Noorderlicht

1 Landen in de Hudson
Op 16 januari maakte een piloot van US Airways een noodlanding midden in de Hudsonrivier in New York. Het vliegtuig was net een paar minuten vertrokken van het vliegveld van New York toen er vogels in beide motoren terecht kwamen. Hoe moeten piloten volgens hun instructie op water landen?

		Met hoge snelheid en zo vlak mogelijk.
		Met hoge snelheid met de neus onder een hoek van 20 graden naar beneden.
		Met lage snelheid en zo vlak mogelijk.
		Met lage snelheid met de neus onder een hoek van 20 graden naar beneden.

2 Griepepidemie is nu officieel
Sinds deze maand woedt er officieel een griepepidemie in Nederland. Meer dan 100 mensen per 100.000 inwoners hadden last van de griep: koorts, verkoudheid, spierpijn en hoesten. Antivirale middelen tegen griep, zoals Tamiflu, kunnen de ziekteduur verkorten. Hoe werkt een antiviraal middel tegen griep?

		Het middel blokkeert verspreiding van virusdeeltjes naar andere gastheercellen.
		Het middel vertelt het afweersysteem om minder T-cellen te vormen.
		Het middel verandert DNA waardoor virusdeeltjes onschadelijk worden.
		Het middel breekt gastheercellen waarin zich het virus bevindt open.

3 Elfstedentocht bestaat 100 jaar
Op 15 januari was het 100 jaar geleden dat de Koninklijke Vereniging de Friesche Elf-stedentocht werd opgericht. In totaal zijn er 15 officiële elfstedentochten verreden, waarvan de laatste in 1997. Zwart, glanzend ijs schaatst het beste, volgens de experts. Waardoor is het ijs dan zwart?

Beeldvergroting:Zo mooi kan Holland zijn: foto gemaakt door Ruurd en Mieke Groot, IWACC. Ilperveld.

		De moleculen zitten heel erg dicht op elkaar gepakt.
		Er zitten luchtbelletjes in die het licht absorberen.
		Het is volledig doorzichtig.
		Het zwart is een illusie door de hoek waaronder je er tegenaan kijkt.

4 Primitiefste dier bepaald
Wetenschappers hebben een diergroep aangewezen die het meest verwant is aan de gemeenschappelijke voorouder van alle dieren op aarde: de placozoa. Deze dieren zijn slechts een paar millimeter groot en hebben geen zenuwstelsel, organen of spieren. Welk van de onderstaande beweringen over placozoa is waar?

Beeldvergroting:Best een saai beestje, Placozoa.

		Placozoa waren de eerste dieren op aarde.
		Placozoa waren voorouders van de mens.
		Placozoa zijn de langst bestaande diergroep.
		Placozoa zijn landdieren.

5 Bijzondere zonsondergang?
Dit was op 26 januari te zien. Wat gebeurt hier?

		De maan staat voor de zon.
		De zon is al onder, maar weerspiegelt in het water.
		De zon verkleurt door breking in de atmosfeer.
		Er valt een schaduw van de zon over de zon.

6 Op weg naar waterstofauto
Wetenschappers zijn er in geslaagd waterstof op te slaan in grafeen. Grafeen is een dun materiaal gemaakt van koolstof en het fungeert dus als een waterstoftank. Erg efficiënt is het overigens nog niet. Waterstof wordt gezien als een mogelijk brandstofalternatief voor auto's. Waardoor is het bijzonder lastig om waterstof op te slaan?

		Waterstof is zeer licht ontvlambaar.
		Waterstof ontsnapt uit de brandstoftank.
		Waterstof reageert met bijna geen enkel materiaal.
		Waterstof wil altijd verbindingen aangaan met zuurstof.

7 Windmolenpark in zee
Staatsecretaris Huizinga verleende in januari toestemming voor de bouw van een nieuw windmolenpark in zee. De 72 windturbines komen 40 kilometer uit de kust te staan. Windturbines worden vrij ver uit elkaar geplaatst. Waarom?

Beeldvergroting:Constructie windmolenpark Noordzeewind

		Anders vliegen er voortdurend vogels in en gaan ze kapot.
		De opbrengst aan elektriciteit kan dan beter verdeeld worden.
		Er is veel turbulentie rond de turbines.
		Men vindt het anders horizonvervuiling.

8 Obama kogelvrij
Op 17 januari werd Barack Obama de nieuwe president van de Verenigde Staten. Obama kreeg een nieuwe, zwaar beveiligde Cadillac. De deuren zijn 20 centimeter dik en gepantserd. De banden zijn met Kevlar bekleed, er zijn traangaskanonnen aan boord en de ramen zijn kogelvrij. Hoe werkt een kogelvrij vest van Kevlar?

Beeldvergroting:Obama tijdens de verkiezingscampagne - hier in Houston.

		De druk van de kogel wordt verspreid over een heel groot gebied.
		De gaatjes in het Kevlar zijn te klein voor de kogel om doorheen te gaan.
		De kogel versplintert op de polymeren van het Kevlar.
		De moleculen van Kevlar zijn volledig inelastisch en kaatsen de kogel terug.

9 Vulkaanuitbarsting in Japan
Op 2 februari kwam de Japanse vulkaan Asama tot uitbarsting. Asdeeltjes kwamen tot 150 kilometer verderop in de hoofdstad Tokyo terecht. In Japan zijn veel vulkanen te vinden. Dit kun je met plaattektoniek verklaren. Waardoor zijn er vulkanen in Japan?

Beeldvergroting:Vulkanen in Japan, Taiwan en de Marianen.

		Een oceanische plaat duikt er onder een continentale plaat.
		Een oceanische plaat schuift er over een continentale plaat.
		Twee continentale platen bewegen er naar elkaar toe.
		Twee continentale platen bewegen er van elkaar vandaan.

10 Energie voor Google
Afgelopen maand verscheen het bericht in het nieuws dat voor elke Google-zoek-opdracht 7 gram CO2 gegenereerd wordt, het equivalent van het koken van een kopje water. Google sprak dit tegen en zei dat hun energie-zuinige datacentra slechts 0,2 gram CO2 per zoekvraag uitstoten. Wanneer genereer je het meeste CO2?

		Als je 0,5 liter benzine oprijdt in je auto.
		Als je een gloeilamp van 60 Watt 100 uur laat branden.
		Als je 10 brieven verstuurt binnen Nederland.
		Als je je computer 10 uur gebruikt.