VPRO Meet-up: Tegenlicht - Het tijdperk van gamification

De mooiste ideeën veranderen, als ze eenmaal in je hoofd zitten, je blik op de wereld definitief. Als je het eenmaal ziet, kun je het nooit meer ongezien maken. De ideeën van spelfilosoof C. Thi Nguyen hebben die kwaliteit.

We kennen allemaal wel het gevoel van opgaan in een spel: of het nu het tackelen van een tegenstander is, iemand overtroeven in een kaartspel, of het volgende level halen in een game: het maakt niet uit waar je je op focust, maar als een spel zegt: dit moet je doen en dan krijg je tien punten, dan zijn velen van ons geneigd om even al het andere uit het oog te verliezen. Of zoals Napoleon het ooit zei: ‘Een soldaat vecht lang en hard voor een klein stukje gekleurd lint.’ 

Maar de vraag die Nguyen stelt is: wie bepaalt eigenlijk waar je punten mee haalt?

Als je met Nguyens blik van een game-ontwerper rondkijkt op je werk, je studie, op de sportschool of gewoon op internet, zie je het overal in terug: in hoe scholen worden beoordeeld op slagingspercentages en startsalarissen, in hoe media worden afgerekend op bereik en niet op impact, in hoe politici bezuinigen op publieke omroep en cultuur omdat de waarde ervan niet in een getal te vatten is. Het is de logica van het systeem dat beloont wie het spelletje het fanatiekst meespeelt.

Maar Nguyen geeft ook hoop, zij het een nuchtere: kijk kritisch naar de meetwaarden die jou worden opgelegd, maar nog belangrijker: kijk iedere dag, in je werk of je vrije tijd, kritisch naar de meetwaarden die jij anderen oplegt. En bescherm daar als een leeuw de speelse, menselijke ruimte die we nog zelf kunnen invullen.