Nicole Terborg

over het belang van culturele spiegels

, Door Anne Moraal

De redactie van Nooit Meer Slapen krijgt wekelijks meer kunst en cultuur te zien dan in ons radioprogramma past. Daarom delen we online onze persoonlijke culturele fascinaties. Deze keer: Nicole Terborg (1976). Zij maakt onder meer reportages voor Nooit Meer Slapen en presenteert het programma NH Buurten op TV Noord Holland.

Dat kunst een grote maatschappelijke impact kan hebben, dat weten wij bij Nooit Meer Slapen wel. Zo wist Multatuli met zijn klassieker Max Havelaar, de misstanden van het koloniale regime in Nederlands-Indië in kaart te brengen. Maar wat als je jezelf in het culturele landschap niet tegenkomt? Daar weet verslaggever Nicole Terborg alles van.

“Toen ik klein was zag ik mezelf totaal niet terug. Of het nou om films, theater of boeken ging: veelkleurigheid was ver te zoeken.”

Nu is Nicole zelf moeder- ze heeft een zoon van vier en een tweeling van tien maanden- en wil ze dat haar kinderen een rijker cultureel aanbod hebben dan ze zelf had: “Juist nu ik moeder ben, ben ik nog meer op zoek naar diversiteit en herkenning in jeugdliteratuur en films. Schrijfster Sharron McElmeel beschrijft hoe kinderen zowel spiegels als ramen nodig hebben. Door het magere aanbod zien veel gekleurde kinderen de wereld slechts via ramen, het voornamelijk ‘witte’ culturele aanbod. Zij hebben behoefte aan spiegels. Terwijl witte kinderen alleen spiegels hebben en de wereld juist ook eens door ramen moeten zien”, aldus Nicole.

Afgelopen zaterdag was er in het Bijlmerpark Theater de première van de Nederlandse vertaling van Bino en Fino, een animatieserie van de Nigeriaanse maker Adamu Waziri over een broertje en zusje in een grote Afrikaanse stad. De serie maakte meteen indruk, vindt Nicole: “Het is heel educatief. Je ziet niet het stereotype beeld van Afrika zoals lemen hutten en wilde dieren, maar kleuters leren op hun niveau over kolonialisme, de muren van Benin en dat meisjes ook goed kunnen voetballen. Ook was de grote rol die de grootouders in de opvoeding speelden heel herkenbaar.”

Toch blijft het moeilijk, vindt ze: “Ik zie het gelukkig steeds meer, maar het Amsterdam dat ik op televisie zie is niet het Amsterdam dat ik zie als ik de deur uitloop.” 

Maar wat te doen als het culturele aanbod achterblijft? Dan moet je het zelf doen, vindt Nicole.

“Gelukkig groeit het besef dat we zelf beelden moeten creëren en verhalen moeten vertellen, zoals mijn zus dat deed. Zij schreef een kinderboek Max en zijn koffer en kreeg van een uitgever te horen dat hij het allemaal wel heel erg vergezocht vond, al die verschillende culturen. Terwijl dat ons leven is! Uiteindelijk heeft ze het zelf gedaanvia self-publishing. Je kunt niet verwachten dat andere mensen het voor je doen.”

Ook als radiomaker draagt Nicole haar steentje bij, maar dit gaat meer vanzelf dan bewust: “Voor mij is veelkleurigheid vanzelfsprekend. De wereld waarin ik me begeef is meerkleurig en dat neem ik mee in wat ik maak. Deze diversiteit heeft niet alleen te maken met mijn kleur, maar met alle stukjes die mij vormen of hebben gevormd. Van opgroeien in Brabant, mijn studies tot mijn liefde voor hiphop en klassieke muziek”, aldus Nicole.

Zo maakte ze een reportage over zwart feminisme in Nederland, naar aanleiding van de expositie Rebelse Trots van kunstenaar Patricia Kaersenhout (beluister de reportage onderaan deze pagina). Met haar kunstwerken bracht Kaersenhout een ode aan vrouwen die deel uitmaakten van de feministische golf in de jaren ’80.

Nicole: “Elke maker neemt zichzelf mee in wat hij of zij maakt. Objectiviteit bestaat niet, want waarneming is altijd subjectief. Je wordt door van alles beïnvloed zoals opleiding, karakter, leeftijd en etniciteit. Het is goed om je als maker bewust te zijn van de brillen die je op hebt en welke keuzes je daardoor maakt. Dan is het aan de media om aan al die verschillen ruimte te bieden.”