Dit Zijn De Namen: Joosje Duk

‘Inspiratie draait om met wie ik ben, niet om waar ik ben.’

, Door Fleur Wetsema

De talenten van nu zijn de gevestigde namen van morgen. Maar wie zijn die jonge kunstenaars die de sprong nog moeten maken? In de online-rubriek Dit Zijn De Namen lichten we onze favorieten uit.

Op haar zeventiende vertrok actrice en filmmaker Joosje Duk (22) voor een jaar naar Amerika. Inmiddels heeft ze daar de studie 'Acting, Filmmaking and Journalism' afgerond, schrijft en regisseert ze zowel in New York als in Nederland en speelt ze in haar eigen films en die van anderen (o.a. 'Publieke Werken'). De korte film 'Night', haar afstudeerproject, werd onlangs bekroond op het Trinity Film Festival voor beste script en beste acteerwerk.

‘Ik was blijkbaar heel verlegen toen ik jong was. Dus dacht mijn moeder dat ik misschien toneellessen moest volgen, zodat ik wat makkelijker met de buitenwereld in contact kon komen. Binnen een week was ik verkocht!’ Joosje speelde bij jeugdtheaterschool Rabarber en debuteerde op haar vijftiende in de familiefilm Snuf de Hond. Aan het eind van de middelbare school lonkte een studie Rechten, het vak dat haar ouders hadden gestudeerd, maar ook wiskunde, film, mode en journalistiek. Ze besloot bij wijze van gap year naar Amerika te gaan.

Maar dat ene jaar aan New York University beviel zo goed dat ze de gehele studie heeft afgerond. Joosje woont in ‘het meest dorpse gedeelte van New York’, de West Village. Niet tussen de gele taxi’s en schreeuwende reclameborden, maar wel in de stad die bekend staat om hard werken en de ieder- voor-zich-mentaliteit.

Eén voordeel daarvan: door het individuele studietraject dat je zelf samenstelt, is er weinig sprake van onderlinge concurrentie. Al snel merkte Joosje dat men er bereid is elkaar te helpen, zolang je maar een goed idee hebt. Dus speelde ze zelf mee in films van anderen, en rondom Night had ze een hechte crew verzameld. De producent van de film is bijvoorbeeld al vanaf dag één haar roommate op de campus. ‘Night is voor mij ook het eindresultaat van vier jaar interactie in New York’.

Night gaat over vier meisjes die het uitgaansleven induiken en daar te maken krijgen met racisme. In de film kaart Joosje op inventieve wijze micro-agressies aan: subtiele vormen van racisme die makkelijk over het hoofd te zien zijn. Joosje spreekt met Night een groter maatschappelijk probleem aan, dat niet alleen in Amerika speelt. ‘Kunst is voor mij meer dan entertainment’, zegt ze bevlogen. ‘New York is een heel linkse, diverse stad, waar je het politieke klimaat voelt in alles wat hier gebeurt. Er gebeuren dingen die heftiger zijn dan het gemiddelde plot van een film.’

Volgens Joosje is kunst essentieel bij het oplossen van maatschappelijke problemen. ‘Als je naar een film kijkt, volg je samen een personage.’ We moeten dus niet meer langs elkaar heen praten, maar mét elkaar. Kunst schept bovendien de mogelijkheid om donkere thema’s aan te snijden op een lichte manier: als groot liefhebber van moderne kunst geeft ze de pop-art van Lichtenstein als voorbeeld, die drama weergeeft door veel kleur te gebruiken. 

Op dit moment werkt Joosje aan een nieuwe film, ditmaal over depressie en angststoornissen, waar ze in haar directe omgeving mee te maken heeft. ‘Een van mijn beste vrienden heeft te maken met depressie, en dat is echt een van de vrolijkste mensen die ik ken.’ Een film die richting comedy leunt, om op luchtige wijze stilte en taboes te doorbreken.

Dat Night in de prijzen viel op het Trinity Film Festival heeft Joosje een positieve boost gegeven. Maar zelfvertrouwen schept ze het meest uit het gevoel dat men iets aan haar verhaal heeft, niet dat ze een prijs wint. En betekent dit internationale succes dat ze Nederland nu voorgoed de rug toegekeerd heeft? Absoluut niet! New York is geweldig, maar, zegt ze: ‘ik heb het idee dat ik Nederland nog steeds het beste snap van beide landen.’ In de toekomst wil Joosje zowel in Nederland als in de Verenigde Staten verder met scriptschrijven, acteren en regisseren, en, zegt ze vrolijk, ‘ik ben benieuwd welke van de twee plekken me uiteindelijk het meest trekt!’

NIGHT | Joosje Duk 2017 | Trailer from Joosje Duk on Vimeo.