Mohammed & Paul - Er was eens in Tanger

zondag 28 juni, 22.40 uur, VPRO, NPO 2

In de jaren 60 en 70 was Tanger een levendig toevluchtsoord voor westerse kunstenaars en schrijvers van de beatgeneratie. Midden in dit artistieke landschap stond Mohammed Mrabet, een jonge visserszoon en meesterverteller uit de Marokkaanse traditie. Zijn verhalen kregen wereldwijd bekendheid toen Amerikaanse schrijver Paul Bowles ze opschreef, wat leidde tot een innige maar complexe vriendschap tussen de twee mannen, gevormd in een tijd van artistieke vrijheid, sociale ongelijkheid en verborgen taboes.

Nu, op hoge leeftijd, kijkt Mrabet terug op die jaren en op zijn unieke manier van verhalen vertellen. Regisseur Nordin Lasfar volgt hem via archiefbeelden, interviews en sfeervolle straatbeelden van Tanger, en onderzoekt de balans tussen Mohammeds stem en die van Paul Bowles. Fragmenten van Mrabets verhalen, opgenomen op tientallen cassettebandjes, worden aangevuld met magisch-realistische AI-beelden: een gigantische vis, een meloen die een paleis herbergt en andere scènes. De film stelt een fundamentele vraag: wie is de eigenaar van een verhaal als het alleen gehoord wordt via de stem van een ander?

Mohammed & Paul - Er was eens in Tanger is een portret van Mohammed Mrabet, de enige auteur die niet kan lezen of schrijven, en zijn bijzondere vriendschap met schrijver Paul Bowles. De documentaire schetst een kritisch beeld van de Amerikaanse kunstenaarskolonie in Tanger en verkent het grensgebied tussen het denkbeeldige en de realiteit. 

Voor mij, als Nederlands-Marokkaanse filmmaker, vertegenwoordigt Mohammed Mrabet de ‘eigen kijk’ op een geschiedenis van Tanger die we alleen kennen door westerse ogen. Maar bovenal worden door Mrabets persoonlijke geschiedenis relevante kwesties aan de orde gesteld die aansluiten bij een zeer actuele discussie: 'Wie vertelt het verhaal, en onder welke voorwaarden?' Deze vraag raakt aan kwesties als ongelijkheid, neokoloniale verhoudingen en uitbuiting. Op die manier is Mohammed & Paul – Er was eens in Tanger niet alleen een blik ‘van binnenuit’ op een legendarische periode in de Marokkaanse geschiedenis, maar voor mij ook de juiste film op het juiste moment.

- filmmaker Nordin Lasfar -

Over de maker

Nordin Lasfar (1975) is een Nederlands-Marokkaanse documentairemaker die al bijna twintig jaar films maakt voor de Nederlandse publieke omroep. Zijn werk beweegt zich vaak op het snijvlak van cultuur, identiteit en maatschappelijke ontwikkelingen. Zijn debuutfilm Panna! werd geselecteerd voor IDFA en genomineerd voor Beste Debuut op het Nederlands Film Festival. Daarnaast werkte hij voor het gerenommeerde VPRO-programma Tegenlicht. Met Mohammed & Paul – Er was eens in Tanger keert hij terug naar IDFA, het festival waar zijn carrière als documentairemaker begon.

Mohammed & Paul - Er was eens in Tanger, zondag 28 juni, 22.40 uur, VPRO, NPO 2

npodoc.nl/mohammedenpaul