Televisie tot de dood er op volgt

nps, 2005

Deze documentaire van Ruud van Gessel werd eerder uitgezonden in Het uur van de wolf en bespreekt het werk van televisieregisseur Rob Touber.

Touber stond bekend om zijn vernieuwende en gevarieerde shows rond Adèle Bloemendaal, Jenny Arean en Gerard Reve. Touber maakte met laatstgenoemde in 1974 de Grote Gerard Reve Show, die in het gekozen fragment uitvoerig besproken wordt. Zijn harde werken in combinatie met het gebruik van oppeppende middelen wordt als oorzaak aangewezen voor Toubers vroege dood.

De webredactie interviewde Nop Maas over de Grote Gerard Reve Show. Maas schreef de biografie van Gerard Reve, die in drie delen is verschenen bij Van Oorschot.

Hoe moeten we de Grote Gerard Reve Show zien in het oeuvre van Gerard Reve?

'Reve was er altijd op uit om zijn publiek te vergroten. Hij zag eind jaren vijftig al dat televisie heel belangrijk was om bekend te worden en een naam op te bouwen.  Het idee was dat zijn werk in De Grote Gerard Reve Show, bij wijze van spreken, voor de arbeiders verklaard werd en dat dit een nieuwe groep lezers zou opleveren. Dat viel achteraf ongelooflijk tegen.'

Zijn de mediaoptredens van Reve onderdeel van zijn oeuvre?

'Ik denk dat je wel een scheiding moet maken tussen De Grote Gerard Reve Show en zijn optreden in 1968 bij de uitreiking van de PC Hooft-prijs in de Allerheiligste Hartkerk in Amsterdam. Dat was veel meer des Reve, de Grote Gerard Reve Show was veel meer amusement.'

Maar de show was toch wel een succes?

'In zoverre dat het hem ongelooflijk veel media-aandacht opleverende voor het uitgezonden was. Televizier had bijvoorbeeld een omslag met Adele Bloemendaal en Reve liggend in een bed. Maar de reacties achteraf waren niet zo positief. Eerlijk gezegd vind ik er zelf ook niet zoveel aan, al dat doet niet zo ter zake. Het ging niet om de echte Reve. De echte Reve had ideeën over God en de wereld en dat wordt in deze show in een paar rijmpjes gevat. En de rijmende mededelingen die Reve doet zijn volgens mij ook geschreven door Rob Touber. Dat laat al meteen zien wat er aan de hand is. Reve kon helemaal niet het soort teksten schrijven dat voor zo’n show noodzakelijk was.'

Hoe keek Reve er zelf op terug?
'Meestal was het bij Reve zo dat nadat hij iets gemaakt had, hij er eigenlijk al de pest in had. Bij de Grote Gerard Reve Show was zijn probleem vooral dat het niet gebracht had wat hij ervan gehoopt had. Al heeft hij er volgens mij een heel redelijk salaris voor gekregen.'

Later zijn er geluidsopnames gevonden van Reve en Touber. Waar was dat uit afkomstig?

'Na de Grote Gerard Reve Show was het de bedoeling dat er een serie uitzendingen gemaakt zou worden met de werktitel ‘Circus Reve’, waarin Touber Reve zou interviewen over de thema’s in zijn werk. In het kader van die show zijn die banden opgenomen. Maar even later kreeg Reve problemen met het gedicht Een Eigen Erf waarna hij beschuldigd werd van racisme. De VARA heeft toen de stekker eruit getrokken.'