Claude Lanzmann

Regisseur, Acteur, Scenarist, Producer

Claude Lanzmann is regisseur, acteur, scenarist en producer.
Er zijn 7 films gevonden.

Sobibor, 14 octobre 1943, 16 heures

2001 | Documentaire, Oorlogsfilm

Frankrijk 2001. Documentaire van Claude Lanzmann.

Het vernietigingskamp Sobibor lag niet ver van wat tegenwoordig een drielandenpunt is tussen Polen, Wit-Rusland en de Oekra[KA3]ine. De nazi`s richtten er in het voorjaar van 1942 een kamp in dat aan een spoorlijn gelegen was. De gedeporteerden, die er in veewagons aankwamen (als ze de reis hadden overleefd) werden toegesproken door de kampcommandant, die in een witte doktersjas gehuld was. Hij vroeg hen hun bezittingen neer te leggen en zich te ontkleden om een desinfecterende douche te nemen zodat ze als ze later te werk werden gesteld geen besmettelijke ziekten konden verspreiden. De mensen, jong en oud, werden de douches ingejaagd met vier tot vijfhonderd tegelijk. De hermetisch afgesloten `badinrichtingen` waren gekoppeld aan de uitlaatgassen van een explosiemotor en de mensen stierven door een koolmonoxide verstikking. Daarbij schreeuwden ze het uit en de geluiden leken op het gekrijs van ganzen. Daarom hielden de nazi`s er echte ganzen om het gekerm te verdoezelen. Sobibor, genoemd naar het nabij gelegen dorp, had maar [KA1]e[KA1]en doel, de vernietiging van joden. Om deze moordmachine in werking te houden hadden de nazi`s hulp nodig. Zij zelf waren niet eens zo talrijk, slechts elf in totaal. Hiervoor gebruikten ze Oekra[KA3]inse vrijwilligers als bewakers en beulen, en verder ongeveer 650 gevangenen, waaronder honderd vrouwen, als slaven, die in beginsel niet langer mochten leven dan drie maanden zodat ze deze misdaden niet konden navertellen. Ze werden te werk gesteld als kleermakers, schoenmakers, meubelmakers en timmerlieden, of werden ingedeeld in ploegen voor het onderhoud, het sorteren van de geroofde goederen die de gedeporteerden hadden meegebracht en de lijkverbranding in de open lucht. Er zijn tijdens WO II (1939-45) in drie concentratiekampen opstanden geweest. Waarschijnlijk was de meest succesvolle in Sobibor. Toen Lanzmann voor zijn inmiddels klassiek geworden meesterwerk SHOAH (1985) zijn marathoninterviews hield met slachtoffers, die de verschrikkingen hadden overleefd, meelopers, beulen, misdadigers, omwonenden enz. sprak hij in 1979 met Yehuda Lerner in Israël, een van de 47 overlevenden van Sobibor, die aan de opstand had deelgenomen. Lanzmann besloot dat deze ervaringen, even verschrikkelijk als heldhaftig, een aparte documentaire verdienden. Lerner, afkomstig uit het getto van Warschau, was ten tijde van zijn internering slechts zestien jaar en had een aantal ontsnappingspogingen uit een reeks kampen achter de rug. Toen hij met anderen op transport gesteld werd naar Sobibor, werd hen gezegd dat ze niet zouden terugkeren. Ze hebben echter niet de kans benut om uit de trein te ontsnappen door het latrinegat in de bodem van de wagon en arriveerden in het eindstation Sobibor, waar Lerner in een werkplaats belandde. De nazi's hadden vaste gewoontes. Ze kwamen op vaste tijdstippen op vaste plaatsen. De joods-Russische officier Alexander A. Peczersky beraamde het plan van de opstand. Het was een eenvoudig maar doelmatig plan: met vlijmscherp geslepen bijlen, lokten de betrokkenen om vier uur 's middags bij het passen van een leren jas een nazi-officier in de val en doorkliefden zijn hoofd zodat hij het niet meer kon navertellen. Zo namen ze er nog een stel te grazen en gaven het algemene sein tot ontsnapping. Zes honderd man ontkwamen, maar de meesten kwamen niet ver vanwege de landmijnen buiten het prikkeldraad, de kampleiding die zich achter een machinegeweer plaatste, en de Oekraïnse bewakers, die de jacht op hen openden. Maar het betekende wel het einde van het kamp Sobibor, waar 250.000 onschuldige mensen werden vermoord, waaronder 34.313 Nederlandse joden, bijna de helft van de Nederlandse joodse bevolking die werd opgepakt. Overigens, de sluiting had meer te maken met de 'te geringe' capaciteit om mensen te vernietigen. Lerner die een nazi heeft neergemaaid, vertelt over deze verschrikkingen en beantwoordt vragen die Lanzmann hem stelt. Het is een bijna ongelofelijk document, dat een overlevende dit kan navertellen, want de nazi's maakten het kamp na de sluiting in 1943 met de grond gelijk en plantten er een bos op om de sporen te wissen. Na de oorlog werd er een kerkje opgericht en de plaatselijke Poolse overheid installeerde een kinderspeelplaats op het terrein alsof er niets gebeurd was. Pas na druk uit diverse landen, waaronder Nederland, en internationale organisaties werd het kerkje omgezet in een museum en werd eindelijk vermeld dat er niet alleen duizend Polen omgekomen waren, maar ook 250.000 joden en zigeuners. De vragen, die in het Frans aan Lerner worden gesteld, worden in real time vertaald in het hebreeuws en dit vertraagt het tempo enigszins van deze unieke getuigenis. Een document om nooit meer te vergeten en dat niet mag worden vergeten. Het scenario is van regisseur Lanzmann. Het camerawerk is van Caroline Champetier en Dominique Chapuis met beelden van Warschau, Minsk en voornoemd museum in Sobibor. DTS digital.

