VPRO Meet-up: Tegenlicht - De opmars van eindtijdfascisme

Eindtijdfascisme, de door Astra Taylor en Naomi Klein geduide alliantie tussen technologie, fascisme en geloof. Het is een ideologie waarin dit bonte gezelschap een fundamenteel uitgangspunt deelt: deze wereld is niet meer te redden, en maar een bepaald type mens mag en kan de teloorgang van onze wereld overleven.

In klimaatrampen, oorlogen, pandemieën en de razendsnelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie ziet de eindtijdfascist niet enkel bedreigingen, maar juist ook welkome, heilige tekenen van hun overtuiging dat de apocalyps nadert, en voor de urgentie hun in-groep te verzamelen.

En waar de meeste mensen willen voorkomen dat de doemdagklok werkelijk twaalf uur slaat, drukt de eindfascist liever op het gaspedaal, terwijl het nog gauw d’r selectieve in-groepje in de achterbak laadt voor ze koers zet naar bunkerveiligheid, goddelijke verlossing, of Mars. Immers: wie ervan overtuigd is dat de wereld toch ten onder gaat, heeft weinig reden om haar nog te beschermen en maakt vooral dat ze wegkomt. 

‘To even describe this worldview makes you sound a little bit insane,’ vertelt Astra Taylor ons. En inderdaad: haar verhaal klinkt als een slechte complottheorie, maar dat is het niet. Het is een ongemakkelijke waarheid waarin de hoofdrolspelers vaak beschikken over miljarden dollars, macht en toegang tot de technologie van morgen. 

Dat de machtigste en rijkste mensen op aarde deze ideologie aanhangen, helpt niet echt mee. Zeker niet wanneer ze niet langer proberen rampen te voorkomen, maar zich enkel nog bezighouden met de vraag wie ze mag overleven... 

Gelukkig is er nog, enigszins, hoop. Luister maar naar Astra.