jan wolkers

Jan Wolkers (Oegstgeest, 1925-2007) was schrijver, beeldhouwer en schilder

Jan Wolkers wordt beschouwd als een van de beste auteurs uit de naoorlogse Nederlandse literatuurgeschiedenis. Bij het grote publiek is hij vooral bekend om zijn openhartige beschrijvingen van seks en zijn verzet tegen het streng gereformeerde milieu waarin hij opgroeide.  Het eerstgenoemde thema komt terug in bijvoorbeeld Turks Fruit (1969), misschien het bekendste boek van Jan Wolkers. Het tweede thema komt terug in Terug naar Oestgeest (1965) waarin Jan Wolkers uitvoerig over zijn jeugd vertelt.

Vooral zijn uitgebreide seksscènes stootten veel mensen voor het hoofd in de tijd van de verzuilde samenleving van de jaren '60. Wolkers’ werk valt op doordat hij seksualiteit combineert met religie en dood. Ter gelegenheid van zijn 75ste verjaardag verscheen er een interview in de Standaard, waarin Wolkers  het volgende zegt:

Ik heb altijd een soort onverschrokkenheid tegenover de dood gehad. Ik heb er nooit zo’n punt van gemaakt. Ik zie op de televisie zoveel van die zeurverhalen over allerlei kwalen en mislukkingen. Dan denk ik: godverdomme, geef dat mens een schop onder de kont en zeg: ga aan het werk. Ik ben daar heel nuchter in, hoor. Dat gezeur tegenwoordig. We leven echt in een zeurcultuur. Je kan de televisie niet aanzetten of er zitten mensen te zeiken over moeilijkheden in hun jeugd. Dan denk ik: ja, dat zal best, die hebben we allemaal gehad, maar daar moet je wat mee doen. Dat is je innerlijk behang, dat is vaak ook rijkdom.
Kijk, de dood is in mijn werk heel belangrijk, maar er wordt nooit over gezeikt. Het hoort tot de aard der dingen dat alles weer verdwijnt, dat we in nevel oplossen.

Jan Wolkers was driemaal getrouwd. In 1947 trouwde hij met Maria de Roo (1923-1993). Ze kregen drie kinderen, waarvan de tweede overleed door een ongeluk in bad. Dit verwerkt Jan Wolkers in het boek Een Roos van Vlees (1963). In 1958 trouwde Jan Wolkers met Annemarie Nauta. Dit huwelijk hield niet lang stand en diende als inspiratiebron voor Turks Fruit. In 1981 trouwt Jan Wolkers met Karina Gnirrep (1946). Ze krijgen een tweeling en vestigen zich samen op Texel.

In VPRO's Villa Achterwerk is twee seizoenen lang, van 2002 tot 2003, de serie De Achtertuin van Jan Wolkers te zien. In dit programma vertelt hij over zijn tuin alsof het een wereld op zichzelf betreft.  In 2007 overlijdt hij in zijn slaap.

Als zomergast in 1991 vertoonde Jan Wolkers een filmpje dat hij in 1968 gemaakt had samen met Kitty Courbois en Willem Breuker. Dat lag sinds een conflict over geschonden afspraken in een villa van de VPRO, waar Wolkers het een dag voor uitzending uit ontvreemdde. Tijdens de uitzending dronken Peter van Ingen en Jan Wolker champagne, waarvan Jan Wolkers zei dat als je de fles opent, het als een kus zou moeten klinken. Tijdens de uitzending kwam ook een vrouw langs bij de studio met een potje paddenvisjes. Jan Wolkers en Peter van Ingen keken er uitgebreid naar, terwijl Wolkers zijn bewondering uitte. In het gesprek hebben Wolkers en Van Ingen het over Wolkers jeugd, de televisie programma's die hij graag kijkt, over zijn kinderen, zijn tuin, zijn bewondering voor de filmkomieken Laurel en Hardy, de muziek die hij luistert en zo voorts.

(Foto: Willem Diepraam)