Een serieuze rol

De Bankzitter: The Whistleblower

, Martin ten Broek

Vrijdag komt The Whistleblower op tv, een film over uiterst onsmakelijke activiteiten van criminele pooiers die vlak na het uiteenvallen van Joegoslavië vlak onder de neus van de blauwhelmen hun gang konden gaan. Gebaseerd op ware gebeurtenissen.

Rachel Weisz brak vlak voor de eeuwwisseling door met The Mummy, een aardige film waarvan je een goed humeur kreeg. Ze heeft meer van dat soort films gemaakt  (Oz, the Great and Powerful, The Brothers Bloom), de schoorsteen moet roken, en ze is goed in komedies.

Maar ze speelt met enige regelmaat ook rollen in films met een boodschap. Ze was bijvoorbeeld een diplomatenvrouw die wandaden van big pharma aan de kaak stelt (The Constant Gardener), ze speelde een wiskundige die wetenschap en menselijkheid probeert te beschermen tegen vrouwenhaat en godsdienstwaanzin (Agora) en ze had een rol als schrijfster die het aan de stok krijgt met een Holocaust-ontkenner (Denial). Niet per se commerciële projecten, maar wel sympathieke.

Toen ze in 2005 de rol van Kathryn Bolkovac in The Whistleblower kreeg aangeboden, was ze zwanger, en had ze geen zin in een snoeiharde film over gruwelijke misstanden. Maar toen ze een paar jaar later hoorde dat het project nog steeds niet gerealiseerd was, accepteerde ze de rol, en wist ze met haar star power het hele project vlot te trekken. Dat ze eerder geen zin had om met gierende zwangerschapshormonen in die rol te duiken is echter volkomen begrijpelijk.

The Whistleblower gaat over een Amerikaanse politieagente die in Bosnië na de burgeroorlog een nieuw politiecorps moet opleiden. Ze stuit er op groezelige bordelen waar oost-Europese meiden werken onder erbarmelijke omstandigheden. Het zijn nog tieners, die onder valse voorwendselen naar de Balkan zijn gelokt. De meiden kunnen er niet weg, moeten eerst een 'schuld' afbetalen aan hun pooiers, wat natuurljk nooit lukt. Hun uitbuiters zijn bruten, die grof geweld niet schuwen om ze onder de duim te houden.

Kathryn wil natuurlijk wat doen aan die mensonterende toestanden, maar er zijn onder haar - voornamelijk mannelijke - collega's, van de private paramilitaire beveiligingsfirma Dyncorp en van de VN, maar weinigen die de situatie serieus nemen. 'Want', zegt een hoge piet, 'die meisjes zijn gewoon oorlogshoeren. Zo gaat dat nu eenmaal.'

Dat het verhaal op werkelijke gebeurtenissen is gebaseerd maakt The Whistleblower tot een behoorlijk akelige film. De onfrisse zaak is uiteindelijk niet in de doofpot, dankzij klokkenluider Bolkovac, maar dat geeft weinig hoop. De huurlingen Dyncorp en vergelijkbare firma's worden namelijk nog steeds ingezet in conflictgebieden. En in de aanlooproutes naar Europa zijn migranten, ook minderjarige, een makkelijke prooi voor de bedenkelijke milities die ingehuurd worden om de Europese zuidgrens te bewaken.

Dit is dus niet zo'n film met Rachel Weisz waar je een goed humeur van krijgt. Dat u het weet.