Nicole Terborg

over waar je je kracht vandaan haalt

, Door Jan van Tienen

De redactie van Nooit Meer Slapen krijgt wekelijks meer kunst en cultuur te zien dan in ons radioprogramma past. Daarom delen we online onze persoonlijke culturele fascinaties. Deze keer: Nicole Terborg (1976). Zij maakt reportages voor Nooit Meer Slapen en presenteert het programma NH Buurten op TV Noord Holland.

Cover van 'Dandy Lion: The Black Dandy and Street Style', door Shantrelle P. Lewis

Het leven draait je bij tijd en wijle een lelijke loer. Waar putten we de kracht dan uit om door te zetten? Nicole Terborg heeft een schitterend antwoord: stijlvolle kleding gebruiken als zelfexpressie.

'Ik sprak vorige week Shantrelle P. Lewis. Zij is een curator en historicus uit New Orleans die onder meer het Black Dandyism heeft vastgelegd met exposities en het boek Dandy Lion: The Black Dandy and Street Style dat dit jaar uitkomt. Ik vind het heel bijzonder dat je wereldwijd mannen ziet die zich zo kleden.'

Black dandyism is een term die wordt gebruikt voor een bepaalde kledingstijl van zwarte mannen uit de Afrikaanse diaspora. Ze kleden zich stijlvol en uitbundig, ze maken zich de dandy-stijl eigen. The Guardian noemde Black Dandyism een subversieve, politieke kracht, omdat het uiterlijk voor veel zwarten in het westen nog altijd het verschil tussen leven en dood kan betekenen. Zo werd Trayvon Martin door George Zimmerman doodgeschoten omdat hij een hoodie droeg en er daarmee ‘verdacht’ uitzag.

De foto’s van Shantrelle Lewis doen Nicole denken aan haar voorvader. 'De betovergrootvader van mijn moeder, Andro Philipus Macnack, is geboren ten tijde van de slavernij. Ik denk ook aan hem als ik die beelden zie van Black Dandy’s. Hij is geboren in 1839 op plantage Berlijn, in Suriname. Mijn moeder heeft meegedaan aan het tv-programma Verborgen Verleden en is toen meer over hem te weten gekomen. Het ontroert me nog steeds dat hij zichzelf heeft vrijgekocht en zichzelf heeft leren lezen en schrijven. Als ik die foto zie, put ik daar kracht uit.'

Andro Philipus Macnack

'Die zwarte man in pak is een heel bekend beeld, dat is iets wat ik ken van mijn vader en grootvaders. Mijn moeder zei altijd: je kan een rommelende maag hebben, maar je zorgt dat je er goed uitziet! Het gaat erom een zekere trotsheid uit te dragen. Die mannen die je in Amerika ziet, in Congo, of waar dan ook. Ze willen zichzelf ermee definiëren. Je straalt er een kracht mee uit, waardigheid. Van mannen in Afrika en de Afrikaanse diaspora is door de eeuwen heen veel afgepakt. Maar de cultuur, wat in je zit, dat blijft over. Daar hou je je aan vast. Perfect uitgedachte kleding, individualiteit, zelfexpressie, je bepaalt er zelf mee hoe mensen naar je kijken. Je dwingt wat af door hoe je je kleedt. Het is een stijl, het is mooi, het is kracht.'

Zelf merkte Nicole op haar zeventiende dat mensen je anders behandelen als je je anders kleedt. 'Ik droeg vaak pakken en mantelpakjes, ook gewoon naar school en mensen vroegen of ik naar een feest ging. Ik snap die black dandy’s gewoon. In Nederland dragen mensen veel hetzelfde en veel schutkleuren. ‘Doe maar gewoon, dat is gek genoeg.’ Maar ik zeg: Laat zien wie je bent, er is al genoeg eenheidsworst. Felle kleuren dragen, hop! Maar ik heb nog genoeg te leren. Mijn moeder is bijvoorbeeld zo expressief met haar kleding. Ze is gewoon te gek! Ze draagt veel kleuren, aparte kledingstukken, enorm grote armbanden, pruiken, en is daarmee volkomen zichzelf. Zo wil ik het ook nog meer doen. Kleding echt als expressie gebruiken. Ik ben een beetje saai geworden.'