Un vivant qui passe

1999 | Documentaire, Oorlogsfilm

Frankrijk/Duitsland 1999. Documentaire van Claude Lanzmann. Met o.a. Maurice Rossel en Claude Lanzmann.

Lanzmann praat met de Zwitser Maurice Rossel, die als vertegenwoordiger van het Rode Kruis in de zomer van 1944 een inspectiebezoek aan concentratiekamp Theresienstadt bracht en concludeerde dat het een 'modelkamp' was. Hij had niet gezien, of willen zien, dat alle gebeurtenissen tijdens zijn bezoek nauwkeurig door de nazi's geregisseerd werden.

Tsahal

1994 | Documentaire, Historische film

Israël/Frankrijk 1994. Documentaire van Claude Lanzmann. Met o.a. Arik Sharon, Ehud Barak, Avihu Bin-Nun, Amos Oz en David Grossman.

Laatste deel in Lanzmann`s trilogie (POURQUOI ISRAEL ? uit 1973 en SHOAH uit 1985). Tsahal is kort voor Tsava Haganah Leisra[KA3]el en betekent Isra[KA3]elische strijdkrachten. In zijn vijf uur durende documentaire en zijn specifieke stijl analyseert Lanzmann het bestaan van Isra[KA3]el dat zes oorlogen moest voeren (de onafhankelijkheidsoorlog in 1948, de oorlog in de Sina[KA3]i-woestijn van 1956, de Zesdaagse oorlog in 1967, de uitputtingsoorlog van 1968-70, de Jom Kippoer-oorlog van 1973 en de invasie in Libanon om de Palestijnen te verjagen die een staat in de Libanese staat hadden gevormd). Hij `bekijkt` het militaire apparaat door officieren en manschappen aan het woord te laten, waarbij hij [KA1]e[KA1]en merkwaardige uitzondering maakt: vrouwen wordt niets gevraagd, ondanks hun belangrijke rol. Critici w.o. schrijvers David Grossman, Amos Oz en mensenrechtenactivist Avigdor Feldman krijgen de gelegenheid om hun standpunten uiteen te zetten. Lanzmann verzamelde twee jaar lang heel minutieus zijn materiaal, laat soms zijn sprekers te lang aan het woord en soms is het te technisch voor een leek, maar al met al is het een uitstekend, zo niet het beste overzicht van Isra[KA3]els jongste, militaire geschiedenis. Een onlosmakelijke verbinding trouwens met zijn twee vorige films, die in hun totaliteit de overlevering vormen (en zijn) van de Holocaust en het hoe en waarom van de staat Israël. Wordt op het kleine scherm meestal in twee of drie gedeeltes uitgezonden.

