Labyrint Radio

Geografie en gevoel, hiv onder controle en het woordje ‘hè?’

Labyrint Radio

Geografie en gevoel, hiv onder controle en het woordje ‘hè?’

Gert-Jan Hospers beschrijft de invloed van plaatsen op onze gedachten en gevoelens, Koos Sanders beantwoordt de postvraag over de evolutionaire functie van jeuk, Mark Dingemanse licht het universele woordje ‘hè?’ toe, we luisteren naar een reportage over een antiek apothekerskastje uit het Rijksmuseum en Joep Lange bespreekt de situatie van hiv in de wereld en in Nederland.

Fragmenten

Klik hier voor alle fragmenten van deze uitzending

Geografie en gevoel

vanaf 00:04:31

Waarom vinden we windmolens lelijk en grachtenpanden mooi? Economisch geograaf Gert-Jan Hospers geeft het antwoord in zijn deze week gepubliceerde boek "Geografie en Gevoel: wat plekken met ons doen". In de studio beschrijft hij de invloed van plaatsen op onze gedachten en gevoelens. Hij laat zien hoe belangrijk plekken in ons leven zijn en hoe ze onbewust invloed op ons uitoefenen. Ook legt hij uit waarom we ranglijstjes van regio’s, steden en dorpen met een korreltje zout moeten nemen.

Post: Waarom hebben we last van jeuk?

vanaf 00:19:06

Wie jeuk heeft, gaat krabben en kan zichzelf beschadigen. Dit lijkt geen verstandige strategie voor het lichaam, maar toch hebben zowel mensen als dieren er last van. Max Schulte vroeg zich daarom af waarom jeuk de evolutie heeft doorstaan. Koos Sanders, dermatoloog bij het UMC Utrecht, geeft antwoord op deze vraag.

Hè?

vanaf 00:25:09

De meeste mensen is afgeleerd om het te gebruiken, maar onbewust gebruik je het waarschijnlijk toch zo nu en dan: ‘hè?’, het tussenwerpsel met de betekenis ‘wat?’ of ‘wat zeg je?’. Taalkundige Mark Dingemanse van de Radboud Universiteit in Nijmegen beschrijft het als een vragend woordje met de functie om 'misverstanden te signaleren en op te lossen'. Volgens sommige taalkundigen is het slechts een primitieve klank, maar volgens het team van Dingemanse is het een universeel woord. In alle 31 onderzochte talen blijkt het woord in min of meer dezelfde vorm voor te komen, slechts aangepast aan de klanken van een specifieke taal.

Achttiende-eeuwse apothekerskast

vanaf 00:36:47

Het heeft drie jaar geduurd. Maar nu is de inhoud van een bijzondere kast uit het Rijksmuseum eindelijk bekend. In de tientallen laatjes en vakjes zit een rijke verzameling geneeskrachtige waren. Restaurator Paul van Duin van het Rijksmuseum en farmaciehistoricus Annette Bierman werkten aan de kast en lichten alvast een tipje van de sluier op.

Hiv-onderzoeker Joep Lange

vanaf 00:41:04

Toen Joep Lange in de jaren tachtig zijn carrière begon, waren patiënten met hiv ten dode opgeschreven. Inmiddels ziet hun situatie er veel rooskleuriger uit. Een resultaat waar veel wetenschappers alleen maar van kunnen dromen. Toch begint eind van deze week de European Hiv Test Week en is het 1 december weer Wereld Aids-dag. Is dat nog nodig? Tijd om de balans op te maken.