g.b.j. hilterman

G.B.J. Hiltermann (Buenos Aires, 1914 - Amsterdam, 2000) was journalist, politiek commentator, uitgever en historicus

G.B.J. Hiltermann werkte tot 1942 bij de Telegraaf en was daarna medeverantwoordelijk voor het oprichten van de Elsevier. Van 1952 tot 1965 was hij directeur van de Haagse Post. Later werd hij hoofdredacteur van de zesde druk van de Winkler Prins Encyclopedie. Hiltermann promoveerde in 1972 aan de Universiteit van Utrecht op het proefschrift Oost-Europa en de Duitse Deling, dat wegens Hiltermann's denkbeelden voor opschudding zorgt onder de geschiedenisstudenten in Utrecht. Zijn wekelijkse commentaar op de wereldpolitiek in het Avro -radioprogramma De toestand in de wereld (1956-1999) levert hem nationale bekendheid op. Hiltermann's naam luidde voluit Gustavo Bernardo Jose; Hiltermann had Nederlandse ouders, maar werd geboren in Argentinië, waar alleen Spaanse namen gegeven mochten worden. De roepnaam GBJ verzon zijn vrouw Sylvia Brandts Buys, naar het voorbeeld van de Amerikaanse president JFK (John F.Kennedy).

Als politiek commentator tijdens de Koude Oorlog kiest hij de kant van de Verenigde Staten. Hij verwerkt dit standpunt subtiel in zijn radiocolumns. Zijn laatste uitzending eindigde hij met de uitspraak: 'De tijd van eeuwige vrede is nog niet aangebroken, en dat zijn mijn laatste woorden over de toestand van de wereld.'

In 1958 publiceerde Hiltermann het boek De toestand in de wereld. Het boek is gebaseerd op zijn radio- en televisiecommentaren. Het voorwoord laat de lezer weten waar het boek over zal uitwijden:

De onderwerpen zijn niet geheel willekeurig gekozen; zij hebben allemaal betrekking op het grote politieke probleem van onze tijd: hoe Europa en de wereld zullen moeten leven nu de grote ordenende macht van Europa is weggevallen. En zo worden behandeld: de toekomst van Europa, de grote machten buiten Europa, problemen in de gebieden waar Europa zich uit heeft teruggetrokken en enkele opvallende aspecten van onze tijd, die voor de politieke ontwikkeling van belang zijn.

Zijn uitspraken vielen niet altijd goed. Zo noemde hij in 1965 de Volkskrant 'rondweg antisemitisch, althans anti-Israël'. Na een proces moet hij zijn uitspraak terugtrekken. In 1998 zorgde hij nogmaals voor opschudding door asielzoekers etnische profiteurs te noemen. Hier voegt hij nog aan toe dat etnische minderheden niets bijdragen aan de cultuur.

In 2000 overleed G.B.J. Hiltermann.