Jan van Tienen

over schrijven in New Orleans

, Door Mark Riesthuis

De redactie van Nooit Meer Slapen krijgt wekelijks meer kunst en cultuur te zien dan in ons radioprogramma past. Daarom delen we online onze persoonlijke culturele fascinaties. Deze keer: Jan van Tienen (32). Bij Nooit Meer Slapen werkt hij als webredacteur. Bovenal is hij schrijver. Zijn debuut ‘Er is niets wat hier nog blijft’ verscheen in 2015.

Jan heeft onze redactie verlaten. Althans, voor even. Twee maanden lang houdt hij zich op in een kunstenaarsresidentie in New Orleans, om daar samen met al zijn gedachten te schrijven aan een nieuw verhaal. Mensen uit verschillende disciplines in de kunstwereld zijn er samen, om te werken aan nieuwe projecten. 

Hoe werd webredacteur Jan writer-in-residence Jan? ‘Ik meldde me aan voor het programma, niet in de veronderstelling dat ik ook daadwerkelijk twee maanden naar de VS zou gaan. Tuurlijk heb ik me wel verdiept in wat ik hier zou willen doen, hoe deze plek me kan helpen bij het schrijven. Toen ik daadwerkelijk tot de zes uitverkorenen van dit jaar behoorde, kwam dat wel als een verrassing. Het fascineert me dat ik, net als de anderen hier, met niets meer dan een idee in mijn hoofd hier naartoe heb mogen komen'. (tekst gaat verder onder foto)

Jan met kunstenaar Dawn Dedeaux

De residentie is een paar jaar geleden opgericht door curator Maaike Gouwenberg en beeldend kunstenaar Joris Lindhout, vertelt Jan. In 2010 deed het duo in de zuidelijke staten van de VS onderzoek naar het literaire genre Southern Gothic. Na deze reis waren ze verliefd geworden op New Orleans en haar omgeving. Ze besloten om een huis te huren van lokale kunstgrootheid Dawn Dedeaux, en er onder de naam Deltaworkers een inspirerende plek voor kunstenaars in op te richten. Ze werken samen met partijen als het Mondriaanfonds en het Nederlands Letterenfonds (die Jan bij dezen ook nog eens hartelijk dankt voor de steun).

Het huis is niet zomaar een huis. Jan: ‘We wonen hier in wat ze noemen een shotgun-house. Dat houdt in dat er in het huis geen deuren tussen de verschillende ruimtes zitten. Typisch voor New Orleans. Eén van de kunstenaars met wie ik hier ook woon, Giovanni Giaretta, onderzoekt voor een nieuw werk het verband tussen horrorfilms en architectuur. Overdag bekijkt hij huizen in de omgeving, en ’s nachts kijkt hij horrorfilms. Ik hoor dan soms ijselijke kreten uit zijn kamer komen. En de woonkamer van het huis is inmiddels omgetoverd tot animatiestudio, dankzij filmmaker Martha Colburn. En Christina Gruber is ecoloog en kunstenaar, dus met haar ga ik soms mee naar de kust van Louisiana om de landerosie te onderzoeken. We krijgen allemaal volledig de ruimte om aan die projecten te werken.’ (tekst gaat verder onder foto)

Saiya (links), Giovanni (midden) en Christina (rechts)

Niet alleen ín het huis krijgen Jan en de andere kunstenaars de ruimte. De oprichters van de residentie nemen Jan en zijn medebewoners overal mee naar toe. Het huis is als een uitvalsbasis voor heel Louisiana. Sterker nog, om er artist-in-residence te mogen worden, moet je beargumenteren waarom je werk in wording gebaat zou zijn bij een bezoek aan New Orleans en Louisiana. ‘In mijn nieuwe boek spelen het einde der tijden en zelfgeseling een grote rol. Daarom bezocht en onderzoek ik hier onder meer het Courir de Mardi Gras, een vorm van carnaval waarbij mensen elkaar met zwepen slaan. En als ergens de wereld al een keer is vergaan, is het wel in New Orleans, na orkaan Katrina.’

De ideëen waarmee Jan naar New Orleans kwam, pakten niet allemaal zo uit als hij had gedacht. Maar juist maakt het voor hem interessant: ‘Door de vele contacten van Deltaworkers rol ik hier in allerlei vreemde situaties en kom ik mensen tegen waarvan ik nooit had kunnen bedenken dat ze nuttig zouden zijn voor mijn werk. Op een of andere manier 'klopt' het dan vaak toch wel.’

Wat levert alle vrijheid op? ‘Juist doordat we hier niets perse moeten, maar alles mogen, voel ik me van binnenuit gemotiveerd om aan het werk te gaan. Ik schrijf veel, en terwijl ik schrijf, praat ik continu met de anderen over mijn werk. Zij zorgen ervoor dat ik helder blijf kijken naar wat ik wil met mijn werk, en ik doe hetzelfde voor hen. Het is creativiteit door vrijheid’.