op de vuist in dachau

NTR/VPRO

In 1968 kwam er na een lange strijd van oorlogsslachtoffers een herdenkingsmonument in Dachau. Ook de Amerikanen die het kamp in 1945 bevrijdden waren uitgenodigd voor de onthulling. De Duitse studentenbeweging van 1968 achtte dit een geschikte gelegenheid voor anti-Amerika en anti-NAVO protesten. Uiteindelijk gingen ex-gevangenen (anti-fascisten uit de oorlog) op de vuist met de studenten (die zichzelf zagen als de anti-fascisten vonden van de jaren 60). Fragment: interviews met betrokken Nederlandse ex-gevangenen en archiefbeeld uit Dachau ’68

Verzetsmannen: Arie van Soest en Martin Löwenberg

Arie van Soest (1918-2009) kwam via kamp Natzweiler in Dachau terecht en werd daar tewerkgesteld bij de fabricage van vliegtuigen. Van Soest was in de oorlog lid van de Paroolgroep, die - toen nog illegaal - Het Parool stencilde en verspreidde. Het Amsterdamse stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer riep in 2009 de Arie van Soest-Heldenprijs in het leven.

 

De Duitser Martin Löwenberg (1925) bokste als jonge man, en ging samen met zijn vrienden op de vuist met de Hitler Jugend. In de oorlogsjaren ging hij het verzet in, waardoor hij in 1944 werd opgepakt. Na de bevrijding wijdde hij zijn leven aan de strijd tegen fascisme, onderdrukking en oorlog. Onlangs verscheen over hem de documentaire Es kann legitim sein, was nicht legal ist.

Pim Reijntjes als nieuwslezer

Pim Reijntjes

Pim Reijntjes: Oud-nieuwslezer en oprichter van het Nationaal Dachau-Monument
Pim Reijntjes (1919) is oud-nieuwslezer: hij startte zijn loopbaan in 1945 bij Radio Herrijzend Nederland, en werkte daarna voor de Wereldomroep en tot 1983 bij de NOS. Een paar maanden geleden was hij nog eregast bij de 24-uurs marathonuitzending 'Tot Zover de Wereldomroep', waarmee de Wereldomroep na 65 jaar afscheid nam van zijn Nederlandse luisteraars.

Reijntjes nam tevens initiatief voor een nationaal Dachau-monument in Nederland. In 2005 verscheen zijn boek 'Dachau, verhalen uit een Concentratiekamp'.

 

Foto: close-up van het monument in Dachau uit Andere Tijden: Op de vuist in Dachau.

Bekijk de Andere Tijden-uitzending over de vechtpartij in Dachau hier online.