Frans de Waal • Tijs Goldschmidt

De aap in ons

Frans de Waal • Tijs Goldschmidt

De aap in ons

Wim Brands in gesprek met Frans de Waal en Tijs Goldschmidt naar aanleiding van De aap in ons van Frans de Waal.

Evolutiebioloog Goldschmidt is bekend van zijn boek Darwins Hofvijver, een verslag van de verwoestende werking die het optreden van de mens in de natuur kan hebben.

In zijn nieuwe boek 'De aap in ons', toont Frans de Waal met voorbeelden uit de wereld van de chimpansees en bonobo's aan dat niet alleen macht en seks maar ook het vermogen tot goed doen en kameraadschap tot ons biologisch erfgoed behoren. Reden waarom de term beestachtig zo intussen misschien eens herijkt moet worden.

Als mensen lachen om primaten, dan doen ze dat volgens Frans de Waal omdat ze de spiegel die hun wordt voorgehouden eigenlijk verontrustend vinden. Andere vreemd uitziende dieren zoals giraffen en kangoeroes leiden immers niet tot dezelfde hilariteit. Primaten maken ons een beetje zenuwachtig doordat ze ons onszelf in een onbarmhartig eerlijk licht laten zien en ons eraan herinneren dat wij, in de welgekozen woorden van Desmond Morris, niet meer dan 'naakte apen' zijn. De Waal toont ons nieuwe voorbeelden en anekdoten uit de wereld van de chimpansees en de bonobo's, waardoor duidelijk wordt dat niet alleen macht en seks, maar ook empathie en kameraadschap tot ons biologisch erfgoed behoren.

In de uitzending werd een fragment vertoond uit Chimps onder elkaar (Bert Haanstra Films BV 1985), een film van Bert Haanstra over het gedrag van chimpansees in Burgers Dierenpark te Arnhem. De etholoog (gedragsdeskundige) Otto Adang observeert en registreert, Haanstra filmt.

---

ANDERE PAS VERSCHENEN NON FICTIE (selectie: NRC Handelsblad):

*Bijbel met werk van Rembrandt. Jongbloed, 1.920 blz. EURO 99,--
Aan de vooravond van de herdenking van Rembrandts geboorte, vier eeuwen geleden, een prachtuitgave van De Nieuwe Bijbelvertaling met zo'n vijftig kleurenreproducties van werken van Rembrandt van Rijn.

*Henry Kamen: Alva, een biografie. Houtekiet, 272 blz. EURO 19,95
Zoektocht naar de achtergrond en motieven achter de daden van Alva, met veel aandacht voor de correspondentie van de hertog. Kamen schreef al eerder boeken over Filips II, de Spaanse inquisitie en Spanje als wereldmacht.

*H.G. Aalders: Van ellende edel. De criticus Slauerhoff over het dichterschap. Rozenberg, 320 blz. 39,50
Academisch proefschrift over Slauerhoff als criticus, diens visie op buitenlandse literatuur met vooral een passie voor de Franse literatuur. Aalders toetst Slauerhoffs literatuuropvattingen aan diens eigen gedichten.

*Patrick de Vos: Grenzeloos India. De achterkant van de globalisering. Elmar/Van Halwijck, 222 blz. EURO 17,50
Bundel reisessays over het moderne India met veel aandacht voor andere dan economische aspecten van de globalisering. 'Er globaliseert veel meer dan alleen maar de economie. De globalisering brengt immers ook onze tradities en identiteiten aan het wankelen,' aldus de auteur in zijn inleiding.

*Ben Shephard: Na zonsopgang. De bevrijding van kamp Bergen-Belsen, 1945. Uit het Engels vertaald door Maarten Polman. Contact, 288 blz. EURO 23,90
Na de bevrijding van Bergen-Belsen overleden er in 3 maanden tijd nog 14.000. Toch is de reddingoperatie de boeken ingegaan als medische heroïek. BBC-documentairemaker Ben Shephard onderzoekt of deze heroïsche versie visie terecht is aan de hand van ooggetuigenverslagen, militaire dossiers en gesprekken met overlevenden.