De zwarte kinderen van China

Zeven kinderen had hij, de bekende Chinese regisseur Zhang Yimou. Zes teveel volgens de Chinese wetgeving. Yimou kreeg in 2014 een boete opgelegd van ruim 1 miljoen dollar.

De torenhoge boetes aan ouders die meer dan één kind op de wereld zetten heeft Peking geen windeieren gelegd. Dit soort boetes leverden sommige Chinese lokale overheden jaarlijks bijna driehonderd miljoen euro op. Voor de rijken in China geen probleem, kinderen zijn voor hen zelfs een soort van symbool om je rijkdom te tonen. Maar niet iedereen is zoals regisseur Yimou in staat zulke geldbedragen af te staan. Zij die geen geld hebben registreerden hun kinderen  gewoonweg niet. Zwarte kinderen werden ze genoemd. Illegaal verbleven ze dus in hun eigen geboorteland.

zwarte kinderen

Er zijn miljoenen kinderen geboren die nooit officieel zijn geregistreerd in het ‘Hukou’ systeem, het nationale registratiesysteem van China. Cultureel gezien hebben de meeste ouders in China een voorkeur voor een jongen. Werd er een meisje geboren, dan hielden ze vaak het kind achter totdat er alsnog een jongen kwam die wel keurig in het registratiesysteem werd opgenomen.

Als je wel geregistreerd bent heb je recht op zorg en onderwijs. Een zogenoemd 'zwart kind' heeft dat dus niet. Zolang ze op het platteland blijven wonen, hebben deze kinderen nergens recht op en leven noodgedwongen in de schaduw, buiten de maatschappij.

Naar schatting is het aantal 'zwarte' kinderen in China bijna net zo groot als de hele Nederlandse bevolking. Rond de 15 miljoen. Inmiddels zijn veel van hen al volwassen, maar ze kunnen niet naar school, zullen nooit een huis kunnen kopen, en niet eens een bibliotheekpasje kunnen aanvragen.

In 2014 ontstonden de eerste voorzichtige versoepelingen rond de strenge regels. Zo is het sinds 2014 toegestaan een tweede kind te krijgen, mits beide ouders enig kind zijn. Sinds begin 2016 mogen alle ouders, als ze dat zouden willen, voortaan twee kinderen krijgen. Op de kaart kan je bij aflevering 2 meer lezen over de nadelen van de eenkindpolitiek en waarom die maatregel is afgeschaft. 

Als gevolg van de versoepelde wet zou het aantal 'zwarte' kinderen in de toekomst moeten afnemen omdat ouders niet langer meer hun illegale kinderen hoeven te verbergen. Maar de vijftien miljoen 'zwarte' kinderen die er al zijn, hebben weinig aan deze nieuwe ontwikkelingen. De meeste zullen altijd illegaal blijven. Tenzij ze zoveel geld hebben dat ze hun eigen Hukou registratie kunnen ‘kopen’ . Maar ook dan moet je weer een flink gevulde portemonnee hebben. De overheid vraagt bedragen die een gemiddeld jaarsalaris in China negen keer overschrijdt.

Facts & Figures

Het Hukou systeem is een registratiesysteem, ingevoerd in 1950, waarin alle Chinezen geregistreerd staan en daarbij onderverdeeld worden in twee categorieën; Chinezen geregistreerd in landelijke - (lees: het platteland) en in stedelijke gebieden. Dit systeem is bedoeld om als overheid de bewegingen te controleren van het platteland naar de stad. Sta je geregistreerd als ‘landelijk’, dan heb je geen recht op voorzieningen als zorg en onderwijs in de stad. Het is zelfs zo dat geregistreerde Chinezen uit de stad meer privileges hebben dan zij die op het platteland wonen.