Rond de Zwarte Zee - Een serie met Jelle Brandt Corstius en Rasit Elibol
Neerstortende drones, vluchtelingenstromen en volksrevoluties: de regio rondom de Zwarte Zee is sinds mensenheugenis een turbulente plek. En nog, want door de constante Russische dreiging is het intussen de gevaarlijkste vaarroute ter wereld. In de zesdelige VPRO-serie Rond de Zwarte Zee reizen journalisten Rasit Elibol en Jelle Brandt Corstius door Turkije, Georgië, Roemenië, Bulgarije en Oekraïne, om de lokale bevolking te spreken over hun leven in dit bewogen gebied aan de buitengrens van Europa.
vanaf zondag 22 november, 20.15 uur, VPRO, NPO 2 en NPO Start
Aflevering 1 - Woelige wateren
Istanbul is het beginpunt van de reis langs de landen van de Zwarte Zee. Rasit en Jelle zijn hier op de dag dat Atatürk wordt geëerd. Hij richtte de blik van Turkije op het westen. Rasit ziet hoe studenten nu met gevaar voor eigen veiligheid protesteren tegen de huidige leider Erdoğan. Ondertussen probeert Jelle de Bosporus over te zwemmen en gaat Rasit op zoek naar zijn Tsjerkessische roots. Samen steken ze de grens over naar Georgië. Op de grens met de zelfverklaarde republiek Abchazië spreken ze een meisje dat net haar middelbare school-diploma heeft gekregen. In wat voor Georgië groeit zij op?
Aflevering 2 - Gegijzeld
Georgië is het kleinste land aan de Zwarte Zee. Dé grote vraag voor de Georgiërs is: hoe kunnen we buurman Rusland buiten de deur houden. Een groot deel van de bevolking moet niets hebben van de Russische invloed. Ondertussen heeft Rusland al een stevige grip op Georgië, maar liefst één vijfde van het land is al door de Russen bezet. En elke dag wordt er wat land bij gesnoept. Jelle trekt de bergen van Svaneti in. Op een worstelschool ontmoet Rasit strijdvaardige jongeren. Zij vinden dat hun ouders niet moeten buigen voor Rusland. Wat de gevolgen ook zijn. Ook kijken Jelle en Rasit met een Georgische dronepiloot mee om te zien hoe de Russen telkens de grens verleggen.
Aflevering 3 - Onrust op de theevelden
Het rommelt in Turkije. Al 23 jaar is hier Recep Tayyip Erdoğan aan de macht. Terwijl zijn populariteit afneemt door een kwakkelende economie, neemt de repressie toe. Opstandige burgemeesters en kritische journalisten worden opgepakt en belanden in de gevangenis.
Jelle en Rasit bezoeken de geboortestreek van Erdoğan. Een paradijselijke omgeving, waar een enorme nieuwe moskee staat te glimmen in het Zwitsers aandoende landschap. Terwijl dit gebied steeds aantrekkelijker wordt voor toeristen uit het Midden Oosten, groeit het verzet bij lokale mensen tegen hun streekgenoot. Rasit helpt mee met de theepluk, vaart uit met een vissersboot en ontmoet teleurgestelde, hoogopgeleide jongeren die geen werk kunnen vinden in het vakgebied waarvoor ze opgeleid zijn.
Aflevering 4 - Ik ben Odesa
Terwijl het vooral mannen zijn die vechten aan het front om het land te beschermen, houden Oekraïense vrouwen het land draaiende. Ze zorgen ervoor dat er ooit, na deze oorlog, een volgende generatie weer verder kan leven, hopelijk in vrede. Deze aflevering heeft Odesa als standplaats, de ‘parel van de Zwarte Zee.’ De stad ligt dagelijks onder vuur van de Russen. Jelle en Rasit spreken gewonde en getraumatiseerde Oekraïense soldaten in een sanatorium, gerund door vrouwen. Daarnaast ontmoeten zij de flamboyante Anna die katten en honden opvangt en een vrouw die de stranden schoonhoudt door drone-resten op te ruimen.
Aflevering 5 - Terug naar af
Sinds de val van Ceaușescu is het leven voor veel Roemenen niet beter geworden. Velen hebben hun hoop gevestigd op de extreemrechtse leider Georgescu, die bij de vorige verkiezingen werd uitgesloten. Terwijl Roemenië serieus genomen wordt als EU-lid, wankelt het land. Is het weer toe aan een sterke leider, met alle gevaren die dat met zich meebrengt? Jelle vaart mee met een Roemeense mijnenveger. Rasit bezoekt in buurland Moldavië Gagaoezië, een gebied dat pro-Russisch is, en waar kritiek op Poetin een mes in je keel kan betekenen.
Aflevering 6 - Water naar de zee
In deze laatste aflevering: de worsteling van Bulgarije. Terwijl jonge Bulgaren massaal naar West-Europa emigreren en onder andere in de bouw in Nederland aan de slag gaan, probeert de oude generatie een modern land te maken. Tegengewerkt door natuurrampen, en rampen die door de mens zijn veroorzaakt. Jelle en Rasit belanden midden in de ergste overstromingen van de laatste decennia en zien hoe de Bulgaarse overheid de getroffen bevolking aan haar lot overlaat.
over de makers
Rasit Elibol is schrijver en journalist van De Groene Amsterdammer. Hij heeft een persoonlijke band met de Zwarte Zee, aangezien zijn vader uit deze regio komt en de zee een voorname rol speelt in zijn familiegeschiedenis.
Jelle Brandt Corstius maakte meerdere programma’s in deze contreien, onder meer De bergen achter Sotsji en Van Moskou tot Maidan. Hij is door zijn jarenlange werk als correspondent zeer bekend met het gebied.
Rond de Zwarte Zee is een productie van Dutch Angle TV Productions in coproductie met VPRO
Rond de Zwarte Zee (6 x 43'), vanaf zondag 22 november, 20.15 uur, VPRO, NPO 2 en NPO Start