Sartre, une vie

1990 | Biografie, Documentaire

Frankrijk 1990. Biografie van Jean Cazenave. Met o.a. Henriette Nizan, Annie Cohen-Solal, Claude Lanzmann, Serge Reggiani en Françoise Sagan.

Opmerkelijke, sterk gestructureerde montage van archiefmateriaal, verklaringen van Sartre, herinneringen, getuigenissen en door acteurs gelezen commentaren en teksten. De mens, de politiek en de filosoof-romanschrijver staan hierbij centraal. Wezenlijk voor de kennismaking met een van de meest belangrijke schrijvers en denkers van de 20e eeuw.

Hôtel Terminus - Klaus Barbie, sa vie et son temps

1988 | Documentaire, Oorlogsfilm, Historische film, Biografie

Verenigde Staten/Frankrijk 1988. Documentaire van Marcel Ophüls. Met o.a. Marcel Ophüls, Claude Lanzmann en Klaus Barbie.

Veelomvattende documentaire over Klaus Barbie, lid van de Gestapo in Lyon, die de Franse verzetsstrijder Jean Moulin martelde en vermoordde. Eigenlijk is het een film over de geschiedenis vanaf 1940. Personen als paus Pius XII, monseigneur Montini (paus Paulus VI), Jean-Marie Le Pen en Barbie's advocaat Jacques Verges trekken aan ons oog voorbij. De film maakt duidelijk hoe Barbie zo lang een rechtszaak heeft kunnen ontlopen en de moderne tijd wordt op een weinig flatteuze manier weergegeven, overigens met veel overtuigingskracht en onthutsende interviews. Veel visuele vondsten wat betreft de montage. Een zeer verontrustende visie op de aard van de mens, krachtige geregisseerd. Een Oscar als beste documentaire.

Shoah

1985 | Documentaire, Historische film

Frankrijk 1985. Documentaire van Claude Lanzmann.

Negen en een half uur duurt Shoah, Claude Lanzmanns definitieve documentaire over de Holocaust. Negen en een half uur zonder een seconde archiefmateriaal. Lanzmann laat overlevenden aan het woord, zoekt daders en getuigen op, en laat ze praten over toen. Hij blijft net zo lang vragen tot hij antwoord heeft op zijn vragen. Het levert onuitwisbare beelden op. Shoah kwam uit in 1985, na elf jaar research en meer dan 350 uur interview. Van de film bestaat geen kortere versie dan die van negen en een half uur, want Lanzmann weigerde zijn film ook maar een minuut in te korten. De film bestaat uit interviews met zowel slachtoffers als daders.

Élise ou la vraie vie

1970 | Drama, Romantiek

Frankrijk/Algerije 1970. Drama van Michel Drach. Met o.a. Marie-José Nat, Mohamed Chouikh, Jean-Pierre Bisson, Bernadette Lafont en Catherine Allégret.

Toen Drach deze film maakte, was de mei '68-revolutie nog vers en het Algerije-conflict niet echt geliefd producentenmateriaal. Daarom verpakte hij het gevoelige thema in een romance tussen een Franse fabrieksarbeidster en een Algerijnse militant. Élise (Nat), die zich in 1957 vanuit Bordeaux bij broer Lucien (Bisson) in Parijs voegt, valt voor FLN-activist Arezki (Chouikh). Naar de gelijknamige semi-autobiografische roman van Claire Etcherelli. Titel refereert zowel aan Élises droom van de grote stad als aan de deprimerende alledag van Algerijnen in de beschreven periode. Truffaut-lievelinge en bohémienne Bernadette Lafont speelt een bijrol.

op televisie
0 uitzendingen

Maak een abonnement aan als u op tijd gewaarschuwd wilt worden wanneer Claude Lanzmann op televisie komt.

Reageer