maria goos

Maria Goos (Breda, 1956) is scenarioschrijver

Maria Goos (1956) schrijft. Of beter: vertelt verhalen. Na de middelbare school in Breda volgt Maria Goos van 1977 - 1982 de docenten- en regieopleiding van de Toneelacademie in Maastricht. Daar ontmoet zij o.a. Peter Blok (die later haar man wordt), Gijs Scholten van Aschat, Yvonne van der Hurk, Willem van de Sande Bakhuyzen en Carine Crutzen. Met velen van hen zal zij in latere jaren intensief samenwerken. Van 1985 - 1989 is zij samen met Arie Kant artistiek leider van jeugdtheatergezelschap De Kompaan.

Vanaf 1982 schrijft Maria Goos met grote regelmaat toneelstukken die zij in de eerste jaren ook zelf regisseert. Bij Toneelgroep Centrum gebeurt dat bijvoorbeeld met Blessuretijd en Tussen Zussen van Toneelgroep Centrum. Voor Toneelgroep De Kompaan schrijft en regisseert zij het stuk Helden.

Langzamerhand komt in haar werk het accent te liggen op het schrijven van toneelstukken en (vanaf 1986) televisieproducties. Een eerste vingeroefening voor dat nieuwe medium is een televisiebewerking van het eerder door haar geschreven stuk De Keizerin van België. Ook schrijft zij begin jaren '90 een zestigtal sketches voor Klokhuis, het jeugdtelevisieprogramma van de VPRO.

Haar grote 'doorbraak' vindt plaats in 1991. Samen met Hugo Heinen en Pieter van de Waterbeemd schrijft zij de televisieserie Pleidooi over het wel en wee in een advocatenkantoor. De serie is, mede dankzij spelers als Gijs Scholten van Aschat, Yvonne van der Hurk en Peter Blok een groot succes.

Haar volgende televisieserie Oud Geld heeft zo mogelijk nog meer succes. Het is het verhaal van de rijke bankiersfamilie Bussink. Het verhaal gaat nauwelijks over financiële transacties. Goos is veel meer geïnteresseerd in de diverse personages en hun karakterontwikkeling. Deze serie schrijft zij geheel zelf en de regie is in handen van oud-studiegenoot Willem van de Sande Bakhuyzen.
Beide televisieseries grossieren in prijzen, waaronder diverse Gouden Kalveren, een Zilveren Nipkowprijs en Academy Awards.

In het jaar 2000 wordt Maria Goos benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.

Op 18 september 2000 gaat in de Stadsschouwburg in Amsterdam haar toneelstuk Familie in première. Het speelt zich af tijdens een familiereünie in een Zwitsers chalet. De regie is wederom in handen van Willem van de Sande Bakhuyzen. Het stuk is 77 keer voor uitverkochte zalen gespeeld.

In februari 2001 wordt de telefilm Familie opgenomen, ook in de regie van Willem van de Sande Bakhuyzen. Op het Nederlands Film Festival 2001 ontvangt de film twee prijzen; een Gouden Kalf voor het beste televisiedrama en de prijs van de Nederlandse Filmkritiek. De film blijkt zo'n succes dat besloten wordt hem ook in de bioscoop uit te brengen. 

Op 4 november 2001 gaat in theater Bellevue/Nieuwe de la Mar haar toneelstuk Nu Even Niet in première, een lunchvoorstelling over de vriendschap tussen vier mannen.

In november 2002 spelen Peter Blok, Jaap Spijkers, Pierre Bokma en Gijs Scholten van Aschat het door Maria geschreven toneelstuk Cloaca in opdracht van Het Toneel Speelt. Willem van de Sande Bakhuyzen regisseert.

Ondertussen levert Maria ook het script voor de speelfilm Leef ! voor IDTV, schrijft en regisseert ze de televisieserie Lieve Mensen voor de VPRO in 2003. Loes Luca en Peter Blok spelen de hoofdrollen. Tegelijkertijd wordt ook van Cloaca een telefilm gemaakt in de regie van Willem van de Sande Bakhuyzen. Zowel Lieve Mensen als Cloaca beleven hun in première op het Nederlands Film Festival 2003, dat bovendien een retrospectief met het geschreven werk van Maria presenteert.

Uitgeverij De Arbeiderspers geeft de toneel- en filmtekst van Cloaca uit in hetzelfde jaar. In 2003 start Maria tevens een column met de titel Leef ! voor het Volkskrant Magazine. In Leef ! emailt de verloskundige Anna met haar beste vriendin in Rotterdam.

In december 2003 krijgt Nu Even Niet een vervolg met de eveneens lunchpauzevoorstelling Nu Even Wel over de vriendschap tussen vier vrouwen in theater Bellevue in Amsterdam. Maria schrijft en regisseert het toneelstuk dat op 7 december 2003 in première gaat. Voor de gelegenheid gaat Nu Even Niet in reprise in hetzelfde theater. Ook zijn beide voorstellingen tezamen te zien. In september 2004 vervolgens gaan de voorstellingen in reprise in één avondvoorstelling, ook in theater Bellevue.

Cloaca gaat ondertussen de grens over - op 28 september 2004 beleeft dit toneelstuk zijn première in het gerenoveerde, gerenommeerde The Old Vic Theatre in Londen. De Amerikaanse acteur Kevin Spacey regisseert.

Vanaf 5 oktober 2004 spelen en lezen Marcel Musters en Maria Goos hun lunchpauzevoorstelling SMOEDER in theater Bellevue. In de voorstelling vertellen ze over het overlijden van hun moeders.

De Stichting Nederlandse Academy Awards onderscheidde de telefilm Cloaca op 30 September 2004 met een Gouden Beeld voor beste televisiedrama 2004.

In het voorjaar 2005 schrijft Maria aan een drieluik (of eventueel een vierluik) voor Het Toneel Speelt met de titel Een verhaal over gewone mensen. In de trilogie schrijft ze over een arbeidersfamilie vanaf 1956. Elk deel speelt zich af op een bijzondere dag. In deel 1 beleeft de familie de overgang van het jaar 1955 naar 1956.

Op 21 april 2005 ontvangt ze de culturele onderscheiding De Gouden Ganzenveer voor haar gehele dramatische oeuvre tot dusver. Op dezelfde dag brengt De Arbeiderspers haar bundel Leef! uit met daarin de emails van vroedvrouw Anna Jongkind aan haar beste vriendin. Maria schreef de columns in het Volkskrant Magazine van maart 2003 tot en met december 2004.

(Foto: Henk Wildschut)