5 redenen om naar arjen lubach te kijken

Jonathan Maas ,

De volgende gast die bij Thomas Erdbrink aanschuift (zondag 7 aug, 20.20 op NPO 2) is schrijver, cabaretier en televisiepresentator Arjen Lubach. Vijf goede redenen waarom je beslist moet kijken:

1. Er worden mythes ontkracht

Alles waar Lubach zelf niet in gelooft, moet door hem worden ontmaskerd - die drang zit nu eenmaal in zijn DNA. Om te beginnen bij God: Lubach is zelf gereformeerd opgevoed, maar toen zijn moeder aan kanker overleed toen hij 12 was, vond hij niets geloofwaardigs meer aan het geloof. De dominee zei: 'God wil je moeder bij zich hebben.'  Lubach dacht: ‘hee, en wij dan? Wij zijn met drie kinderen en een man!’ Hij werd een fanatieke atheïst. Geloof vindt Lubach ‘de grootste brainwash ever, pertinente onzin’, zo zei hij in dagblad Trouw. Tegen het Parool zei hij:  ‘Het leven is geen vooropgezet plan dat ten uitvoer moet worden gebracht, de wereld is een chaotische bol waarop volstrekt willekeurige gebeurtenissen plaatsvinden. Er zit geen enkele lijn in.’

Niet alleen God zal er in de uitzending aan moeten geloven, maar eigenlijk alles wat bovennatuurlijk is en dat niet met exacte wetenschap en rationeel denken te staven is, krijgt er bij Lubach van langs. Via bijvoorbeeld een fragment van pseudo-wetenschappen-bestrijder James Randi.

2. Er valt wat te lachen

Werd de vorige uitzending met Abou Jahjah gedomineerd door brandhaarden in het Midden-Oosten en terreur in het westen, deze aflevering mogen we op de nodige humor rekenen. Met onder meer een fragment uit The Aristocrats, een documentaire waarin komieken elkaar aftroeven in het genadeloos uitspinnen van de meest vuige en taboe overschrijdende grap.

Lubachs regel is: jezelf niet te serieus nemen, maar je werk wel. In een interview met het Parool zette hij uiteen hoe hard er wordt gewerkt aan zijn satirische nieuwsshow Zondag met Lubach – een goeie grap komt je niet zomaar aanwaaien. Lubach: ‘Er is niets zo pijnlijk als een serie onleuke grappen.’ De opzet van zijn tv-show: het nieuws met humor brengen zodat het toegankelijk wordt voor mensen die zich op een andere manier niet voor het onderwerp interesseren. Daarbij wordt niets geschuwd, want over alles moet je grappen kunnen maken, al is het continu zoeken naar de juiste toon om mensen niet onnodig te kwetsen – daarover zal hij het in de uitzending gaan hebben. 

3. Zweden is de bom

Niet geheel toevallig is Lubachs keuzefilm een Zweedse film: Farväl Falkenberg, de debuutfilm van de jonge Zweedse regisseur Jesper Ganslandt uit 2006. Lubach is erg Zweden-minded. Om te beginnen vindt hij Zweeds ‘de mooiste taal ter wereld’: ‘Snel, zangerig; een soort geheimtaal, als iets waar je bij wilt horen.’ Toen hij Zweeds studeerde verzon hij zelfs een Zweedse opa, omdat hem dat leuk leek.

Met het gezin werd vroeger vaak geskied in het winterse Zweden, maar op zeventienjarige leeftijd ging hij er voor het eerst in de zomer naar toe, met een vriend – en daar begon de liefde voor het land pas echt. Lubach in Trouw: ‘Dat is echt zoals je het in films ziet: blonde jongetjes die van steigers springen, midzomernachtfeesten, het kreeftenfeest of kräftskiva, als er weer rivierkreeftjes gevangen mogen worden.’ Een beeld dat we in Lubachs keuzefilm zien terugkomen: de boezemvrienden Jesper, Jörgen, David, John en Holger beleven een ultieme zomer in het roerloze Falkenberg. Maar met de zomer zal ook hun jeugd ten einde lopen.

4. Het zal gaan over de autonomie van de maker

....en hoe je tegenwoordig alles zelf kunt maken en distribueren zonder dat je er een industrie voor nodig hebt. Zelf dingen maken, zat er bij Lubach al vroeg in. ‘Als wij naar de Efteling waren geweest, bouwde ik van Brinta-dozen een voorstelling die je met touwtjes kon bedienen’, vertelde hij tegen het Dagblad van het Noorden. ‘Op de middelbare school maakte ik met cassetterecorders een rap waarbij ik de stem van onze leraar Latijn nadeed.’ Tijdens zijn studiejaren schreef hij voor de schoolkrant en had hij zijn eigen radioprogramma. Hij studeerde Zweeds, Spaans en filosofie – want van creativiteit kun je niet leven, was het gedachtegoed thuis - maar rondde geen van die studies af. Toen kwam de onverwachte hit Jelle, een parodie op het nummer Stan van Eminem – waar hij dus wel een heel jaar van kon leven. Daarna ontwikkelde Lubach zich niet onverdienstelijk tot creatieve duizendpoot: radiomaker, cabaretier, ideeënman en grappenmaker, medewerker aan televisieprogramma's en schrijver. Tussen april en juni van dit jaar had Lubach een kortstondige bliksemcarrière als vlogger. Dagelijks plaatste hij op YouTube filmpjes van een minuut of tien. Het best bekeken waren zijn ‘straatremixes’, waarin hij met geluiden van buiten muziek maakte. De les? Het enige dat je nodig is een paar goede ideeën en de zin en het lef om het uit te voeren. 

5. hotel chevalier

Hotel Chevalier is een korte film van Wes Anderson, als prequel verbonden aan zijn film The Darjeeling Limited. Die speelfilm gaat over drie broers die elkaar uit het zicht zijn verloren en worden herenigd aan boord van een trein in India. Hotel Chevalier zoomt in op een moment uit het leven van een van de drie broers, Jack Whitman, de jongste. Jack wordt hier bezocht door zijn ex-vriendin, gespeeld door Natalie Portman, met wie hij een verstoorde relatie heeft. Hotel Chevalier is door recensenten geroemd om het suggestieve karakter, de open eindes en onuitgewerkte details. Zomergasten zendt de korte film zondag in z'n geheel uit.