Karen Al

over moderne dans als ode aan de verbeelding

, Door Mark Riesthuis

De redactie van Nooit Meer Slapen krijgt wekelijks meer kunst en cultuur te zien dan in ons radioprogramma past. Daarom delen we online onze persoonlijke culturele fascinaties. Deze keer: Karen Al. Ze is redacteur bij Nooit Meer Slapen.

Kunst kan je raken, zonder dat je precies weet waarom. Het is de kracht van kunst, de kracht die Karen ervoer toen ze vorige week de moderne dansvoorstelling Home bezocht, van choreograaf Conny Janssen.

Als een gevangenis, zo ziet de betonnen wereld op het podium eruit. De muziek komt onheilspellend over, de dansers lijken opgesloten. Er wordt geen woord gesproken, maar de bewegingen van de mensen op het podium en de muziek zeggen veel. Het zijn mensen op zoek naar hun plek, naar een plek waar ze thuishoren. Zijn het vluchtelingen? Gevangenen? Bij gebrek aan woorden bedenkt het gevoel het verhaal.

‘Ik bezoek vaker moderne dansvoorstellingen, en ik merk dat ik het prettig vind om van tevoren zo min mogelijk te weten over het stuk. Daardoor beleef ik de voorstelling zo onbevangen mogelijk’, stelt Karen. Waarom? ‘Moderne dans is een totaalervaring, een combinatie van elementen. Muziek die je meesleept, bewegingen die bepaalde gevoelens opwekken. Als ik van tevoren weet wat het verhaal achter de dans is, raak ik juist afgeleid van mijn eigen verbeelding.’

Karen denkt terug aan een van de eerste dansvoorstellingen die ze bezocht: ‘Begin jaren negentig zag ik het Canadese dansgezelschap La La La Human Steps. Naast het ongelofelijk fysieke aspect van de dans, herinner ik me de heftige muziek en het spectaculaire licht. Dat zijn nog dingen waar je een vinger op kunt leggen. Maar ook het gevoel bekroop me; ik werd geroerd, maar ik wist gewoon niet wat me precies overkwam. Die combinatie van enerzijds het heftige fysieke van de dans en anderzijds het kwetsbare en onbenoembare trok me aan. Ik wist niet wat me overkwam, maar dat droeg juist bij aan de ervaring.’

En eigenlijk weet Karen nog steeds niet wat haar overkomt, iedere keer als ze een voorstelling zoals Home bezoekt. Wat is nou precies datgene wat haar zo fascineert?

‘Moderne dans is vrij abstract. Het verhaal of idee dat erachter zit is impliciet, en dat maakt dat er ruimte is voor je eigen verbeelding. Toen ik na de voorstelling aan degene met wie ik het stuk bezocht vertelde hoe beklemmend ik de eerste helft van het stuk vond, herkende zij dat totaal niet. Blijkbaar ervoer ik het heel anders dan dat zij dat deed. Juist dat maakt moderne dans voor mij zo bijzonder: iedereen kan er wat anders in zien. En het ene gevoel is niet beter of slechter dan het andere gevoel.’

De choreograaf van Home, Conny Janssen, zei ooit: ‘Je bent wie je bent met en door de ander’. En: ‘Mijn dansers moeten de wereld vertegenwoordigen’. Laat het nou net dat zijn wat Karen terugzag in Home: ‘De individuele dansers kwamen op mij over als individuen in de maatschappij. Allemaal met hun eigen motieven, allemaal met een eigen persoonlijkheid. En toch samen in één geheel, met één groepsbelang. De maatschappij in het klein, en dat zonder woorden’.