Pornosterren van vlees en bloed

De Bankzitter: Boogie Nights

, Rick de Gier

Boogie Nights, vrijdag te zien op Canvas, is een wervelend epos over de porno-industrie. Regisseur Paul Thomas Anderson kwam als tiener al op het idee.

Welke zeventienjarige scholier stopt nou al z’n tijd en geld in een halfuur durende nepdocumentaire over een pornoster? Paul Thomas Anderson dus. In 1988 had hij als dierenwinkelmedewerker voldoende bij elkaar gespaard voor zijn eerste filmproject: The Dirk Diggler Story, losjes gebaseerd op het leven van de echte pornolegende John Holmes.

Anderson groeide op in San Fernando Valley, ten noorden van Los Angeles, ook wel bekend als de pornohoofdstad van Amerika. Als puber fietste hij nieuwsgierig langs de studio’s en ving hij wilde verhalen op over wat zich daar allemaal afspeelde. Die fascinatie, plus een grote liefde voor de ‘mockumentary’ This is Spinal Tap, vormde de basis voor The Dirk Diggler Story.

Nadat Anderson in 1996 op 25-jarige leeftijd officieel was gedebuteerd met de misdaadfilm Hard Eight, besloot hij het verhaal over Dirk Diggler nog eens op te pakken en uit te breiden, zonder satirische aanpak nu. Het resulteerde anderhalf jaar later in Boogie Nights, een wervelend epos over de opkomst en ondergang van een pornoster (gespeeld door Mark Wahlberg) in de jaren zeventig en tachtig – een periode waarin de industrie z’n nog enigszins respectabele status verloor door de opkomst van video. De film werd alom bejubeld, genomineerd voor drie Oscars, en Anderson werd onthaald als Hollywoods nieuwe wonderkind.

Voor de goede orde: Boogie Nights is zelf beslist geen pornofilm. Uiteraard zijn er seksscènes, maar die zijn betrekkelijk kuis. De ‘adult film industry’ wordt ook niet veroordeeld of geridiculiseerd, al is er zeker tragiek en valt er ook genoeg te lachen. De film is vooral een eerlijk portret van een groep mensen die om wat voor reden dan ook in dit wereldje zijn beland: opportunisten, maar ook veel sneue types die er maar een beetje het beste van proberen te maken. Ze worden liefdevol neergezet door geweldige acteurs als Philip Seymour Hoffman, William H. Macy, Don Cheadle, Julianne Moore, en een verrassende Burt Reynolds.

Die acteurs zijn reden genoeg om Boogie Nights te bekijken, maar daarbij komt de sublieme regie van Paul Thomas Anderson, die hier nog heel duidelijk is geïnspireerd door helden als Robert Altman en Martin Scorsese. Goed, de film had met tweeënhalf uur misschien iets korter gekund, maar hij bruist van de energie en visuele bravoure.

Voor wie de smaak te pakken heeft: bekijk na Boogie Nights vooral ook Andersons volgende films Magnolia (1999) en Punch-Drunk Love (2002). Met een beetje fantasie zou je van een trilogie kunnen spreken, want ook die verhalen spelen zich af in San Fernando Valley en zitten vol vergelijkbare thema’s (eenzaamheid, woede, familie, vergeving). En ze zijn misschien wel nóg beter.

Boogie Nights wordt op vrijdag 25 augustus uitgezonden op Canvas, 22:15 - 00:45