Muziek en migratie

Maarten van Heuven ,

Rebekah Ahrendt toont vrijdag in RASA hoe muziek verandert door migratie

Migratie is momenteel een zwaar beladen onderwerp. En dat is het eigenlijk altijd geweest. Toen de Franse koning Lodewijk XIV bijvoorbeeld in 1685 het protestante geloof verbood in zijn land, bracht dat een ongekende vluchtelingenstroom op gang. Tussen de 200.000 en 400.00 Hugenoten trokken naar landen in het noorden, en dat bracht allerhande problemen met zich mee – tot boze staatshoofden aan toe. Maar ook voordelen. Want in die vluchtelingenstroom bevonden zich ook getalenteerde musici, en zij namen de Franse muziek mee naar Noord-Europa.

Rebekah Ahrendt is een Amerikaanse musicoloog en musicus. Zij is verbonden aan Yale University waar ze zich specialiseerde in het thema muziek, migratie en diplomatie. Bovenstaand voorbeeld haalde ze woensdagmiddag aan tijdens het City Symposium ‘Cultures of Migration and the City’, dat werd georganiseerd in het Stadhuis in Utrecht. Ahrendt verblijft deze week in Utrecht op uitnodiging van het Centre for the Humanities van de Universiteit Utrecht en van de serie Residenties in Utrecht.

In haar lezing van woensdagmiddag maakte Ahrendt ook duidelijk welke rol muziek kan spelen in de internationale diplomatie. Want in vredesonderhandelingen kan muziek van invloed zijn op het uiteindelijke resultaat. Ahrendt ging bijvoorbeeld in op de Europese vredesonderhandelingen in Utrecht (1711-1713). Europese landen wilden een einde maken aan de bloedige Spaanse successieoorlogen. Landen stuurden daartoe ambassadeurs en secretarissen naar Utrecht, met in hun kielzog ook hoeren en muzikanten. Het Utrechtse muziekleven bloeide op, ook doordat de ambassadeurs amusementsavonden organiseerden. Professionele musici verzorgden de muziek waarop door ambassadeurs en hun vrouwen werd gedanst, en ondertussen werden de vredesbesprekingen informeel doorgezet.

Rebekah Ahrendt is deze week nog in Utrecht. Op vrijdagavond cureert ze in RASA in Utrecht een programma met als titel ‘Utrecht en de Diaspora’. Want ook in de tegenwoordige tijd komen migranten naar Europa, en ook op dit moment komen musici vanuit bijvoorbeeld Syrië of Ethiopië naar ons land, natuurlijk met hun muzikale bagage. Morgenavond presenteert Ahrendt een aantal voorbeelden hiervan. Zo is er een optreden van Mohammed Ahaddaf, lid van het cross-culturele Ahaddaf Kwartet, die Marokkaanse invloeden mixt met jazz en latin. Ook is er een optreden van het duo Helene Kalisvaart en Hamid Reza Behzadian.

Tijdens haar avond in RASA spreekt Rebekah Ahrendt over de invloeden van Arabische muziek op de westerse muziek. Ook interviewt ze Jeanneke den Boer, oud-directeur van wereldmuziekpodium RASA, over hoe de wereldmuziek aan het veranderen is nu de beste muzikanten gewoon bij ons om de hoek wonen en niet meer van ver hoeven te komen. Tot slot is er ook een eerste presentatie van de Utrechtse stadsopera ‘Onderweg, die gemaakt wordt door Geert van Boxtel (regie), Bob Zimmerman (compositie) en Ruben van Gogh (libretto) op basis van interviews met vluchtelingen. Deze opera gaat op 1 mei officieel in première tijdens de Culturele Zondag ‘Bestemming Bereikt’.

Rebekah Ahrendt – Utrecht en de Diaspora: Migratie, Muziek & Poëzie -
Vrijdag 22 januari, 20.30, RASA, Utrecht