Vriendjespolitiek?

Vier hoogleraren opmerkelijk vaak betrokken bij proefschriften van oud-decaan De Ruijter

Argos heeft op een rij gezet hoeveel promovendi oud-decaan Arie de Ruijter als hoogleraar aan Tilburg University begeleidde. Daarnaast is gekeken naar hoogleraren die vaker dan gebruikelijk in de promotiecommissies van Arie de Ruijter plaats namen.

De Tilburgse oud-decaan Arie de Ruijter begeleidde vanaf het jaar 2000 47 proefschriften. Het valt op dat vaak dezelfde namen voorbij komen als copromotor of als lid van de leescommissie. Tilburg University stelde een onafhankelijk onderzoekscommissie aan die de kwaliteit van de proefschriften onderzocht. Ze concludeert dat er “geen of onvoldoende aanwijzingen zijn dat in individuele gevallen het doctoraat onterecht is verleend “

Kritisch
De onderzoekscommissie is wel uitermate kritisch over de kwaliteit van de proefschriften in zijn geheel. “De vraagstelling was vaak zeer ruim en abstract, alsof deze achteraf nog was toegevoegd. Methodes werden niet steeds goed uitgewerkt en/of gevolgd. […] De conclusies laten zich vaak moeilijk generaliseren waardoor de wetenschappelijke meerwaarde beperkt was, zo niet ontbrak.”

Het rapport van deze commissie vermeldt echter niet om welke proefschriften het gaat en ook niet hoeveel het er zijn. Ook is de naam van de decaan geanonimiseerd. Het onderzoek heeft zich beperkt tot een steekproef van het totaal aan proefschriften.

'De schijn van partijdigheid'
Er is nog een punt waarover de commissie buitengewoon kritisch is. Dat gaat over de samenstelling van de promotiecommissies. Er is slechts “een beperkt aantal hoogleraren en gepromoveerden als beoordelaar of (co-) promotor bij meerdere promoties van xxx betrokken”. Dit en andere feiten wekken “de schijn van partijdigheid.”

Wetenschap dient controleerbaar te zijn en proefschriften zijn openbaar. Via de reseachportal van de universiteit Tilburg en de database Narcis valt te achterhalen hoeveel promoties Arie de Ruijter heeft begeleid. Argos heeft deze openbare data verzameld en laten verifiëren door de universiteit Tilburg. De universiteit heeft verzocht deze lijst, met gegevens uit openbare bronnen, niet te publiceren. Dit omdat niet per se elk van de proefschriften van dubieuze kwaliteit is en omdat de publicatie van de lijst individuele promovendi onterecht zou kunnen schaden.

Transparantie
Na overleg met Promovendi Netwerk Nederland is er voor gekozen de namen van de promovendi weg te laten, maar de lijst met proefschriften wél te publiceren. Dit omdat wetenschap transparant dient te zijn. Maar ook omdat Argos zelf transparant wil zijn. We willen laten zien hoe we tot de optelsom van 47 proefschriften zijn gekomen. Daarnaast denken we ook dat de verdere discussie over de wetenschappelijke kwaliteit van de proefschriften gebaat is bij de publicatie van deze lijst. Dan kan de discussie zo concreet mogelijk gevoerd worden.

Deze discussie is ook van belang met het oog op de toekomst. Dit benadrukt ook de speciale onderzoekscommissie in haar rapport: “De commissie is dan ook van mening dat voorkomen moet worden dat in de toekomst opnieuw een praktijk ontstaat waarin relatief veel wetenschappelijk zwakke proefschriften door een beperkte hoeveelheid mensen (begeleiders en leden van promotiecommissies) beoordeeld worden."

Overzicht
In de visualisatie zijn de vier meest voorkomende namen overzichtelijk in beeld gebracht. Klik op een bolletje om te zien om welk proefschrift het gaat en wie daar nog meer betrokken waren. Klik hier voor de lijst als Excel-bestand.