In Memoriam: Rutger Hauer (1944-2019)

De grootste filmster die Nederland heeft voortgebracht

, Gerhard Busch

Na een kort ziekbed overleed afgelopen vrijdag acteur Rutger Hauer in zijn woonplaats Beetsterzwaag. Hij werd 75 jaar.

‘De grote Rutger Hauer is overleden; een intense, diepe, oprechte en charismatische acteur die authenticiteit, kracht en schoonheid aan zijn films toevoegde. Mijn persoonlijke voorkeuren: Flesh + Blood, Eureka, The Hitcher, Blade Runner, Ladyhawke en Blind Fury.’

Dat twitterde regisseur Guillermo del Toro (vorig jaar Oscarwinnaar voor The Shape of Water) gisteren. En Del Toro was niet de enige die geschokt reageerde op het overlijden van de grootste filmster die Nederland heeft voortgebracht. Het regent nog steeds reacties. Monique van de Ven – tegenspeler in Turks Fruit – kan het nog niet bevatten, en regisseur Paul Verhoeven, die vijf films met Hauer maakte, is 'zijn alter ego verloren'.

Op de voorpagina van de IMDb wordt Hauer in een kort filmpje herdacht. En ook daarin, net als in de meeste tweets en artikelen, wordt verwezen naar de beroemde scène uit Blade Runner, die Hauer een plekje in de cinema canon heeft opgeleverd.

Tears in rain

Voor wie onbekend is met de sf-klassieker Blade Runner (1982): Hauer speelt daarin replicant Roy Batty (zeg maar een hightech-robot), die wordt opgejaagd door blade runner Rick Deckard (gespeeld door Harrison Ford). In de beroemde scène, op het dak in de regen, zijn we er getuige van dat Batty sterft omdat zijn levensspanne van vier jaar erop zit.

In zijn laatste seconden spreekt hij de inmiddels onsterfelijke woorden: ‘I've seen things you people wouldn't believe. Attack ships on fire off the shoulder of Orion. I watched C-beams glitter in the dark near the Tannhäuser Gate. All those moments will be lost in time, like tears in rain.’

Dat laatste zinnetje voegde Hauer overigens zelf toe. En dat prachtige, poëtische zinnetje is de reden waarom dit citaat al jaren in lijstjes met beste filmquotes ooit wordt opgenomen. En het feit dat het wordt uitgesproken door Hauer, natuurlijk, die op dat moment alles is wat Del Toro in zijn tweet aanhaalde: intens, diep, oprecht, charismatisch, authentiek, krachtig en mooi.

Hauers loopbaan is meer dan alleen deze scène. Veel meer. Hij speelde in meer dan honderd films (een handvol goede en twee handenvol slechte), won in 1988 een Golden Globe voor zijn rol in Escape from Sobibor, en kreeg twee ere Gouden Kalveren, maar dat ene moment zal ervoor zorgen dat Hauer voorlopig nog niet verloren zal gaan in de tijd.

Documentaire Blond, Blue Eyes

In 2006 maakte Simone de Vries de documentaire Blond, Blue Eyes, waarin te zien is hoe de beroemdste acteur van Nederland overleeft in Hollywood. 'Ik wilde filmacteur blijven en dan is Nederland gewoon te klein.'

Klik hier om de documentaire online te bekijken.

Films van Rutger Hauer op televisie/on demand

  • Als eerbetoon aan Rutger Hauer zendt NPO 3 op donderdag 25 juli De Heineken ontvoering (2011) uit, waarin Hauer de rol van de in 1983 ontvoerde biergmagnaat speelt. De film is vanaf 21:00 te zien.
  • Blade Runner: The Final Cut van Ridley Scott is in Nederland te zien op Netflix. 
  • Bride Flight van Ben Sombogaart, waarin Rutger Hauer in 2008 zijn rentree in de Nederlandse film mee maakte, is te bekijken via Videoland.