DNA-cowboys in documentaire Genesis 2.0

Vrijdag 5 juli te zien op NPO 2

, Hans van Wetering

Uitgestorven soorten zoals de mammoet nieuw leven inblazen, kan dat? En belangrijker: waarom zouden we dat willen? Daarover gaat de documentaire Genesis 2.0 van Christian Frei en Maxim Arbugaev.

De documentaire Genesis 2.0 vertelt het verhaal van twee broers. Peter Grigoriev is een jager die in het permafrost van de Nieuw-Siberische Eilanden in de Noordelijke IJszee op zoek gaat naar mammoetkarkassen, waarvan de ivoren slagtanden exorbitante bedragen opbrengen. Zijn broer Semyon is paleontoloog. Als Peter in 2013 een uitzonderlijk goed bewaard karkas vindt, inclusief vloeibaar bloed en vacht, wekt dat de interesse van wetenschappers, onder wie zijn broer. Semyon komt op het idee om, samenwerkend met ene Hwang Woo-suk, een Zuid-Koreaanse geneticus van twijfelachtige reputatie, het gevonden DNA te gebruiken om de mammoet te klonen en de prehistorische soort zo opnieuw tot leven te wekken.  

Wat met de mammoet kan worden geprobeerd, kan ook met andere dieren, is sindsdien de gedachte. Op een forum gewijd aan de-extinction staan een paar interessante kanshebbers, zoals de maagbroedende kikker (Rheobatrachus vitellinus, bijzonder omdat het vrouwtje de bevruchte eieren inslikte, waarna de maag als baarmoeder dienst deed, en de jongen via de mond ter wereld kwamen) en de sabeltandtijger (Smilodon fatalis, die zich bij voorkeur voedde met gazellen, neushoorns, en, jawel, mammoeten).   

De vraag blijft: waarom? Waarom die mammoet tot leven gewekt? Het wetenschappelijk belang is verwaarloosbaar, beweren collega-wetenschappers, die er fijntjes op wijzen dat het project nog geen enkel resultaat opleverde: de voor klonen noodzakelijke levende cellen werden niet gevonden. En alleen een cynicus zou de herrijzenis van de mammoet een bijdrage in de strijd tegen verlies van biodiversiteit durven noemen. Is het dan louter pr-circus, met Gregoriev en Hwang Woo-suk als DNA-cowboys?

Wat de drijfveer ook is, het welzijn van de mammoet is het zeker niet, want waar moet die eenzame kloon van Boterbloem – het koosnaampje dat de mammoet meekreeg, we bevinden ons hier echt in Bizarristan – gaan wonen dan, met die krankzinnige wollen vacht, terwijl het ijs krimpt en krimpt?

2Doc: Genesis 2.0 is op vrijdag 5 juli te zien op NPO 2 (22.55-0.47)