OVT ter gelegenheid van de bevrijding 57 jaar geleden. Drie verhalen van Nederlanders die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werden bevrijd in het oosten van Europa: Ludwig Stevens nam als partizaan deel aan de bevrijding van Warschau voor hij in april 1945 in Tsjecho-Slowakije door de Amerikanen werd bevrijd. Sonja Prins, voormalig communiste en dichteres, werd in april 1945, toen de Russen en Amerikanen in aantocht waren, vanuit kamp Ravensbrück door de Duitsers op transport gesteld maar werd onderweg door de Russen bevrijd. Jan van den Ende, in zijn latere leven medewerker van de BVD, werd eerst door de Russen in Sachsenhausen bevrijd, daarna beschuldigd van verraad, ontkwam aan een Russisch tribunaal en werd vervolgens definitief bevrijd door de Amerikanen.

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Bevrijding in Oost-Europa: Ludwig Stevens

vanaf 00:03:37

Ludwig Stevens werkte in de Mercedesfabrieken te Warschau. In de Poolse hoofdstad werd hij verliefd op een meisje dat zich bij de partizanen had aangesloten. Ook hij sloot zich aan bij het partizanenleger om Warschau te bevrijden van de Duitse bezetting en de oprukkende Russen buiten de stad te houden. Hij werd als sluipschutter een verschrikking voor het Duitse leger. De opstandelingen werden na 63 dagen uiteindelijk door de Duitsers overmeesterd en de partizanen werden wederom te werk gesteld. Het optrekkende Rode Leger zorgde ervoor dat Ludwich Stevens, die dienstdeed als chauffeur voor de Duitsers, in Tsjecho-Slowakije terechtkwam. Daar kwam hij uiteindelijk terecht in de Russische gelederen, waarvandaan hij naar de nabijgelegen Amerikanen trok, die hem naar Nederland wisten te vervoeren.

Bevrijding in Oost-Europa: Sonja Prins

vanaf 00:19:02

Communiste en dichteres Sonja Prins was tijdens de Tweede Wereldoorlog actief in het verzet. Door de Duitsers werd ze naar kamp Ravensbrück, nabij Berlijn, getransporteerd. Toen de Russen en Amerikanen optrokken naar de Duitse hoofdstad werden de gevangenen van het kamp verder op transport gesteld. Tijdens de tocht vluchtte Sonja Prins met medegevangenen het bos in, alwaar ze in zelf gegraven schuttersputjes door de Russen werden bevrijd. Met de Russen regelde ze dat ze een weg naar Nederland mocht zoeken, waarbij ze steeds bij Russische kantines zou mogen aankloppen. Op hun terugtocht stuitte de groep waarmee Sonja reisde op een groep Nederlandse officieren die op zoek waren naar hun vrouwen, die ook in kamp Ravensbrück gezeten hadden. Zij waren het die haar uiteindelijk naar Nederland wisten te brengen.

Bevrijding in Oost-Europa: Jan van der Ende

vanaf 00:30:51

Als jonge verzetsstrijder werd Jan van der Ende door de Duiters gearresteerd en kwam hij terecht in kamp Sachsenhausen. Daar ziet hij op een middag Russische tanks het kamp binnenrollen. Toen hij twee dagen na de bevrijding het kamp uitstrompelde met twee kampgenoten kwam hij in de Russische gelederen terecht. Na een Duits artilleriebombardement op de Russen wordt Jan verdacht van spionage en wordt gearresteerd en gevangengezet. Na een verhoor van 32 uur werd hij uiteindelijk vrijgelaten en trok hij naar het westen toe. In de bossen stuitte hij op een huis waar hij een bed en een aantal dode soldaten aantrof. Hier schuilt hij een paar dagen en eenmaal een iets aangesterkt trekt hij weer verder en wordt opnieuw door Russen aangehouden. Door hen wordt hij verder getransporteerd en uitgeleverd aan de Amerikaanse troepen. Hij neemt de trein naar Parijs en komt uiteindelijk via Brussel in Nederland terecht.