pitch je idee

zee van verhalen

Jurgen Tiekstra

Babette Rijkhoff maakte een serie audioverhalen met Terschelling als decor, het eiland waar ze opgroeide.

Jurgen Tiekstra,

Sterk water. Dat is de naam van de audioverhalenserie van Babette Rijkhoff (1984). De titel klinkt alsof een kind heeft willen omschrijven wat ‘de zee’ is. De zee – de katalysator van de zes verhalen die in deze podcastserie verteld worden – droeg de flessenpost van de Britse jongen Peter op haar golven naar het Terschellingse meisje Cobie, waarna zij jarenlang bleven schrijven, elkaar ontmoetten, trouwden en een dochter kregen. Diezelfde zee slokte een man op die tijdens een storm- nacht overboord viel toen hij een losgeraakte lier wilde vastmaken. Zij deed in 2006 miljoenen schoenen op het eilandstrand aanspoelen nadat een containerschip zijn lading was verloren, en sleurde een zwemmer mee naar het open water toen die in de stroming tussen twee zandbanken terechtkwam. 

Alle verhalen die Rijkhoff in haar serie vertelt, spelen zich af tegen het decor van Terschelling. Op dat eiland woonde ze zelf tot ze een jaar of negentien was. Zij was nog een peuter toen haar ouders besloten Amsterdam achter zich te laten en een pension op het Waddeneiland te beginnen. Als ze in haar kleine slaapkamer in bed lag, werd ze rustig van het licht van de vuurtoren dat door het raam naar binnenviel. ’s Ochtends werd ze wakker met het geluid van de wadvogels. Naarmate ze ouder werd, groeide er een onderhuids verzet tegen het bedaarde levensritme op het eiland. Nu woont ze in de stad Utrecht, waar het geluid nooit zwijgt, en verlangt ze soms juist weer terug naar de stilte die het eiland in bezit kon nemen.

(tekst loopt door na beeld)

Babette Rijkhoff is een beginnend radiomaker. Tot dusver werkte ze bijna altijd als schrijvend journalist, maar VPRO Dorst, de plek voor jonge makers, gaf haar de kans om te experimenteren. Haar voorstel was om terug te keren naar Terschelling, waar ze verhalen had gehoord die haar bleven intrigeren. Neem de dochter van Cobie en Peter, die elkaar hadden ontmoet dankzij het toeval van de flessenpost: zij zat een paar klassen hoger op school bij Rijkhoff.

In dat haarfijne luisteren naar hoe iemand vertelt, zit een intimiteit die televisie of een krantenartikel mist.

Radio is zo mooi, omdat je de mensen zelf hóórt praten, vindt ze. Je hoort hun eigenaardige taalgebruik, de emotie in het timbre van de stem, in de weifeling, de adempauze, de zucht, de toonhoogte. In dat haarfijne luisteren naar hoe iemand vertelt, zit een intimiteit die televisie of een krantenartikel mist. Net als bij de kapitein van wie een bemanningslid overboord sloeg tijdens een stormnacht: het is alsof de man alleen tegen jou praat wanneer hij vertelt hoe hij ’s nachts in paniek in zijn stuurhut stond en probeerde te voorkomen dat de drenkeling onder zijn boot terecht zou komen.

Alle hoofdpersonen uit de verhalen van Babette Rijkhoff kennen elkaar. Op Terschelling leeft maar een kleine gemeenschap van ongeveer 4800 mensen en de geschiedenissen uit Sterk water maken deel uit van hun collectieve bewustzijn. Het ene verhaal toont de romantiek van het eilandleven, het andere de schaduwzijde. Soms brengt de zee geluk, soms sleurt ze je mee.