Correct

De Bankzitter: Shaft

, Martin ten Broek

Dit weekend komt Shaft op tv, de sequel op de legendarische blaxploitation-klassieker uit de jaren zeventig. Minder goed dan het origineel, tóch de moeite waard, en leerzaam bovendien.

Wat mij betreft zijn we voortaan weer allemaal politiek correct. Doen we wat aan het klimaat, de ongelijkheid, en aan het racisme. We kunnen het! Klimaat is makkelijk: kolencentrales dicht, subsidie naar duurzame energie. Ongelijkheid is ook simpel: die subsidie voor windmolens mogen rijke bedrijven en individuën ophoesten. Racisme bestrijden is misschien wat ingewikkelder: de do's en don'ts van de omgang met andersgekleurden is complex, te oordelen naar het recente publieke debat over zaken als white privilige en cultural appropriation. Gelukkig zijn er voor de verwarde aspirant-politiek-correcteling mooie films en series.

Dat je in dit morele mijnenveld bijvoorbeeld iemand argeloos op zijn ziel kunt trappen, laat de fraaie Netflix-serie Dear White People (spin-off van de gelijknamige film) zien. In een scène belandt een zwarte student bijvoorbeeld op een feestje. Hij voelt zich in het voornamelijk witte gezelschap wat ongemakkelijk, tot hij meedoet aan een met drank overgoten quizje, waar hij iedereen met groot gemak verslaat. Hij is trots, de stemming is feestelijk, tot een – witte – vriend mee begint te rappen met een liedje, waarin het N-woord veelvuldig wordt gebruikt. 'Wil je dat woord níet gebruiken', vraagt de quizwinnaar? 'Maar dat is toch gewoon de tekst van het liedje', stamelt de witte jongen. De daarop volgende discussie vat de gevoeligheid van het onderwerp mooi samen. En het slot van de scène toont treffend de explosieve kracht van een woord.

Ook de uitstekende film Get Out behandelt het thema. Film en serie zijn grappig en leerzaam, al is Dear White People soms wat lastig te volgen vanwege de vele verwijzingen naar personen en situaties uit de VS; je moet de Amerikaanse media goed volgen wil je het allemaal snappen. En daarbij: wanneer je onder een film afgeleid wordt door mijmeringen over je eigen white privilige loop je de kans dat je belangrijke plotontwikkelingen mist.

Dan is Shaft (de sequel uit 2000, zaterdag op tv, helaas niet de nog iets betere versie uit 1971) een prettig ongecompliceerde film, met een stoere zwarte held, die vecht tegen overbloemd racisme. Een stoer rolmodel van kleur, dus. De film is niet al te subtiel, maar: who cares? John Shaft, sterk gespeeld door Samuel L. Jackson, is bijna bovenmenselijk cool, en hoofdschurk Walter Wade, Jr. is niet alleen een racistische hufter, maar ook nog – dankzij zijn vader – steenrijk. Somebody you love to hate. Shaft heeft meer te bieden: een prima rol van Jeffrey Wright (die ook al zo goed was in Westwood), al is het misschien wel weer rolbevestigend dat hij hier een latino drugdealer speelt. Verder: een zeer fijne soundtrack (met daarin het oorspronkelijke Theme from Shaft van Isaac Hayes) én een mooie bijrol van Richard Roundtree, de oorspronkelijke Shaft, als de oom en mentor van het titelpersonage. Can ya dig it?