De gasten in VPRO Boeken

vpro boeken

Aflevering 1 - 4 januari
In een wereld die versnelt, is wachten een daad. Geen passiviteit, maar een bewuste levenshouding. In ‘Wachten’ beschrijft de Vlaamse psychiater-psychotherapeut Dirk De Wachter zijn ideeën, gevoelens en verhalen over het wachten. Het boek is een pleidooi voor bedachtzaamheid. De andere gast is Marjolijn van Heemstra. In haar roman ‘Nachtgids’ vindt een vrouw troost en inspiratie in de nachtelijke duisternis. Ze organiseert nachtwandelingen, schakelt straatverlichting uit en bouwt aan een glimwormreservaat. Wat heeft de duisternis te bieden, terwijl steeds meer mensen pleiten voor extra straatverlichting? 

Aflevering 2 - 11 januari
Het romandebuut ‘Mensen van de dag’ van de in Frankrijk opgegroeide Emma Doude van Troostwijk gaat over een familie van Nederlandse predikanten in de Elzas. De verteller keert terug naar huis om de intrede van haar oudere broer bij te wonen, terwijl hij steeds meer twijfelt of hij de roeping tot predikant wel moet volgen. En Mensje van Keulen vertelt over ‘Omgeslagen dagen’, het vierde deel van haar dagboeken, waarin het immer woelige schrijversleven in de jaren tachtig centraal staat. Inmiddels gescheiden werkt Van Keulen stug door, ook al gaat het schrijven bepaald niet vanzelf.

Aflevering 3 - 18 januari
 Na de dood van haar vader besloot Pauline Slot houvast te zoeken bij een oude leesliefde: Simon Vestdijk, ooit een gevierd schrijver, nu grotendeels vergeten. In een jaar zal ze zijn 52 romans gaan lezen. Het boek ‘Een jaar met Simon’ is een weerslag van het gearrangeerde leeshuwelijk met Vestdijk, wat turbulenter blijkt dan voorzien. En Jeroen van der Kris, de andere gast, beschrijft in 'Het aanbod’ de intrigerende geschiedenis van orgaantransplantatie. Ook voert hij gesprekken met patiënten die (net als hij) worstelen met de vraag: hoe doe je dat, verder leven dankzij de dood van iemand anders? 

Aflevering 4 - 25 januari 
De roman ‘Niet zonder mijn broer’ van Han van Wieringen beschrijft de reis van twee broers, samen met een bij elkaar gescharreld gezelschap, naar een bijzondere opgraving in Canada. Daar raken ze elkaar op tragikomische wijze kwijt, al zou je ook kunnen zeggen dat ze elkaar op ernstige wijze terugvinden. En Wilfried de Jong vertelt over zijn roman ‘Mist’, waarin een man op de achtenveertigste verdieping van een Rotterdamse wolkenkrabber is gaan wonen. Is dat wel een goed idee? De onverwachte ontmoetingen met buren en voorbijgangers in liften, bergingen en trappenhuizen bieden alsnog hoop. 

Aflevering 5 - 1 februari
 Het lijkt steeds onmogelijker te worden om het Rusland van nu te begrijpen. Het hart van Rusland is de Wolga, 3500 kilometer lang, de bron van de ideeën en mythes die het land gevormd hebben tot wat het is. In het boek ‘Rivier van bloed’ beschrijft Michel Krielaars zijn reis langs de Wolga, op zoek naar juist die verhalen. Het is geen toeval dat er parallellen zijn met Poetins schrikbewind. Iraida Martha Ooft is ook te gast. Haar roman ‘Toen de val’ speelt zich af rondom en aan boord van vlucht PY 764, die in 1989 in Suriname verongelukte. Bij deze ramp stierven 176 mensen. Afwisselend stelt ze de levens van degenen die achterbleven en degenen die het leven lieten centraal. 
 
Aflevering 6 - 8 februari 
De superrijken dekken zich in terwijl de rest van de wereld met lege handen achterblijft. In ‘Bunker’, de roman van Richard Osinga, wordt deze mentaliteit doorgetrokken tot een extreem scenario: een techmiljardair die diep in een berg een geheime stad bouwt om zichzelf en een select gezelschap te beschermen. Wie redt de mensheid, als zij die de middelen hebben alleen aan zichzelf denken? En Ted van Lieshout vertelt over zijn overzichtsboek ‘Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken?’ Centraal in het boek staat een gesprek tussen de 17- en 70-jarige Van Lieshout: de jonge kunstenaar die alles nog moet meemaken, en de oudere maker die op alles terugkijkt.

Aflevering 7 - 5 februari
 ‘Feniks’, het romandebuut van Jacky Kuiper, speelt zich af tegen de achtergrond van de Amsterdamse onderwereld van de jaren negentig. Eva groeit op onder de terreur van haar vader, die vaker wel dan niet in de bak zit. In het gezin leidt iedereen een dubbelleven. Kan ze loskomen van haar familie, en tegen welke prijs? En een gesprek met Maurits Chabot over zijn boek ‘Dan zien we dezelfde sterren’. Wat begon als een zoektocht naar het verhaal van de iconische gebroeders Klitschko, mondde uit in een persoonlijk reisverslag langs het frontgebied van Oekraïne.  

Aflevering 8 - 22 februari 
Twee mensen konden niet meer van elkaar verschillen dan Marjoleine de Vos en haar jongste broer. Maar wanneer hij terminaal ziek wordt, voelt ze een nabijheid die ze lang niet heeft ervaren. Wat klopt er van je eigen gevoelens als die verbonden zijn met iemand die je zo slecht kende? Dat is de centrale vraag in haar essay ‘Ik ben hier liever niet alleen’. De tweede gast is Maddy Stolk. In haar familiekroniek ‘Waar wij altijd geweest zijn’ beschrijft ze het leven van drie vrouwen – oma, moeder en dochter – met een Indische achtergrond. Bij elke generatie was stil zijn de enige manier om veilig te zijn. Maar hoe doorbreek je de stilte?

Aflevering 9 - 1 maart
Ruim dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran. Maar de grond, de taal en de mensen heeft ze nooit losgelaten. In haar literaire memoir ‘De zangvogel’ onderzoekt ze wat het betekent om je land te ontvluchten, en om niet terug te kunnen keren. ‘Foto's van zonnige dagen’ is het andere boek dat wordt besproken. In de roman van Thomas Verbogt komt een vader voor het eerst in het huis van zijn volwassen dochter. Zijn oog valt op de foto’s aan haar muur. Ze laten een deel van haar leven zien waar hij niet bij hoort. Wanneer hij later terugkomt, heeft ze iets veranderd aan de collage. Wat mocht hij niet zien? 

Aflevering 10 - 8 maart 
In ‘De grote schoonmaak’, de nieuwe roman van Rob van Essen, volgen we Thomas die zonder duidelijke reden stopt met school en gaat werken in een supermarkt. Wat begint als een ogenschijnlijk nuchter leven krijgt een radicale wending na een gebeurtenis die alle verbeelding tart. Hoe verklaar je het onverklaarbare? De tweede gast is Uschi Cop. Haar debuut ‘Dodeman’ vertelt het verhaal van twee tweelingzussen die elkaar, na de dood van hun moeder, twintig jaar niet hebben gezien. Hun botsende wereldbeelden vormen de motor van een ideeënroman die graaft in thema’s als femicide, macht, radicaliteit en de morele grenzen van verzet.