Vooruitblik: seizoen twee van Hollands hoop

Drugsboer poldert verder

, Mirjam Groen

In het tweede seizoen van Hollands hoop krijgt de tot drugscrimineel uitgegroeide psychiater Fokke Augustinus weer veel bizarre tegenslagen voor zijn kiezen. Het gat dat hij voor zichzelf lijkt te graven, wordt steeds dieper.

De familie Augustinus in Hollands hoop

Hoe mooi is het Groningse platteland, met zijn uitgestrekte weilanden, eindeloze bomenrijen en oer-Hollandse, weidse wolkenluchten? Maar sinds september 2014 heeft het Groningse buitengebied ook een ander, onheilspellender uiterlijk: aardedonkere velden met flarden mist en bomen die dreigend en inktzwart tegen de diepblauwe nachtelijke hemel afsteken. Dit is het Groningen van Hollands hoop, waar schimmige praktijken plaatsvinden die het daglicht niet kunnen verdragen. In het eerste seizoen van Hollands hoop maakte de kijker – net als hoofdpersoon Fokke Augustinus – kennis met deze duistere variant van de meest noordoostelijke uithoek van Nederland.

In de eerste aflevering van de dramaserie keert de goedzakkerige psychiater terug naar zijn geboortegrond om de erfenis van zijn overleden vader te regelen. Eenmaal daar ontdekt hij een enorme wietplantage tussen de mais en voor hij het weet is hij zelf betrokken bij grootschalige handel in wiet en moet hij zijn mannetje proberen te staan tussen dubieuze figuren. Dit allemaal zonder medeweten van zijn vrouw, Machteld, die Fokke pas in het allerlaatste shot van het eerste seizoen op de hoogte brengt van de illegale praktijken die al die tijd vlak voor haar neus plaatsvonden.

Afgezien van die mooie shots van het Groningse landschap en de zeer fraaie leader en dito titelsong viel de serie op door de mix van genres: thriller, (relatie)drama en zwarte komedie lopen naadloos in elkaar over en de mengeling van nuchter understatement, overdrijving, huiselijkheid en horror pakt erg goed uit. De door Dana Nechushtan geregisseerde serie won in 2014 dan ook het Gouden Kalf voor Beste televisiedrama en een jaar later nam Franky Ribbens de Gouden Krulstaart voor beste scenario in ontvangst. Nog voordat het eerste seizoen op de Nederlandse televisie werd uitgezonden, was er al interesse vanuit het buitenland en inmiddels werkt de Oscarwinnende regisseur Alexander Payne (Sideways, The Descendants) aan een Amerikaanse remake van de serie.

Brandende Elvis

Afgelopen winter namen cast en crew opnieuw hun intrek in de vervallen zestiende-eeuwse boerderij Hoog Hammen in het Groningse Overschild. Bij de start van het tweede seizoen, dat opent met een onvergetelijke scène met een brandende Elvisfiguur, is Fokke (Marcel Hensema) inmiddels ruim een jaar verder. Hij heeft de boeren van het wegkwijnende Groningse dorp bij een wietcoöperatie betrokken, met de plaatselijke middenstand als witwasserij. Opeens heeft het gehucht een kapsalon, een ijssalon en een beddenzaak, die wordt gerund door oudste zoon Pepijn (Martijn Lakemeijer). Het dorp floreert door al het zwarte geld dat in omloop is, maar de relatie tussen Fokke en Machteld (Kim van Kooten), die met hun twee dochters weer in de stad is gaan wonen, is breekbaar. Al gauw hangt Fokke bovendien alweer allerlei onheil boven het hoofd, maar deze keer heeft hij aanvankelijk geen idee uit welke hoek de narigheid precies komt.

Die wietplanten tussen de mais zijn niet zo vergezocht als ze lijken; van Limburg tot Groningen is men bekend met deze problematiek, al hebben de boeren hier vaak zelf geen weet van omdat de planten clandestien door criminelen worden geplaatst. Ze worden opgespoord met (drone)vluchten door de politie of de boeren zelf.

Beeld uit het eerste seizoen van Hollands hoop

Realistisch?

Hoe dicht bij de werkelijkheid komt de plattelandse drugscriminaliteit van Hollands hoop eigenlijk? Doordat de pakkans in de stad steeds groter wordt, verplaatst de productie van drugs zich van de stad naar het buitengebied en komen ontdekte wietplantages en andere illegale drugspraktijken op boerderijen de laatste jaren vaker in het nieuws; zo werd onlangs nog een heel heroïnelab opgerold in een komkommerkwekerij in Zuid-Holland. Vorig jaar verscheen onder de titel 'Drugsjongens' azen op schuren een artikel in NRC waarin de grootte van het drugsprobleem op het platteland geschetst wordt. Maar liefst tachtig procent van de boeren in Brabant zou volgens het stuk benaderd zijn door criminelen om wiet te telen in hun schuren, via zogenaamde ‘wietbrieven’ of bezoekjes aan huis. Is de boer eenmaal overstag dan is de kans groot dat hij vervolgens gechanteerd en belazerd wordt, met enorme problemen als gevolg. Probeer je dan als argeloze agrariër maar eens staande te houden.

Ook Fokke komt in Hollands hoop in een krachtenveld terecht dat hij niet kent en bovendien moet hij zich ook nog eens een weg zien te banen tussen brandende rock-’n-rolliconen en psychiatrische patiënten die mensenhoofden uitkoken. Fokke probeert aan de goede kant van het ethische spectrum blijven, maar wordt enorm op de proef gesteld. Want al heeft hij nu de touwtjes steviger in handen en blijkt hij een snelle leerling, het leven in het criminele circuit is onvoorspelbaar en hij wordt omringd door onbetrouwbare personen, niet in de laatste plaats zijn eigen zoon Pepijn, die zijn eigen plan trekt en wordt gedreven door kortetermijnkicks.

Ook binnen de in alle redelijkheid door hem opgerichte coöperatie keren onredelijke mensen zich tegen hem en het door Fokke zo geliefde poldermodel lijkt kansloos. Ondertussen probeert hij Machteld tevreden te houden, maar hij kan niet voorkomen dat hij haar meetrekt naar beneden. Het winterse weer, met die drukkende grijze bewolking en kale bomen, zucht mee met de hoofdpersoon, die steeds miserabeler en gestrester oogt terwijl de duimschroeven in dit seizoen door de makers nog strakker worden aangedraaid. Zal Fokke uiteindelijk buigen of barsten?

Hollands hoop is vanaf 4 november op NPO 2 te zien, vanaf 20:25 uur. Bij de serie is ook een interactieve documentaire gemaakt die vanaf 30 oktober te zien/doen is op hollandshoop.nl